A1 ve A1+ uyarlamaları: aile ve yolculuk
The Railway Children, Edith Nesbit. Penguin Readers, Level 1, A1, ISBN 9780241553305. Bobbie, Peter ve Phyllis anneleriyle birlikte Londra'dan ayrılıp kırsal bir yere taşınır. Yeni evlerinin yakınındaki demiryolu hayatlarının bir parçası olur. Bu baskı aile ve değişim üzerine okuma fırsatı sunar: çocukların yaptıklarını ve yeni yerle kurdukları ilişkinin nasıl değiştiğini takip et. Yayınevi bazı olayların rahatsız edici olabileceği konusunda uyarıyor.
The Little Prince, Antoine de Saint-Exupéry. İngilizce Penguin Readers uyarlaması, Level 2, A1+, ISBN 9780241463277. Çölde geçirdiği bir kazanın ardından bir pilot küçük prensle tanışır; onun anlattıkları sayesinde dostluk ve sevgi üzerine yeniden düşünür. Sadece olayları sıralamak yerine karşılaşmaların anlamını yorumlamayı seviyorsan bu baskıyı seç. Resimler durumları gözünde canlandırmana yardımcı olur; tekrarlanan temalar da karşılaşmaları tek bir hikâyede birleştirir.
A2 ve B1 uyarlamaları: sırlar ve kararların sonuçları
The Great Gatsby, F. Scott Fitzgerald. Penguin Readers, Level 3, A2, ISBN 9780241375266. Zengin Jay Gatsby gösterişli partiler verir, ancak bu ışıltının ardında hayatı ve ilişkileri hakkında sorular vardır. İzlenimler, para ve gizli amaçlar üzerine okumak için bir seçenektir. Karakterlerin bildikleriyle varsaydıklarını ayırmak yararlı bir çalışma olabilir. Yayınevi yetişkinlere yönelik içerik uyarısı yapıyor.
Frankenstein, Mary Shelley. Penguin Readers, Level 5, B1, ISBN 9780241430941. Victor bir canlı yaratır, ortaya çıkan sonuçtan korkar ve onu terk eder. Yaratığın yalnızlığı ve öfkesi, Victor'u ve yakınlarını tehdit etmeye başlar. Sorumluluk ve kararların sonuçları ilgini çekiyorsa bu baskıyı seç. Yalnızca eylemleri değil, birbirine bağlanan nedenleri de takip et. Kitapta korkutucu olabilecek olaylar ve cinayetler yer alır.
Daha kapsamlı bir inceleme için B2 uyarlaması
Nineteen Eighty-Four, George Orwell. Penguin Readers, Level 7, B2, ISBN 9780241430972. Winston Smith, Gerçek Bakanlığı için tarihi yeniden yazar. Julia ile ilişkisi ve kendi kuşkuları, sürekli gözetim altındaki toplumu yeniden değerlendirmesine yol açar. Bilginin denetlenmesi ve bağımsız düşünce ilgini çekiyorsa bu kitap bir seçenektir. Hem olayları hem de kurmaca dünyanın kurallarını takip etmek gerekir. Yayınevi yetişkinlere yönelik içerik uyarısı yapıyor.
Bu Level 7 baskısının dili, başlangıç uyarlamalarından daha karmaşıktır; metni de daha uzundur. Konu senin için yeniyse kurmaca dünyanın kurum ve kurallarının kısa bir listesini çıkar. Bu liste olayları izlemene ve karakterlerin düşüncelerini neden gizlediğini yorumlamana yardımcı olur.
Karşılaştırmak için iki özgün okuma metni
The Open Gate
Kısa cümlelerle doğrudan anlatımNora works in a small garden behind the library. She goes there on Tuesday mornings. Usually, the gate is closed, and she uses a key. Today, the gate is open. There are three young trees beside the path. Nora does not know who put them there. A white card hangs from one of the trees.
The card is from a class at the local school. The children want to plant the trees, but they need help. Their teacher came early and opened the gate. Now she is inside the library. Nora reads the card and smiles. She gets a spade and fills a bucket with water. Then she waits for the class.
At ten, the children come into the garden. Nora shows them a place near the wall. They plant the trees together and put the empty bucket in the shed. Before they leave, the children make a new card. This time, it is a thank-you card for Nora. She puts it on her desk at home.
Türkçe çeviri
Nora kütüphanenin arkasındaki küçük bir bahçede çalışıyor. Salı sabahları oraya gidiyor. Bahçe kapısı genellikle kapalı oluyor ve Nora anahtar kullanıyor. Bugün kapı açık. Yolun yanında üç genç ağaç var. Nora onları oraya kimin koyduğunu bilmiyor. Ağaçlardan birinde beyaz bir kart asılı.
Kart, yakındaki okulun bir sınıfından gelmiş. Çocuklar ağaçları dikmek istiyor ama yardıma ihtiyaçları var. Öğretmenleri erken gelip kapıyı açmış. Şimdi kütüphanenin içinde. Nora kartı okuyup gülümsüyor. Bir kürek alıyor ve bir kovayı suyla dolduruyor. Sonra sınıfı bekliyor.
Saat onda çocuklar bahçeye giriyor. Nora onlara duvarın yanında bir yer gösteriyor. Ağaçları birlikte dikiyor ve boş kovayı kulübeye koyuyorlar. Ayrılmadan önce çocuklar yeni bir kart hazırlıyor. Bu kez Nora için bir teşekkür kartı. Nora kartı evde çalışma masasının üzerine koyuyor.
Kelimeler ve ifadeler
- gate
- bahçe kapısı; giriş kapısı
- plant the trees
- ağaçları dikmek
- spade
- kürek; bel küreği
- shed
- kulübe; bahçe aletlerinin konduğu küçük yapı
Okuduğunu anlama
-
Kapıyı kim açtı?
Cevap ve açıklaması
Çocukların öğretmeni.
İkinci paragraf, öğretmenin erken gelip kapıyı açtığını doğrudan söylüyor.
-
Ağaçları nereye diktiler?
Cevap ve açıklaması
Duvarın yanına.
Nora, near the wall ifadesiyle duvarın yanındaki yeri gösteriyor ve ağaçları hep birlikte oraya dikiyorlar.
-
Nora evde çalışma masasının üzerine ne koydu?
Cevap ve açıklaması
Çocukların teşekkür kartını.
Son paragrafta yeni kart için thank-you card deniyor; ardından Nora kartı çalışma masasına koyuyor.
The Wrong Delivery
Bir varsayımın ve bu varsayımı kontrol etmenin anlatıldığı metinİki metni karşılaştır: ikincisinde karakterin varsayımı ve bunu nasıl kontrol ettiği önem taşıyor.
When a large parcel arrived at the community centre, Daniel assumed it contained the new projector. He had been waiting for it because the film club was meeting that evening. The label showed the correct address, but the parcel was lighter than he expected. Rather than opening it at once, he checked the order number against the confirmation email.
The numbers did not match. His colleague had ordered paper lanterns for a weekend event, and this was her delivery. Meanwhile, the projector had been sent to a repair shop across the street, which shared part of the centre's name. Daniel phoned the shop. Its owner had already noticed the mistake but had not known whom to contact.
They agreed to meet at the centre before six. When the film club arrived, the projector was ready and the lanterns were still safely packed. Daniel added the full name of the centre to the delivery instructions for future orders. The mistake had been small, but checking one number had prevented him from making a second mistake with somebody else's parcel.
Türkçe çeviri
Toplum merkezine büyük bir paket geldiğinde Daniel içinde yeni projeksiyon cihazının olduğunu varsaydı. Film kulübü o akşam toplanacağı için cihazı bekliyordu. Etikette doğru adres yazıyordu ama paket beklediğinden daha hafifti. Hemen açmak yerine sipariş numarasını onay e-postasındaki numarayla karşılaştırdı.
Numaralar eşleşmiyordu. İş arkadaşı hafta sonundaki bir etkinlik için kâğıt fenerler sipariş etmişti ve gelen paket ona aitti. Bu sırada projeksiyon cihazı, adı merkezin adıyla kısmen aynı olan karşı kaldırımdaki bir tamir atölyesine gönderilmişti. Daniel atölyeyi aradı. Atölyenin sahibi hatayı zaten fark etmişti ama kiminle iletişime geçeceğini bilememişti.
Saat altıdan önce merkezde buluşmak üzere anlaştılar. Film kulübü geldiğinde projeksiyon cihazı hazırdı ve fenerler hâlâ paketlerinde güvenli bir şekilde duruyordu. Daniel sonraki siparişlerin teslimat talimatlarına merkezin tam adını ekledi. Hata küçüktü ama bir numarayı kontrol etmek, başkasının paketiyle ilgili ikinci bir hata yapmasını önlemişti.
Kelimeler ve ifadeler
- assumed
- varsaydı; öyle olduğunu düşündü
- confirmation email
- onay e-postası
- did not match
- eşleşmedi; birbirini tutmadı
- delivery instructions
- teslimat talimatları
Okuduğunu anlama
-
Merkeze teslim edilen pakette ne vardı?
Cevap ve açıklaması
Kâğıt fenerler.
İkinci paragrafta, paketin Daniel'ın beklediği projeksiyon cihazı değil, iş arkadaşının siparişi olduğu anlaşılıyor.
-
Daniel paketi açmadan önce neyi kontrol etti?
Cevap ve açıklaması
Sipariş numarasını onay e-postasındaki numarayla karşılaştırdı.
İlk paragrafta order number bilgisini confirmation email ile karşılaştırıyor; paketin ağırlığı sadece kuşkulanmasını sağlıyor.
-
Projeksiyon cihazı neden atölyeye gitmişti?
Cevap ve açıklaması
Atölyenin adının bir bölümü merkezin adıyla aynıydı.
İkinci paragrafta yanlış teslimatın nedeni bu şekilde açıklanıyor.
Aşağıdaki okuma hikâyeleri bu sayfa için özel olarak yazıldı. İlkinde eylemler doğrudan anlatılıyor; ikincisinde ise bir gözlemi, yanlış bir sonucu ve açıklamayı ilişkilendirmen gerekiyor. Her birinde ne tür bir desteğe ihtiyaç duyduğunu karşılaştır.
Aynı eserin farklı baskılarını karıştırmamak için
Bir klasiğin adı, belirli bir baskıda nasıl bir dil kullanıldığını göstermez. Kapakta aynı yazar ve eser adı yer alsa da içerik tam özgün metin, kısaltılmış metin, çeviri veya dil öğrenimine yönelik uyarlama olabilir. Bilgileri birlikte not al: eser, seri, serideki seviye, yayınevinin belirttiği CEFR düzeyi ve ISBN.
Level numaralarını aynı seri içinde karşılaştır; farklı yayınevleri arasında ise belirtilen CEFR düzeyini ve örnek metni kullan. Uzunluğu değerlendirirken resimleri ve alıştırmaları da hesaba kat. Aynı seviyedeki iki kitap farklı okuma deneyimleri sunabilir: konuyu tanımak ve karakterlere ilgi duymak da anlamayı kolaylaştırır.
| Bilgi | Ne işe yarar? |
|---|---|
| Seri ve ISBN | Aynı adı taşıyan başka bir kitap yerine burada anlatılan baskıyı bulmanı sağlar. |
| Yayınevinin CEFR düzeyi | O baskının dili için bir referans sunar. |
| Adapter / retold by | Baskıda bu bilgi veriliyorsa okuma uyarlamasını kimin hazırladığını gösterir. |
| Abridged / adapted | Metnin yazarın tam metni olmadığını belirtir. |
Uyarlanmış bir kitaptan sonra ne okumalı?
Bildiğin yapıları pekiştirmek için aynı seviyede başka bir kitap seç. Yazarın üslubu ilgini çekiyorsa uyarlanmış bir bölümü, özgün metnin yasal olarak erişilebilen bir örneğiyle karşılaştır. Nelerin eklendiğine bak: betimlemeler, iç düşünceler, ironi veya yeni kelimeler. Bu karşılaştırma, anlamadığın ilk cümleye bakarak özgün eserin tamamını değerlendirmekten daha açıklayıcıdır.
Sayfanın sonunda önerilen uyarlamaların resmî tanıtım sayfaları var. Baskıyı doğrulamak ve yayınevlerinin sunduğu örnekleri incelemek için bu sayfaları kullan. Önce kısa bir anlatıyı bitirmek istiyorsan yukarıdaki özgün okuma hikâyelerinden biriyle başla.
Luveng'in özgün okuma hikâyeleri
A Walk in the Rain, Luveng'in Beginner kategorisindeki, dil öğrenimi için yazılmış özgün bir hikâyesidir. Başlangıçta Lily kırmızı paltosunu giyer, mavi şemsiyesini alır ve yağmurlu şehirde dışarı çıkar. Kısa bir anlatıda tanıdık eylem ve gözlemler okumak için bir seçenektir.
Kütüphane Luveng'in özgün hikâyelerinden oluşur. Önce kataloğa bakabilirsin; kitap okumak için kayıt ve etkin Premium üyeliği gerekir. Okuyucudaki kelime ve cümle çevirileri, bir bölümü inceleyip karakterleri tanımaya devam etmene yardımcı olur.