İngilizce-Türkçe kitaplar: çeviri ve çift dilli baskılar

İngilizce kitapları Türkçe desteğiyle okumak için Dorlion'un dört karşılıklı hikâye baskısını karşılaştır: A Little Princess, Robinson Crusoe, Dr. Jekyll And Mr Hyde ve Anne Of Green Gables. İngilizce ve Türkçeyi aynı ciltte sunan bu eğitim baskıları, yayınevinin İngilizce-Türkçe Bakışımlı kategorisinde Metin Gökçe adıyla listeleniyor; kaynak romanların yazarları her kitabın altında ayrıca belirtiliyor. Yayınevi bu baskılara CEFR düzeyi vermediği için seçimini örnek metne göre yap. Tam özgün roman, eğitim amaçlı uyarlama ve ayrı bir Türkçe çeviri farklı okuma seçenekleridir. Aşağıda hem bu ayrımı hem de yayımlanmış çeviriyle okuyucuda istediğinde sunulan çevirinin farkını bulacaksın. Ardından tam çevirisi ve incelemesiyle Luveng'in özgün İngilizce hikâyesini okuyabilirsin.

Luveng'de çeviri desteğiyle oku

A Little Princess ve Robinson Crusoe: İngilizce-Türkçe karşılıklı hikâyeler

A Little Princess (İngilizce Türkçe Karşılıklı Hikayeler), Dorlion, ISBN 9789752474710, 72 sayfa. Kaynak romanın yazarı Frances Hodgson Burnett'tır. Yayınevinin sunduğu örnek, Sara ile babasının soğuk bir kış gününde Londra'ya gelişiyle başlar; çevrenin betimlenmesini kısa bir baba-kız konuşması izler. Hem bir sahneyi gözünde canlandırmayı hem de konuşan kişileri takip etmeyi seviyorsan bu başlangıcı dene. Önce kimlerin nerede olduğunu belirle, sonra konuşmanın anlamını Türkçesiyle karşılaştır. Yalnızca tek tek kelimelere değil, durumun ve ifadenin yarattığı etkiye de bak; böylece çeviriyi hangi noktada kullanacağına karar verebilirsin.

Robinson Crusoe (İngilizce Türkçe Karşılıklı Hikayeler), Dorlion, ISBN 9789752474741, 60 sayfa. Kaynak roman Daniel Defoe'nundur. Yayınevinin örneğinde anlatıcı ailesini, ailesinin yaşadığı yerleri ve adının nereden geldiğini kendi ağzından açıklar. Bir kişinin geçmişini anlatmasını takip etmek ilgini çekiyorsa bu parçayla başlayabilirsin. Önce aile bağlarını ve olay sırasını bul; ardından adının seçilmesiyle ilgili neden-sonuç ilişkisini kontrol et. Bu tür bir okumada bir kelimeyi tanımak yardımcı olur, ayrıntıları ilişkilendirmekse o kelimenin anlatıdaki işlevini görmeni sağlar. Karşılıklı baskıda aynı düşüncenin iki dilde nasıl kurulduğunu da inceleyebilirsin.

Dr. Jekyll And Mr Hyde ve Anne Of Green Gables ile devam etmek

Dr. Jekyll And Mr Hyde (İngilizce Türkçe Karşılıklı Hikayeler), Dorlion, ISBN 9789752474673, 50 sayfa. Kaynak eserin yazarı Robert Louis Stevenson'dır. Yayınevinin örneği avukat Utterson'ı tanıtır ve onu sosyalleşmeyi seven kuzeni Richard Enfield ile karşılaştırır. Kişilikleri ve geçmiş alışkanlıkları anlatan cümleler üzerinde çalışmak istiyorsan bu parçayı incele. Hangi özelliğin hangi kişiye ait olduğunu belirle; zamirleri de bu kişilerle eşleştir. Sonra Türkçe çeviriye dönüp karşıtlığın nasıl aktarıldığına bak. Dört öneri içinde sayfa sayısı en az olan bu baskının sana uygunluğunu, uzunluğuyla birlikte örnek cümlelerin diline göre değerlendirebilirsin.

Anne Of Green Gables (İngilizce Türkçe Karşılıklı Hikayeler), Dorlion, ISBN 9789752474666, 60 sayfa. Kaynak romanın yazarı Lucy Maud Montgomery'dir. Aynı karşılıklı hikâye serisinde başka bir eser okumak için bu baskıyı da değerlendirebilirsin. Robinson Crusoe ile sayfa sayısı aynı olsa da okuma deneyimini yalnızca uzunluk belirlemez; seçtiğin baskıdan ulaşabildiğin bir örnekte cümleleri ve anlatının akışını karşılaştır. Önce bir paragrafı İngilizce okuyup ne anladığını kısaca anlat, sonra Türkçeyle kontrol et. Çeviriden sonra İngilizceye dönüp devam edebiliyor musun? Bu karşılaştırma, yeni kitapta ne kadar desteğe ihtiyaç duyacağını görmene yardımcı olur.

Bir İngilizce hikâyeyi tam çevirisiyle okumak

The Seat by the Window

Eylemlerin nedenlerini açıklayan günlük bir olay örgüsü

Every Friday, Mara read in the same corner of the library. The chair stood beside a tall window, and she could watch people crossing the square whenever she looked up. One afternoon, a notice on the chair said that it was reserved for a reading group. Mara was disappointed. She had brought a book she had been saving for a quiet afternoon.

The librarian offered her a place at a large table instead. Mara almost left, but then she noticed the book in another reader's hands. It was the same one she had brought. The reader was trying to understand why the main character had refused a job. Mara had read that chapter on the bus and had wondered about the same decision.

They compared the details they had noticed. Mara remembered a letter from the character's brother; the other reader remembered a conversation with his employer. Together, the two details made the decision clearer. Mara stayed for the discussion. When the group finished, she still wanted a quiet place to read, but she no longer thought that reading with other people meant losing her own thoughts.

Türkçe çeviri

Mara her cuma kütüphanenin aynı köşesinde kitap okurdu. Koltuk yüksek bir pencerenin yanındaydı; başını kaldırdığında meydandan geçen insanları izleyebilirdi. Bir öğleden sonra koltuğun üzerindeki bir notta, yerin bir okuma grubu için ayrıldığı yazıyordu. Mara hayal kırıklığına uğradı. Sakin bir öğleden sonra okumak üzere bir süredir sakladığı bir kitabı getirmişti.

Kütüphaneci ona bunun yerine büyük bir masada yer önerdi. Mara neredeyse ayrılacaktı, ama o sırada başka bir okurun elindeki kitabı fark etti. Kendi getirdiği kitapla aynıydı. Okur, başkarakterin bir işi neden reddettiğini anlamaya çalışıyordu. Mara o bölümü otobüste okumuş ve aynı kararı merak etmişti.

Fark ettikleri ayrıntıları karşılaştırdılar. Mara karakterin erkek kardeşinden gelen bir mektubu, diğer okur ise karakterin işvereniyle yaptığı bir konuşmayı hatırlıyordu. İki ayrıntı bir araya gelince karar daha anlaşılır oldu. Mara konuşmaya katılmak için kaldı. Grubun buluşması bittiğinde hâlâ kitap okumak için sakin bir yer istiyordu, ama artık başkalarıyla okumanın kendi düşüncelerini kaybetmek anlamına geldiğini düşünmüyordu.

Kelimeler ve ifadeler

looked up
başını kaldırdı; bakışlarını yukarı çevirdiBurada sözlükte aramak anlamında değil. Pencerenin yanındaki durum, bakışın hareketinden söz edildiğini gösteriyor.
reserved
ayrılmış; rezerve edilmiş
had been saving
bir süredir belirli bir zaman için saklıyordu
refused a job
bir işi reddetti
no longer
artık ... değil; artık ... yapmıyor

Okuduğunu anlama

  1. Mara neden her zamanki koltuğuna oturamıyordu?

    Cevap ve açıklaması

    Koltuk okuma grubu için ayrılmıştı.

    Koltuğun üzerindeki notta bu yazıyordu; metinde koltuğun kırıldığı veya kaybolduğu söylenmiyor.

  2. Mara hangi ayrıntıyı hatırladı?

    Cevap ve açıklaması

    Başkarakterin erkek kardeşinden gelen mektubu.

    Üçüncü paragrafta mektubu Mara, işverenle yapılan konuşmayı ise diğer okur hatırlıyor.

  3. Mara sessizce okumak istemekten vazgeçti mi?

    Cevap ve açıklaması

    Hayır. Hâlâ sakin bir yer istiyordu.

    Sonunda she still wanted a quiet place deniyor. Değişen şey, grup hâlinde konuşmaya karşı tutumuydu.

Aşağıda dil öğrenimi için yazdığımız bağımsız ve özgün bir hikâyeyi, eksiksiz Türkçe çevirisiyle bulacaksın. Önce karakterin kararını takip et; ardından bu kararı hangi İngilizce ifadelerin daha açık anlattığını kontrol et.

Olay örgüsünü kaybetmeden çeviriye nasıl bakılır?

İngilizce paragrafı düşünce tamamlanana kadar oku ve neyin değiştiğini kısaca söyle. Anlam açıksa devam et. Bir eylemin nedenini anlamadıysan bunu açıklayan cümleyi bul ve Türkçesiyle karşılaştır. Böylece çeviri, okumanın tamamının yerini almak yerine belirli bir sorunu çözer.

Örnekte looked up, başını kaldırdı; had been saving ise bir süredir saklıyordu anlamında kullanılıyor. Türkçe çeviride İngilizcedeki kelime sayısını veya sırasını aynen korumak gerekmez. Eylemi, zamanı ve karakterin tutumunu karşılaştır. Edebî bir çeviri cümleleri birleştirebilir veya yeniden düzenleyebilir; her İngilizce kelime için ayrı bir Türkçe karşılık arama.

  1. Güçlüğün nerede olduğunu bul Bilmediğin bir kelimeyle belirsiz bir ilişkiyi ayırt et: eylemi kim yapıyor, zamir neye gönderme yapıyor veya karar neden alınmış?
  2. Gerekli düşünceyi kontrol et İlgili paragrafın Türkçe çevirisini oku ve aynı anlamı veren İngilizce cümleyi bul.
  3. İngilizceye dön Cümleyi yanındaki cümleyle birlikte tekrar oku. Artık Türkçeye bakmadan anlatıyı takip edip edemediğini kontrol et.

Okuyucudaki çeviri ile karşılıklı kitabın farkı

Karşılıklı bir baskıda Türkçe çeviri önceden hazırlanmış ve İngilizceyle birlikte yayımlanmıştır. Böylece aynı sürümdeki bir bölümü iki dilde karşılaştırabilirsin. Yukarıdaki Dorlion kitapları bu desteği eğitim amaçlı hikâye sürümlerinde sunar. Luveng okuyucusunda ise bir çeviri hizmeti, seçtiğin kelime veya cümlenin çevirisini istediğinde üretir. Bu biçim, belirli bir bölümü anlamlandırıp hemen İngilizceye dönmek için kullanışlıdır. Yalnızca Türkçe bir kitap seçersen çeviriye ayrı bir ciltten bakarsın; İngilizce metin karşı sayfada yer almaz. Tek dilli olması da çevirinin sadeleştirilmiş olup olmadığını tek başına göstermez.

Okuyucuyu tanımak için Luveng'in Intermediate kategorisindeki özgün hikâyesi A Day at the Market'ı deneyebilirsin. Başlangıçta Maria bir yiyecek listesi hazırlar, sepetini alır ve cumartesi pazarına gider. Önce kataloğa bakabilirsin; kitap okumak için kayıt ve etkin Premium üyeliği gerekir.

Çeviri desteğinin farklı biçimleri
Seçenek Okura ne sunar?
İki dilli baskıAynı sürümün İngilizce metnini ve yayımlanmış Türkçe çevirisini birlikte sunar. Ayrı bir Türkçe ciltle aynı şey değildir; eğitim amaçlı bir uyarlama da olabilir.
Bu sayfadaki hikâyeDil öğrenimi için yazılmış özgün metin ve ona özel hazırlanmış tam çeviri.
Luveng okuyucusuOkuma arayüzünde seçip istediğin kelime veya cümlenin çevirisi.

Çeviri destekli sıradaki kitap nasıl seçilir?

Çeviriye baktıktan sonra paragrafı İngilizce olarak kendi başına yeniden okuyabiliyorsan aynı biçimi koruyup başka bir konu seç. Çeviri açık olduğu hâlde İngilizce cümleyi anlamak hâlâ zorsa daha sade bir İngilizce uyarlama dene. Böylece bir seferde daha az yeni yapıyı incelerken başı sonu olan hikâyeler okumayı sürdürebilirsin.

Yazarın üslubunu çevirmenin üslubuyla karşılaştırmak için yazarın kısaltılmamış metnini ve yayımlanmış bir edebî çeviriyi seç; çevirmeni ve kullanılan metin sürümünü kontrol et. Tam metin ararken unabridged ifadesi yardımcı olur. Olay örgüsünde daha sade bir İngilizceyle ilerlemek istiyorsan seviyelendirilmiş bir uyarlama veya dil öğrenimi için yazılmış bir hikâye seç. Uyarlama, okumayı kolaylaştırmak için metni değiştirir; karşılıklı baskıysa iki dili birlikte sunan bir biçimdir ve bu iki özellik aynı kitapta bulunabilir. Kitabı seçerken başlıkla birlikte ISBN, dil ve baskı biçimine bak; bölüm sayısını da seçtiğin baskıdan kontrol et. Aşağıdaki resmî kaynaklar dört Dorlion baskısını bulmana yardımcı olur. Luveng kütüphanesinde ise özgün bir okuma hikâyesi seçebilirsin.