To be fiili: çekim ve kullanım

Be fiili özneyi bir özelliğe, mesleğe, yaşa ya da konuma bağlar: I am ready, She is a designer, They are outside. Şimdiki zamanda am, is ya da are; geçmişte was ya da were seçilir. Bu bağlayıcı fiille soru ve olumsuzluk do olmadan kurulur.

İngilizce kursunu aç

Be Türkçede nasıl karşılanır?

Türkçede ‘Evdeyim’ ve ‘O meşgul’ deriz; İngilizcede tam cümleler I am at home ve She is busy olur. Be bir kişiyi ya da nesneyi tanımlayabilir, ona özellik yükleyebilir, yer veya yaş belirtebilir. Çeviri duruma göre değişir: Türkçedeki isim cümlesi ekleriyle, ‘olmak’ ile ya da ayrı bir sözcük kullanmadan karşılanabilir. Türkçe karşılıklar farklı diye her biri için ayrı bir İngilizce fiil gerekmez.

To be, to parçacığıyla birlikte sözlükteki mastar biçimidir. Cümlede am, is, are, was ya da were önüne to konmaz. Temel modal fiillerden sonra to olmadan be kullanılır: can be, will be, should be. Yapı mastar gerektiriyorsa to be gelir: want to be ready.

My brother is an architect.
Erkek kardeşim mimar.
The spare keys are in the drawer.
Yedek anahtarlar çekmecede.
I want to be ready by eight.
En geç sekizde hazır olmak istiyorum.

Şimdiki zamanda am, is ve are

Am yalnızca I ile kullanılır. Is; he, she, it ve tekil cins isimlerle gelir. Are; you, we, they ve çoğulla kullanılır. You, hem bir kişiye hem birden çok kişiye seslenirken are gerektirir. Öznenin asıl ismini bul: The box of cables is heavy, çünkü tek bir kutudan söz edilir.

İsmin sonundaki ek, tekil-çoğul durumunu her zaman kesin göstermez. Sayılamayan information ile normalde is kullanılır: The information is useful. And ile bağlanan iki kişi genellikle are gerektirir. Öznenin yerine zamir koymak kontrolü kolaylaştırır: the printer — it — is; the printers — they — are.

Be fiilinin şimdiki ve geçmiş biçimleri
Özne Şimdi Geçmişte Örnek ve çevirisi
IamwasI am calm. — Sakinim.
he / she / itiswasIt was quiet. — Ortalık sessizdi.
youarewereYou are right. — Haklısın. / Haklısınız.
we / theyarewereWe were outside. — Dışarıdaydık.

Geçmişte was ve were

Olağan Past Simple kullanımında I, he, she ve it ile was; you, we ve they ile were gelir. Bu biçimler geçmişteki bir durumu, konumu ya da özelliği anlatır. Olumsuzluk için not eklenir; soru için was ya da were öznenin önüne getirilir. Did gerekli değildir: Did they were at home? değil, Were they at home?

Temel düşünceyi koruyarak şimdiyle geçmişi karşılaştır: The room is empty now; The room was empty yesterday. Yesterday zamanı belirlemeye yardımcıdır, ama fiil biçiminin yerini tutmaz. Hayal edilen koşulda If I were kullanılabilir; bu, were biçiminin özel bir kullanımıdır ve dün olanları anlatan sıradan bir cümleye taşınmamalıdır.

I was in the library when you called.
Aradığında kütüphanedeydim.
The shops were closed, but the café was open.
Dükkânlar kapalıydı, ama kafe açıktı.
Were you tired after the journey?
Yolculuktan sonra yorgun muydun?

Olumsuz cümleler, sorular ve kısa yanıtlar

Olumsuzluk için not sözcüğünü be biçiminden sonra koy: am not, is not, are not, was not, were not. Genel soruda be, öznenin tamamından önce gelir: Is your new office near the station? Bilgi sorularında genellikle bunun önüne soru sözcüğü eklenir: Where is your new office? Soru sözcüğünün kendisi özneyse yapı onun görevine bağlıdır: Who is ready?

Kısa yanıtta bir zamir ve uygun be biçimi tekrarlanır: Yes, she is; No, they weren’t. Zamir yanıtlayan kişiye bağlıdır: Are you ready? sorusuna kişi Yes, I am diye cevap verir. Olumlu kısa yanıtta tam biçim kullanılır: Yes, I’m değil, Yes, I am. Olumsuzda No, I’m not ve No, she isn’t mümkündür.

Bir düşüncenin üç biçimi
Olumlu Olumsuz Soru
She is available.She is not available.Is she available?
They are nearby.They are not nearby.Are they nearby?
He was at work.He was not at work.Was he at work?
We were early.We were not early.Were we early?

Kısaltmalar ve kesme işareti

Konuşmada ve nötr tondaki günlük mesajlarda I’m, you’re, he’s, she’s, it’s, we’re ve they’re yaygındır. Olumsuzlukta fiil ya da not kısaltılabilir: She’s not ready ile She isn’t ready aynı temel düşünceyi aktarır. I am not için standart biçim I’m not olur. Amn’t, olağan öğretim kalıbında yer almaz.

Geçmişte wasn’t ve weren’t yaygındır; I was için I’s gibi bir kısaltma yoktur. Kesme işareti düşen harfleri gösterir. It’s, it is ya da it has anlamına gelebilir; ardından ne geldiğine bak. İyelik belirten its kesme işareti almaz: The tablet is in its case. You’re ile your, they’re ile their biçimlerini karıştırma.

I’m not late; the clock is fast.
Geç kalmadım: saat ileri.
They’re ready, but their bags are still upstairs.
Onlar hazır, ama çantaları hâlâ üst katta.They’re, they are demektir; their iyelik belirtir.
Was she at the meeting? No, she wasn’t.
Toplantıda mıydı? Hayır.

Yaş, hava durumu ve there is / there are

İngilizcede yaş be ile anlatılır: She has thirty years değil, She is thirty. Türkçede ‘Otuz yaşında’ derken ayrı bir fiil söylemesek de İngilizcede is gerekir. Hava ve saat için genellikle biçimsel özne it kullanılır: It is windy; It is half past six, yani ‘Hava rüzgârlı’ ve ‘Saat altı buçuk’. Hisler ve bedensel durumlar da be sonrasındaki sıfatla anlatılır: be hungry, be cold, be afraid. Türkçe karşılıkları ‘aç olmak’, ‘üşümek’ ya da ‘korkmak’ gibi farklı yapılarda olabilir.

There is ve there are varlık bilgisi sunar: There is a bench outside. It is outside ise zaten bilinen bir nesnenin yerini anlatır. Nötr öğretim kalıbında be ile isim arasında uyum kur: there is a bench, there are two benches; geçmişte there was ve there were. Konuşmada sıralamalardan önce there’s duyulabilir, ama temel yazılı anlatımda açık uyumu korumak yararlıdır.

There is a message for you. It is on your desk.
Sana bir mesaj var. Masanın üstünde.Önce mesaj tanıtılır, sonra yeri anlatılır.
I am cold, but the room is warm.
Üşüyorum, ama oda sıcak.

Yardımcı fiil olarak be: yapıları karıştırma

Continuous yapısında be, -ing biçimine eşlik eder: She is reading, They were waiting. Edilgen yapıda fiilin üçüncü hâliyle kullanılır: The parcel was delivered. Bu yapılarda be biçimini koru, ama her asıl fiilin önüne ekleme. Alışkanlık için She reads, devam eden süreç için She is reading denir. She is read bu iki düşünceden hiçbirini anlatmaz.

Are you busy? ile Do you work here? sorularını karşılaştır. İlkinde busy bir özelliktir ve be gerektirir; ikincide work, Present Simple içindeki sıradan bir fiildir, bu nedenle soru do ile kurulur. Be biçimlerini öğrendiğinde bunları Continuous ve edilgen yapıyı öğrenmek için temel al, ama anlam farkını koru.

The technician is careful. The technician is checking the printer.
Teknisyen dikkatlidir. Teknisyen yazıcıyı kontrol ediyor.İlk cümlede be özneyi özelliğe bağlar; ikincide devam eden bir süreç oluşturur.
The printer is checked every month.
Yazıcı her ay kontrol edilir.Be ve checked edilgen yapıyı oluşturur.

Be biçimlerini kontrol et

Aşağıdaki erişime açık sorular şimdi, geçmiş ve soru kurmayı kontrol eder. Bu başvuru etkinliği kurs ilerlemesini kaydetmez.

Özneyi ve durumun zamanını belirle.

1. My keys ___ in the blue bag now.
Cevap ve açıklaması

are. Keys çoğuldur; şimdiki zamanda are kullanılır.

2. Yesterday I ___ at home all evening.
Cevap ve açıklaması

was. Geçmişteki olağan bir durumda I ile was gerekir.

3. ‘O şimdi meşgul mü?’ sorusu nasıl sorulur?
Cevap ve açıklaması

Is she busy now?. Busy bir sıfattır. Öznenin önünde is kullanılır; does eklenmez.