Şu anda ve içinde bulunduğumuz dönemdeki eylemler
Present Continuous, eylemi devam ederken görmemizi sağlar: biri okumayı sürdürüyor, bir yol onarılıyor, sıcaklık değişiyor. Odak başlangıç ve bitişte değildir. Eylem tam konuştuğun anda olabilir ya da devam eden bir çalışmanın parçası olabilir.
Biri uzun bir kitap okuduğunu söylediğinde kitabı o saniye elinde tutmak zorunda değildir. Önemli olan, okumanın başlamış ve henüz bitmemiş olmasıdır. This week, these days ve at the moment bu durumlara uygundur; ama dönem önceki cümleden de anlaşılabilir.
- Please wait. I am looking for the address.
- Lütfen bekle. Adresi arıyorum.Arama şu anda sürüyor.
- We are preparing the autumn catalogue this month.
- Bu ay sonbahar kataloğunu hazırlıyoruz.Çalışma içinde bulunulan dönemde sürüyor; tam bu saniyede olması şart değil.
- The queue is getting longer.
- Kuyruk uzuyor.Şu anda gelişen bir değişim.
Am / is / are + -ing yapısı
Be zamanı gösterir ve özneyle uyum sağlar: I am, he / she / it is, you / we / they are. Asıl fiil -ing alır ve kişiye göre değişmez. Bu yüzden she is working ve they are working içinde aynı working biçimi bulunur. Bu kullanımlar Türkçede genellikle ‘çalışıyor’ gibi -yor ekli yapılarla karşılanır; İngilizcede ise yardımcı fiil ayrıca gerekir.
İki bölüm de zorunludur: She working tam bir cümle değildir; She is work ise Continuous oluşturmaz. I'm, she's ve they're tam biçimlerle eşdeğerdir. She's reading içindeki kısaltma she has değil, she is anlamındadır.
| Özne | Olumlu | Olumsuz | Soru |
|---|---|---|---|
| I | I am waiting. | I am not waiting. | Am I waiting? |
| He / she / it | She is waiting. | She is not waiting. | Is she waiting? |
| You / we / they | They are waiting. | They are not waiting. | Are they waiting? |
- The printer is making a strange noise.
- Yazıcı tuhaf bir ses çıkarıyor.
- My colleagues are discussing the schedule.
- İş arkadaşlarım programı görüşüyor.
-ing biçimi nasıl oluşturulur?
Normalde yalın biçime -ing eklenir: read → reading. Okunmayan son e genellikle düşer: make → making. Ancak seeing ve agreeing içinde ee korunur; studying ve playing içinde y de korunur. -ie ile biten sözcüklerde bu harfler y olur: lie → lying.
Son ünsüzden önce tek ünlü bulunan kısa kelimelerde ünsüz genellikle çift yazılır: sit → sitting. Birden çok heceli kelimelerde son hecenin vurgusu önemlidir: begin → beginning, ama visit → visiting. Sondaki w, x ve y çift yazılmaz. Britanya yazımında travel → travelling; Amerikan yazımında genellikle traveling olur. İki seçenek de doğrudur.
| Kural | Asıl fiil | -ing biçimi |
|---|---|---|
| -ing eklenir | read, open | reading, opening |
| Okunmayan e düşer | write, take | writing, taking |
| ee korunur | see, agree | seeing, agreeing |
| y korunur | study, play | studying, playing |
| ie, y olur | lie, tie | lying, tying |
| Ünsüz çift yazılır | run, begin | running, beginning |
| Çift yazılmaz | fix, show, visit | fixing, showing, visiting |
Sorular, olumsuzluk ve kısa yanıtlar
Olumsuzluk için not sözcüğünü be sonrasına koy: We are not leaving. We aren't ile we're not, she isn't ile she's not mümkündür. I ile I'm not kullan. Do ya da does ekleme: yapıda zaten yardımcı fiil var.
Soruda am, is ya da are öznenin önüne gelir. Soru sözcüğü varsa başa konur: Why are you leaving? Kısa yanıtta be yeterlidir: Yes, she is; No, they aren't. Who özneyse Who is speaking? sırası korunur.
- Why is the screen flashing?
- Ekran neden yanıp sönüyor?
- Are you using this chair? No, I am not.
- Bu sandalyeyi kullanıyor musun? Hayır.
- Lena is not joining us today.
- Lena bugün bize katılmıyor.
- Who is waiting outside?
- Dışarıda kim bekliyor?
Geçici durumlar, kesinleşmiş planlar ve always
Continuous, olağan durumun karşısında geçici durumu öne çıkarır. Örneğin biri, evinde tadilat yapılırken akrabalarında kalır. Bu, süresi belli her durumun Continuous gerektirdiği anlamına gelmez: seçim fiile ve konuşanın durumu nasıl sunduğuna da bağlıdır.
Gelecek için Present Continuous genellikle önceden düzenlenmiş buluşma ya da yolculuk belirtir: anlaşma, randevu, bilet ya da belirlenmiş ayrıntılar vardır. Tek başına geleceğe ilişkin bir istek bu anlam için yetmez. Always ile yapı, tekrarlanan davranışa yönelik değerlendirme yapabilir; çoğunlukla rahatsızlık, bazen de onay anlatır.
- I am staying with my aunt during the repairs.
- Tadilat sırasında teyzemde kalıyorum.Geçici konaklama.
- We are meeting the designer at ten on Thursday.
- Perşembe saat onda tasarımcıyla buluşuyoruz.Gelecekteki buluşma önceden kararlaştırılmış.
- You are always leaving the window open!
- Pencereyi hep açık bırakıyorsun!Konuşan tekrarlanan bir davranışı değerlendiriyor.
Durum fiilleri: Continuous ne zaman mümkündür?
Know, believe, need, want, own ve diğer birçok fiil genellikle durum anlatır; bu yüzden right now ile bile simple biçimi kullanır. Nötr ‘Şimdi yardıma ihtiyacım var’ ifadesinde I am needing help değil, I need help right now kullan.
Kısıtlama fiilin harflerine değil, anlamına bağlıdır. Think görüş ya da düşünme süreci; have sahiplik ya da kalıplaşmış ifadede etkinlik; taste tat ya da tadına bakma eylemi anlatabilir. Be ile Continuous, kişinin olağan özelliğini değil, o anki davranışını belirtebilir.
| Durum: simple biçim | Eylem: continuous biçim |
|---|---|
| I think this route is shorter. Bence bu güzergâh daha kısa. | I am thinking about the route. Güzergâh üzerine düşünüyorum. |
| She has a small office. Küçük bir ofisi var. | She is having lunch. Öğle yemeği yiyor. |
| The sauce tastes sweet. Sosun tadı tatlı. | The cook is tasting the sauce. Aşçı sosun tadına bakıyor. |
| He is polite. O kibar biridir. | He is being unusually polite today. Bugün alışılmadık derecede kibar davranıyor. |
- I see the entrance now.
- Şimdi girişi görüyorum.Görsel algı; normalde Simple kullanılır.
- I am seeing the architect tomorrow.
- Yarın mimarla görüşeceğim.See, kararlaştırılmış buluşmayı belirtir.
Present Simple farkı ve hatalardan kaçınma
Present Simple eylemi alışkanlık ya da gerçek olarak; Present Continuous ise güncel süreç, geçici durum ya da düzenlenmiş plan olarak sunar. She works at a bank ile She is working from home this week cümlelerini karşılaştır: aynı kişi için ikisi de doğru olabilir.
Now ve at the moment, Continuous yapısının zorunlu parçaları değildir; always de yalnızca Simple işareti değildir. Anlamı belirle, fiilin bu kullanımda süreç anlatmaya uygun olup olmadığını kontrol et, sonra yapıyı kur. Tam yapı be ve -ing gerektirir.
| Hata | Düzeltme | Neden |
|---|---|---|
| They waiting. | They are waiting. | Are eksik. |
| She is writes. | She is writing. | Is sonrasında -ing biçimi kullanılır. |
| Do you working? | Are you working? | Soruda do değil, are kullanılır. |
| I am knowing the answer. | I know the answer. | Know bu bağlamda durum anlatır. |
Present Continuous: kısa tekrar
Bu sorular birkaç örnekle yapıyı ve anlamı kontrol eder. Başvuru amaçlı çalışma olarak erişime açıktır; sonucu kurs ilerlemesine eklenmez.