Czym różnią się forma -ing i bezokolicznik
Gerundium to w objaśnieniach dydaktycznych forma czasownika na -ing, gdy oznacza czynność jako zajęcie, pojęcie lub treść innej czynności: Reading helps me relax. Bezokolicznik z to składa się z partykuły to i formy podstawowej: to read. Istnieje też bezokolicznik bez to: read po can. Przy budowaniu zdania trzeba odróżniać te trzy możliwości.
Nie każda forma -ing jest gerundium. W She is reading stanowi część Continuous, a w a sleeping child opisuje dziecko. Nie wybieraj -ing tylko dlatego, że czynność odbywa się teraz, ani to tylko dlatego, że nastąpi później. W połączeniu czasowników wymagana forma często zależy od pierwszego wyrazu i całego schematu.
- Reading technical notes takes time.
- Czytanie notatek technicznych wymaga czasu.Reading wraz z określeniami nazywa zajęcie i pełni funkcję podmiotu.
- I am reading the notes now. I hope to finish before lunch.
- Teraz czytam notatki. Mam nadzieję skończyć przed lunchem.Pierwsza forma -ing należy do Continuous; po hope potrzebny jest bezokolicznik z to.
Czasowniki, po których zwykle potrzebne jest -ing
Jeśli bezpośrednio po enjoy, avoid, finish, mind, consider lub practise następuje druga czynność, zwykle potrzebna jest forma -ing. To schemat łączenia czasowników: enjoy solving problems, avoid making noise. Pierwsza forma wskazuje czas, osobę i przeczenie, a druga zachowuje -ing: She enjoys reading; She did not enjoy waiting.
Ta grupa nie oznacza, że wymienione czasowniki zawsze muszą mieć po sobie drugi czasownik: można powiedzieć enjoy the concert lub finish the report. Jeśli jednak w omawianym schemacie dopełnienie jest wyrażone czynnością, nie można dowolnie zastąpić -ing przez to. Z suggest stosujemy suggest doing something lub osobną część z that; suggest me to do nie jest neutralnym standardowym schematem.
| Konstrukcja | Przykład | Tłumaczenie |
|---|---|---|
| enjoy doing | I enjoy repairing old radios. | Lubię naprawiać stare odbiorniki radiowe. |
| avoid doing | We avoid travelling at rush hour. | Unikamy podróżowania w godzinach szczytu. |
| finish doing | She finished checking the totals. | Skończyła sprawdzać sumy końcowe. |
| mind doing | I do not mind carrying the bags. | Nie mam nic przeciwko niesieniu toreb. |
| suggest doing | He suggested meeting outside. | Zaproponował spotkanie na zewnątrz. |
Czasowniki z to i konstrukcja z innym wykonawcą
Po want, decide, hope, plan, offer, promise, agree i refuse w zwykłym schemacie drugiej czynności potrzebny jest bezokolicznik z to. Przeczenie drugiej czynności stawiamy przed to: decided not to wait. Czas wyraża pierwszy czasownik: decides to leave, decided to leave. To nie zastępuje końcówki ani czasownika posiłkowego potrzebnych przy pierwszym czasowniku.
Jeśli drugą czynność wykonuje inna osoba, część czasowników dopuszcza dopełnienie przed bezokolicznikiem: ask someone to help, want someone to stay, tell someone to wait. Ta możliwość zależy od czasownika: nie można automatycznie przenosić jej na hope. Polskie „mam nadzieję, że przyjdziesz” odpowiada I hope you will come, a nie I hope you to come.
- We decided to keep the original title.
- Postanowiliśmy zachować pierwotny tytuł.
- She promised not to change the date.
- Obiecała nie zmieniać daty.
- They asked me to check the address.
- Poprosili mnie o sprawdzenie adresu.Adres sprawdzi osoba określona przez me, a proszą osoby wskazane przez they.
Po przyimku: -ing, nawet jeśli przyimkiem jest to
Jeśli czynność bezpośrednio zależy od przyimka, zwykle używamy -ing: before leaving, without asking, interested in learning. Po przyimku możliwy jest również rzeczownik lub zaimek w formie dopełnienia. Pomaga to rozpoznać konstrukcję: interested in music i interested in learning Spanish mają podobną budowę.
To może być partykułą bezokolicznika lub przyimkiem. W look forward to i be used to jest przyimkiem, więc dalej może wystąpić rzeczownik lub -ing: look forward to the visit; look forward to seeing you. Used to work opisuje dawny zwyczaj i ma inną budowę niż be used to working, czyli „być przyzwyczajonym do pracy”. Podobnie wyglądające wyrazy nie gwarantują identycznego schematu.
- Thank you for checking the numbers.
- Dziękuję za sprawdzenie liczb.
- I look forward to hearing your ideas.
- Z niecierpliwością czekam na twoje pomysły.Po przyimku to występuje hearing.
- She is used to working early.
- Jest przyzwyczajona do pracy o wczesnej porze.Chodzi o przyzwyczajenie do sytuacji, a nie dawny zwyczaj wyrażany przez used to work.
Kiedy dopuszczalne są oba warianty
Like, love, hate i prefer często dopuszczają -ing oraz bezokolicznik z to. Różnica może być niewielka: -ing podkreśla zajęcie i związane z nim odczucia, a bezokolicznik często zwyczajowy wybór lub preferowany rezultat. Nie należy uznawać każdej takiej pary za całkowicie identyczną we wszystkich kontekstach. Z would like i would love zwykle stosujemy to: I would like to join.
Begin, start i continue również mogą w wielu sytuacjach łączyć się z obiema formami. Jednak wybór przy jednym czasowniku nie przenosi się na inne o podobnym znaczeniu: enjoy reading nie można zmienić na enjoy to read na wzór like to read. Jeśli znasz oba warianty, sprawdź styl, dalszą część zdania i zamierzony sens.
- I like walking by the river.
- Lubię spacerować nad rzeką.Nacisk na zajęcie sprawiające przyjemność.
- I like to check the weather before a walk.
- Przed spacerem lubię sprawdzić pogodę.Nacisk na zwyczajowy wybór.
- I would love to see the final design.
- Chętnie zobaczyłbym ostateczną wersję projektu.
Stop, remember, try: forma zmienia znaczenie
Po stop forma -ing nazywa czynność, którą przerwano. Bezokolicznik z to podaje cel zatrzymania: ktoś przerwał inne zajęcie, aby wykonać nową czynność. Remember doing odnosi się do wspomnienia o zdarzeniu, natomiast remember to do oznacza, że trzeba pamiętać o wykonaniu czynności. Przy sprawdzaniu najpierw odtwórz kolejność: co wydarzyło się wcześniej, a co było zadaniem do wykonania później.
Try to do oznacza próbę wykonania czynności, bez koniecznej informacji o sukcesie. Try doing proponuje lub opisuje wypróbowanie sposobu rozwiązania problemu. Obie formy są więc gramatycznie możliwe, ale nie zawsze wymienne. Regret, mean i go on również mają różne znaczenia, które warto zapamiętywać z tłumaczeniem całej konstrukcji.
| Z -ing | Z to | Różnica |
|---|---|---|
| She stopped typing. – Przestała pisać na klawiaturze. | She stopped to read the notice. – Zatrzymała się, żeby przeczytać ogłoszenie. | Przerwanie czynności lub cel przerwy. |
| I remember closing the gate. – Pamiętam, jak zamknąłem bramę. | Remember to close the gate. – Pamiętaj, żeby zamknąć bramę. | Wspomnienie lub zadanie. |
| Try moving the lamp. – Spróbuj przestawić lampę. | I tried to move the cabinet. – Próbowałem przestawić szafkę. | Wypróbowanie sposobu lub podjęcie wysiłku. |
| I regret deleting the file. – Żałuję, że usunąłem plik. | We regret to inform you... – Z przykrością informujemy... | Żal z powodu zdarzenia lub formalny komunikat. |
| This means waiting. – To oznacza czekanie. | I meant to call. – Zamierzałem zadzwonić. | Konsekwencja lub zamiar. |
| He went on talking. – Mówił dalej. | He went on to explain the costs. – Następnie przeszedł do wyjaśnienia kosztów. | Kontynuacja lub kolejny etap. |
Kiedy to nie jest potrzebne i jak sprawdzić wybór
Po podstawowych czasownikach modalnych używamy bezokolicznika bez to: can leave, should wait. W czynnych konstrukcjach z let i make przed nim występuje dopełnienie: let me check, made us wait. Po help możliwe są oba warianty: help me carry i help me to carry. To osobne schematy, a nie wyjątki pozwalające usuwać to po dowolnym słowie.
Przy samodzielnym sprawdzaniu znajdź wyraz, który decyduje o drugiej formie. Jeśli to przyimek, sprawdź -ing; jeśli czasownik, ustal jego schemat i obecność innego wykonawcy. Następnie zobacz, czy wybór zmienia znaczenie, jak przy stop i remember. Zapisuj nowe połączenie w całości: własny przykład w zrozumiałej sytuacji jest bardziej przydatny niż długa lista bez kontekstu.
- Let me check the address before we leave.
- Pozwól mi sprawdzić adres, zanim wyjdziemy.
- The delay made us change the booking.
- Opóźnienie zmusiło nas do zmiany rezerwacji.
Sprawdź wybór formy i znaczenia
To ogólnodostępny test trzech konstrukcji omawianych w poradniku. Nie zapisuje postępów w nauce i nie zastępuje ćwiczeń pełnego kursu.