Past Perfect Continuous: ახსნა და მაგალითები

ათვლის წერტილი წარსულშია

წარმოიდგინე ორი მომენტი: საქმიანობის დასაწყისი და უფრო გვიანდელი მომენტი, რომელზეც საუბრობ. Past Perfect Continuous მათ აკავშირებს: წარსულის იმ მომენტისთვის პროცესის დაწყებიდან უკვე გარკვეული დრო იყო გასული. თავად ათვლის წერტილი ხშირად Past Simple-ით გამოიხატება, თუმცა წინა წინადადებიდანაც შეიძლება იყოს გასაგები.

ფორმა არ ნიშნავს, რომ საქმიანობა აუცილებლად სწორედ არჩეულ მომენტში დასრულდა. ლოდინი ავტობუსის მოსვლასთან ერთად შეიძლებოდა დამთავრებულიყო, მუშაობა კი სატელეფონო ზარის შემდეგაც გაგრძელებულიყო. თუ ამას მნიშვნელობა აქვს, მოვლენების შემდგომი განვითარება ცალკე წინადადებით დააზუსტე. ფორმის მთავარი დანიშნულება წინარე პროცესის ჩვენებაა.

We had been waiting for forty minutes when the bus finally arrived.: უკვე ორმოცი წუთი იყო, რაც ველოდებოდით, როცა ავტობუსი ბოლოს და ბოლოს მოვიდა.ლოდინს ავტობუსის მოსვლამდე ვითვლით და არა აწმყომდე.
At six, I had been editing the report for two hours. I continued until seven.: ექვსისთვის უკვე ორი საათი იყო, რაც ანგარიშს ვასწორებდი. მუშაობა შვიდამდე გავაგრძელე.ექვსი საათი ხანგრძლივობის შეფასების წერტილია და არა სამუშაოს დასასრული.

ფორმულა, უარყოფა და კითხვები

ყველა ქვემდებარესთან ერთი მიმდევრობა გამოიყენება: had been + V-ing. Had არ იცვლება he, she ან they-სთან. უარყოფა იწარმოება had not-ით, შემოკლებით hadn't. კითხვაში had ქვემდებარის წინ დგას, been და ძირითადი ზმნა კი ქვემდებარის შემდეგ რჩება.

შემოკლება I'd been working ნიშნავს I had been working-ს. Would ამ კონსტრუქციაში been-ის წინ have-ის გარეშე არ გამოდგება. მოკლე პასუხები had-ით იწარმოება: Yes, I had. / No, I hadn't. How long-ით კითხვაშიც იგივე წყობაა: How long had you been working?

ამ კონსტრუქციაში მესამე ფორმა be ზმნას სჭირდება: been. ძირითადი ზმნა კი -ing დაბოლოებას იღებს და არა V3 ფორმას. შეადარე had been writing და had written: ორივე გრამატიკულად სწორია, მაგრამ პირველი პროცესს გამოყოფს, მეორეს კი დასრულებული შედეგის გადმოცემა შეუძლია.

Past Perfect Continuous დოკუმენტების მომზადების მაგალითზე
ტიპი	სქემა	მაგალითი და თარგმანი
მტკიცებითი წინადადება	S + had been + V-ing	They had been preparing the documents. - მანამდე ისინი დოკუმენტებს ამზადებდნენ.
უარყოფა	S + had not been + V-ing	They had not been preparing the documents. - მანამდე ისინი დოკუმენტებს არ ამზადებდნენ.
ზოგადი კითხვა	Had + S + been + V-ing?	Had they been preparing the documents? - მანამდე ისინი დოკუმენტებს ამზადებდნენ?
სპეციალური კითხვა	What + had + S + been + V-ing?	What had they been preparing? - მანამდე რას ამზადებდნენ?

ხანგრძლივობა: for, since და how long

For ასახელებს ხანგრძლივობას წარსულის ათვლის წერტილამდე: for half an hour, for several weeks. Since დასაწყისს მიუთითებს: since breakfast, since the office opened. ხანგრძლივობას წარსულში აღწერილ მომენტამდე ვითვლით და არა ავტომატურად დღევანდელ დღემდე. ეს არ ნიშნავს, რომ საქმიანობაც იმ მომენტში აუცილებლად შეწყდა.

Before, when და by the time მოვლენების დაკავშირებაში გვეხმარება, თუმცა ფორმას მნიშვნელობის ნაცვლად არ ირჩევს. Before შეიძლება უბრალოდ ორი დასრულებული მოვლენის თანმიმდევრობას აღნიშნავდეს; when კი იმ მომენტს შემოიტანდეს, როცა პროცესის დაწყებიდან უკვე გარკვეული დრო იყო გასული. Past Perfect Continuous მაშინ გვჭირდება, როცა მნიშვნელოვანი სწორედ ეს წინარე საქმიანობაა.

By the time the technician arrived, the machine had been making that noise for three days.: როცა ტექნიკოსი მოვიდა, უკვე სამი დღე იყო, რაც დანადგარი ამ ხმას გამოსცემდა.
She had been working at the library since September when I met her in December.: როცა დეკემბერში გავიცანი, ბიბლიოთეკაში სექტემბრიდან მუშაობდა.
How long had you been practising before your first concert?: პირველ კონცერტამდე რამდენი ხნის განმავლობაში ვარჯიშობდი?კითხვა ეხება მომზადების ხანგრძლივობას წარსულის მოვლენამდე.

პროცესის შედეგები წარსულის სიტუაციაში

Past Perfect Continuous ხშირად წარსულის აღწერილ მომენტში ადამიანის ან საგნების მდგომარეობას ხსნის. მნიშვნელოვანია პროცესი, რომელმაც ეს მდგომარეობა გამოიწვია: მუშაობის შემდეგ ხელები თიხით იყო დაფარული ან ხანგრძლივი დატვირთვის შემდეგ ეკრანი ცხელი იყო. ზუსტი ხანგრძლივობის დასახელება აუცილებელი არ არის.

საქმიანობა შეიძლებოდა მანამდე დასრულებულიყო, სანამ მის კვალს დავინახავდით. აუცილებელი არ არის, ის აღწერის მომენტშიც გრძელდებოდეს. ამასთან, თვითონ ფორმა მიზეზს არ ამტკიცებს: მიზეზობრივი კავშირი კონტექსტით, მაგალითად, because-ით ხდება გასაგები. კონკრეტული დასრულებული შედეგისთვის ხშირად Past Perfect Simple-ს ვირჩევთ.

His hands were covered in clay because he had been making a bowl.: ხელები თიხით ჰქონდა დაფარული, რადგან ჯამს ძერწავდა.ფორმა საქმიანობის კვალს ხსნის, მაგრამ არ ამბობს, იყო თუ არა ჯამი მზად.
The kitchen smelled of bread. Someone had been baking before we arrived.: სამზარეულოში პურის სუნი იდგა. ჩვენს მოსვლამდე ვიღაც აცხობდა.

განსხვავება Past Continuous-სა და Past Perfect-თან

Past Continuous წარსულის მომენტში მიმდინარე პროცესს აჩვენებს: at nine she was checking the files. Past Perfect Continuous ამ მომენტიდან პროცესის წინარე მონაკვეთს განიხილავს: by nine she had been checking them for an hour. პირველ წინადადებაში არ არის ნათქვამი, რამდენი დრო გავიდა; მეორეში კი ეს მთავარი აზრის ნაწილია.

Past Perfect Simple დასრულებული შედეგისა და რაოდენობისთვის გამოდგება: had checked twelve files. Past Perfect Continuous საქმიანობას აღწერს: had been checking files. განსხვავება არ დაიყვანება წესზე „ყოველთვის დასრულდა - არასოდეს დასრულდა“: work-სა და live-თან Simple-საც შეუძლია აღწეროს სიტუაცია, რომელიც წარსულის ათვლის წერტილამდე გრძელდებოდა.

Present Perfect Continuous-ს სხვა ათვლის წერტილი აქვს: ახლა. თუ ახლანდელ დაღლილობაზე საუბრობ, have been working შეეფერება; თუ წარსულის იმ საღამოს დაღლილობას მანამდე მიმდინარე საქმიანობით ხსნი, had been working გამოდგება. Had მხოლოდ იმიტომ არ აირჩიო, რომ პროცესის დასაწყისი წარსულშია: ეს Present Perfect Continuous-საც ახასიათებს.

ერთი საქმიანობა სამი განსხვავებული აქცენტით
ფორმა და მაგალითი	თარგმანი	აზრი
At noon, she was checking the files.	შუადღეს ის ფაილებს ამოწმებდა.	იმ მომენტში მიმდინარე პროცესი.
By noon, she had been checking the files for two hours.	შუადღისთვის უკვე ორი საათი იყო, რაც ფაილებს ამოწმებდა.	ხანგრძლივობა იმ მომენტამდე.
By noon, she had checked twelve files.	შუადღისთვის თორმეტი ფაილი უკვე შემოწმებული ჰქონდა.	დასრულებული შემოწმებების რაოდენობა.

მდგომარეობა, გამეორება და პროცესის საზღვრები

Know, own, believe-სა და მდგომარეობის სხვა ზმნებთან მათი ჩვეულებრივი მნიშვნელობით, თუ Perfect ფორმას ვარჩევთ, ჩვეულებრივ Past Perfect Simple გამოიყენება: had known, had owned. ხანგრძლივობა თავისთავად Continuous-ს არ მოითხოვს. „იმ დროისთვის ერთმანეთს უკვე ათი წელი ვიცნობდით“ ბუნებრივად გამოითქმის had known each other for ten years ფორმით.

საქმიანობის აღმნიშვნელ ზმნებთან Continuous შესაძლებელია: had been thinking about a move. მას გამეორებების გაერთიანებაც შეუძლია: had been calling every morning. აქ ერთი უწყვეტი ზარი კი არა, არჩეულ მომენტამდე რეგულარული საქმიანობა იგულისხმება.

ერთჯერადი, მყისიერი შედეგისთვის Continuous ჩვეულებრივ საჭირო არ არის: had found the key გვატყობინებს, რომ გასაღები უკვე იპოვეს. Had been looking for the key წინარე ძიებას აღწერს. თუმცა ეს ყველა ხანმოკლე მოქმედების ზმნის აკრძალვად არ აქციო: განმეორებადი მოვლენები შეიძლება პროცესად განვიხილოთ, თუ ამას კონტექსტი ამყარებს.

They had known each other for ten years when they started the company.: როცა კომპანია დააარსეს, ერთმანეთს უკვე ათი წელი იცნობდნენ.
Before the move, I had been calling the agency every morning.: გადასვლამდე სააგენტოში ყოველ დილით ვრეკავდი.განმეორებითი საქმიანობა წინარე პერიოდში.

ხშირი შეცდომები: ფორმა და მოვლენების კავშირი

Had been worked მიმდინარე მუშაობის აღმნიშვნელი Continuous არ არის: „ვმუშაობდი“ ამ კონსტრუქციაში had been working-ით გამოითქმის. პირველი მიმდევრობა სხვა კონტექსტში შეიძლება ვნებითი გვარის ფორმა იყოს, ამიტომ მას უპირობოდ არასწორად ნუ მიიჩნევ. Did you had been working?-ში did ზედმეტია: სწორი კითხვა იწყება Had you been working?-ით. He-სთან has არ ჩნდება, რადგან აქ დამხმარე ზმნა ყველა პირისთვის had არის.

წარსულის ყველა ხანგრძლივ მოქმედებას ამ ფორმით ნუ ჩაანაცვლებ. I worked there for two years დასრულებულ პერიოდს დამოუკიდებლადაც აღწერს. Had been working-ს გასაგები წარსული ათვლის წერტილი სჭირდება: მაგალითად, გადასვლის მომენტისთვის ადამიანი იქ უკვე ორი წელი მუშაობდა. ეს მომენტი წინა წინადადებაშიც შეიძლება იყოს მოცემული; მისი ყოველ წინადადებაში გამეორება საჭირო არ არის.

თუ სამუშაოს დასრულების ჩვენება გინდა, შედეგი ცალკე თქვი. Had been repairing the door არ გვარწმუნებს, რომ კარი შეკეთებული იყო. Had repaired the door აქცენტს დასრულებაზე გადაიტანს. ქვემოთ მოცემული სავარჯიშოები ამ განსხვავებების შემოწმებაში გეხმარება; პასუხები კურსის პროგრესში არ იწერება.

Past Perfect Continuous: სავარჯიშოები

ჯერ წარსულის ათვლის წერტილი იპოვე, შემდეგ გაარჩიე, პროცესზეა საუბარი, მის ხანგრძლივობაზე თუ დასრულებულ შედეგზე.

ყოველ დავალებაში აირჩიე ერთი პასუხი.

1. საჭიროა Past Perfect Continuous: By the time the doors opened, we ___ outside for an hour. have been waiting had been waiting had waiting

პასუხი და განმარტება

had been waiting. კარების გაღება წარსულის მომენტია. მანამდე ხანგრძლივობას გამოხატავს had been waiting: „როცა კარები გაიღო, გარეთ უკვე ერთი საათი იყო, რაც ველოდებოდით“.

2. აირჩიე სწორი კითხვა წინადადებისთვის They had been working all night. Did they had been working all night? Had been they working all night? Had they been working all night?

პასუხი და განმარტება

Had they been working all night?. ქვემდებარის წინ გადადის had. Been working რჩება they-ს შემდეგ; დამატებითი did არ გამოიყენება.

3. როგორ გამოვხატოთ „იმ დროისთვის უკვე ორი საათი იყო, რაც ვკითხულობდი“ ხანგრძლივობის ხაზგასმით? By then, I had been reading for two hours. By then, I had reading for two hours. By then, I have been reading for two hours.

პასუხი და განმარტება

By then, I had been reading for two hours.. Had been reading ხანგრძლივობას წარსულის by then-ს უკავშირებს. Have been reading აწმყოს ათვლის წერტილს მოითხოვს, had reading კი არასრული კონსტრუქციაა.

4. ნაცნობობა წარსულის მომენტამდე: She ___ him for years when they became neighbours. had been knowing had known was knowing

პასუხი და განმარტება

had known. Know ნაცნობობის მნიშვნელობით ჩვეულებრივ Continuous-ში არ გამოიყენება. Had known აჩვენებს მდგომარეობას, რომელიც მათ დამეზობლებამდე დაიწყო.

5. გამოყავი სამი მთლიანად დასრულებული ნახატი: By lunchtime, he ___ three sketches. had been draw had drawing had drawn

პასუხი და განმარტება

had drawn. დასრულებული შედეგების რაოდენობისთვის საჭიროა Past Perfect Simple: had drawn. თარგმანი: „სადილის დროისთვის სამი ესკიზი უკვე დახატული ჰქონდა“.

6. რას გვატყობინებს At eight, she was writing the report, განსხვავებით had been writing for two hours-ისგან? აჩვენებს რვაზე მიმდინარე პროცესს, მაგრამ არ ასახელებს მის წინარე ხანგრძლივობას. გვარწმუნებს, რომ ანგარიში მზადაა. მიუთითებს ხანგრძლივობას აწმყომდე.

პასუხი და განმარტება

აჩვენებს რვაზე მიმდინარე პროცესს, მაგრამ არ ასახელებს მის წინარე ხანგრძლივობას.. Past Continuous პროცესს წარსულის მომენტში ათავსებს. ამ მომენტამდე ორსაათიანი მუშაობის გამოსახატავად Past Perfect Continuous გამოდგება.