პროცესი წარსულის კონკრეტულ მომენტში
არჩეული მომენტი მოქმედების მიმდინარეობისას დგება: მოქმედება უკვე დაწყებულია, მოსაუბრე კი აღწერს, რა ხდებოდა მაშინ. ასეთი მომენტი შეიძლება იყოს საათით მითითებული დრო, სხვა ადამიანის მოსვლა ან მანამდე ნახსენები ვითარება. თვითონ მოქმედება შეიძლება რამდენიმე წუთსაც გაგრძელდეს და ხანგრძლივ პერიოდსაც.
Past Continuous არ ნიშნავს, რომ მოქმედება საერთოდ არ დასრულებულა. წინადადება I was writing a letter at ten არ გვატყობინებს, დასრულდა თუ არა წერილის წერა მოგვიანებით. ის მხოლოდ ათ საათზე მიმდინარე პროცესს აღწერს. დასრულებული შედეგისა თუ მოვლენების თანმიმდევრობის გადმოსაცემად სხვა ხედვა გვჭირდება, ჩვეულებრივ, Past Simple.
- At half past six, I was packing my bag.
- შვიდის ნახევარზე ჩანთას ვალაგებდი.იმ მომენტში ჩანთის ჩალაგება მიმდინარეობდა.
- When you called, we were crossing the bridge.
- როცა დარეკე, ხიდზე გადავდიოდით.
- This time last week, I was travelling to Batumi.
- გასულ კვირას ამ დროს ბათუმში მივემგზავრებოდი.
წარმოება: was / were + -ing
I, he, she და it ქვემდებარეებთან გამოიყენება was; you, we და they ქვემდებარეებთან კი were. ძირითად ზმნას ემატება -ing. ეს ფორმა ერთნაირია was-ისა და were-ის შემდეგ, ამიტომ ქვემდებარესთან შეთანხმება კონსტრუქციის პირველ ნაწილში მოწმდება: she was waiting, they were waiting.
განასხვავე be-ის დამოუკიდებელი გამოყენება Past Simple-ში და მისი როლი Continuous-ის დამხმარე ზმნად. She was tired მდგომარეობას ზედსართავი სახელით აღწერს; She was working შეიცავს ზმნას -ing დაბოლოებით და მიმდინარე პროცესს აღწერს. Continuous არ იწარმოება was + V2 კომბინაციით: was worked არ ნიშნავს „იმ მომენტში მუშაობდა“.
| ქვემდებარე | მტკიცებითი წინადადება | უარყოფითი წინადადება | კითხვითი წინადადება |
|---|---|---|---|
| I / he / she / it | She was waiting. | She was not waiting. | Was she waiting? |
| You / we / they | They were waiting. | They were not waiting. | Were they waiting? |
- The lift was making a loud noise.
- ლიფტი ძლიერ ხმაურობდა.
- The visitors were looking at the map.
- დამთვალიერებლები რუკას ათვალიერებდნენ.
ზმნის მართლწერა -ing დაბოლოებით
-ing ფორმის წესები იგივეა, რაც Present Continuous-ში: დროს გამოხატავს was / were და არა ძირითადი ზმნის განსაკუთრებული დაბოლოება. ჩვეულებრივ, ზმნას ემატება -ing; ბოლო e, რომელიც არ გამოითქმის, იკარგება, ee რჩება, ie კი y-ით იცვლება. study და play ზმნებში ბოლო y უცვლელია.
თანხმოვნის გაორმაგება სიტყვის აგებულებასა და მახვილზეა დამოკიდებული: stop → stopping, begin → beginning, მაგრამ open → opening. ბოლო w, x და y არ ორმაგდება. ეჭვის შემთხვევაში გადაამოწმე სწორედ -ing ფორმა და არა არაწესიერი ზმნის მეორე ფორმა: write → writing და არა wroteing.
| საწყისი ფორმა | ფორმა -ing დაბოლოებით | სრული კონსტრუქცია |
|---|---|---|
| read | reading | was reading |
| write | writing | was writing |
| see | seeing | was seeing |
| lie | lying | was lying |
| study | studying | was studying |
| stop | stopping | was stopping |
- A book was lying on the desk.
- საწერ მაგიდაზე წიგნი იდო.
უარყოფა, კითხვები და მოკლე პასუხები
უარყოფისთვის was-ის ან were-ის შემდეგ იწერება not: He was not listening. შემოკლებული wasn't და weren't იმავე აზრს გადმოსცემს. დამხმარე ზმნა did საჭირო არ არის: Past Continuous უკვე შეიცავს be-ის ფორმას.
კითხვაში, რომელსაც პასუხად yes ან no სჭირდება, was / were გადადის ქვემდებარის წინ, ხოლო -ing ფორმა ქვემდებარის შემდეგ რჩება. კითხვითი სიტყვის მქონე წინადადება ამ სიტყვით იწყება: What were you doing? მოკლე პასუხში მეორდება was ან were. თუ who თვითონაა ქვემდებარე, საკმარისია Who was speaking?
- Were you waiting for me? Yes, I was.
- მე მელოდებოდი? დიახ.კითხვაში you were შებრუნებული წყობითაა წარმოდგენილი, პასუხში კი I was ჩვეულებრივ წყობას ინარჩუნებს.
- Why was Anna carrying two bags?
- რატომ მოჰქონდა ანას ორი ჩანთა?
- We weren't watching the screen at that moment.
- იმ მომენტში ეკრანს არ ვუყურებდით.
- Who was using the computer?
- ვინ სარგებლობდა კომპიუტერით?
ფონი და მოვლენა: when და while
ამ ორი დროის ერთად გამოყენებისას Past Continuous ჩვეულებრივ მიმდინარე პროცესს აღწერს, Past Simple კი მის ფონზე მომხდარ მოვლენას. მოვლენამ შეიძლება პროცესი შეწყვიტოს, თუმცა ეს აუცილებელი არ არის: სეირნობისას შეიძლება აბრა დაინახო და სიარული გააგრძელო.
When ნიშნავს „როცა“, while კი ხშირად „სანამ“ ან „იმ დროს, როცა“. თითოეულ კავშირს მხოლოდ ერთ დროს ნუ დაუკავშირებ. when-ის შემდეგ Continuous-იც შეიძლება იდგეს, ხოლო when-ის Past Simple-თან გამოყენება არ მოითხოვს, რომ მეორე ნაწილი აუცილებლად Continuous-ში იყოს. ჯერ გაარკვიე, რა მიმდინარეობდა და რა არის წარმოდგენილი მთლიან მოვლენად.
- I was checking the figures when the screen went black.
- რიცხვებს ვამოწმებდი, როცა ეკრანი ჩაქრა.მოვლენამ მიმდინარე პროცესი შეწყვიტა.
- While we were walking along the street, we noticed a new bookshop.
- ქუჩაში რომ მივდიოდით, ახალი წიგნის მაღაზია შევნიშნეთ.ამის შემდეგ სეირნობა შეიძლებოდა გაგრძელებულიყო.
- When I was looking for the receipt, I found your note.
- ჩეკს რომ ვეძებდი, შენი ჩანაწერი ვიპოვე.when-ის შემდეგაც შეიძლება Past Continuous.
- When the meeting ended, we left the office.
- როცა შეხვედრა დასრულდა, ოფისიდან გამოვედით.ორი თანმიმდევრული მოვლენა Past Simple-ში.
ერთდროული მოქმედებები და დროებითი ვითარება
ორი პროცესი შეიძლება ერთდროულად მიმდინარეობდეს: ერთი ადამიანი საჭმელს ამზადებდა, მეორე კი სუფრას შლიდა. თუ ორივე მოქმედების მიმდინარეობაა მნიშვნელოვანი, ორივე ნაწილში შეიძლება Past Continuous გამოვიყენოთ. თუმცა ორივე მოქმედება შეიძლება Simple-ითაც გადმოიცეს, თუ მოსაუბრე ჩამოთვლის, ვინ რა გააკეთა და არა იმას, რა პროცესში იყო თითოეული.
განგრძობითი ფორმა ასევე აღწერს წარსულის გარკვეული პერიოდის დროებით რეჟიმსა და თანდათანობით ცვლილებებს. always-თან ერთად მას შეუძლია გამოხატოს მოსაუბრის შეფასება განმეორებითი ქცევის მიმართ. ამიტომ არც every day და არც always თავისთავად არ გამორიცხავს Continuous-ს: გადამწყვეტია ვითარება და მოსაუბრის დამოკიდებულება.
- While I was preparing dinner, Alex was setting the table.
- სანამ ვახშამს ვამზადებდი, ალექსი სუფრას შლიდა.
- That summer, I was working at a small museum.
- იმ ზაფხულს პატარა მუზეუმში ვმუშაობდი.სამუშაო წარმოდგენილია იმ პერიოდის დროებით ვითარებად.
- The days were getting shorter.
- დღეები მოკლდებოდა.
- He was always moving my notes!
- ის სულ ადგილს უცვლიდა ჩემს ჩანაწერებს!განმეორებითი ქცევის შეფასება.
Past Simple, მდგომარეობები და ხშირი შეცდომები
შეადარე I read the report last night და I was reading the report at nine. პირველ წინადადებაში კითხვა მთლიან მოვლენადაა წარმოდგენილი, მეორეში კი ცხრა საათზე მიმდინარე პროცესად. ხანგრძლივი მოქმედება შეიძლება Simple-ში იყოს, მოკლე კი Continuous-ში. all evening-თანაც სხვადასხვა ფორმაა შესაძლებელი: გააჩნია, მუშაობის ფაქტს ვუსვამთ ხაზს თუ მის მიმდინარეობას.
მდგომარეობის აღმნიშვნელი ზმნები ჩვეულებრივ Continuous-ში არ გამოიყენება: I knew the answer, I needed help. თუმცა მნიშვნელობის შეცვლისას განგრძობითი ფორმაც შესაძლებელია: I was thinking about the answer ფიქრის პროცესს ნიშნავს, I was having lunch კი მოქმედებას აღნიშნავს და არა ფლობას.
ფორმის ხშირი შეცდომებია was / were-ის გამოტოვება, was-ის წინ did-ის დამატება ან -ing ფორმის ნაცვლად V2-ის გამოყენება. შეამოწმე მთელი კონსტრუქცია: Was she working? She wasn't working. დროს უკვე was გამოხატავს, ძირითად ზმნას კი working ფორმა აქვს.
| ვითარება | მაგალითი | თარგმანი |
|---|---|---|
| მოვლენა, როგორც ფაქტი | I worked all Saturday. | მთელი შაბათი ვმუშაობდი. |
| პროცესი წარსულის კონკრეტულ მომენტში | I was working when you arrived. | ვმუშაობდი, როცა მოხვედი. |
| ცოდნის აღმნიშვნელი მდგომარეობა | I knew her address. | მისი მისამართი ვიცოდი. |
| ფიქრის პროცესი | I was thinking about her suggestion. | მის შეთავაზებაზე ვფიქრობდი. |
Past Continuous-ის მოკლე შემოწმება
დავალებები ფორმის შემოწმებასა და პროცესის მნიშვნელობის გაგებაში დაგეხმარება. ეს საჯარო სავარჯიშოები უფასოა და მათი შედეგები კურსის პროგრესში არ ინახება. კურსის გაკვეთილებზე წვდომისთვის საჭიროა ანგარიში და Premium; კურსის პროგრესი ანგარიშში ინახება.