CEFR ölçeği nasıl işler?
Diller için Avrupa Ortak Başvuru Metni, İngilizce adıyla CEFR, Common European Framework of Reference for Languages, dil yeterliğini ortak bir temelde tanımlamak için Avrupa Konseyi tarafından geliştirildi. A1 ve A2 temel kullanıcıyı; B1 ve B2 bağımsız kullanıcıyı; C1 ve C2 ise karmaşık görevlerde yetkin ve esnek dil kullanımını anlatır. Elementary, Intermediate ve Advanced gibi İngilizce adlar ders kitaplarında görülür, ancak sınırları okullara göre değişir. Programları karşılaştırırken CEFR seviyesine ve tanımlanan becerilere bakmak daha nettir.
Ölçeğin temel sorusu şudur: dili kullanarak, hangi koşullarda ne yapabiliyorsun? Bir ilanda fiyat bulmakla uzun bir makaledeki gerekçeleri takip etmek farklı okuma görevleridir. Bildiğin bir cümleyle yanıt vermek de hazırlıksız bir konuşmayı sürdürmekten farklıdır. Metnin uzunluğunu, konuyu ne kadar tanıdığını, konuşma hızını ve karşındaki kişinin sağladığı yardımı dikkate al.
Aşağıda bu içerik için hazırlanmış kısa bir açıklama bulacaksın; bu, seviye tanımlarının resmî çevirisi değildir. Kendini değerlendirirken farklı görevleri karşılaştır: yeni içerik ve durumlarla karşılaştığında neleri anlayabiliyor, söyleyebiliyor ve yazabiliyorsun?
A1'den C2'ye İngilizce seviyeleri tablosu
Yan yana seviyeleri karşılaştırırken anlamı kavrama ve aktarmada ne kadar bağımsız olduğuna bak. Üst seviyelerde yalnızca yapıların karmaşıklığı artmaz; anlamı tam karşılayan ifadeler seçme, fikirleri bağlama ve hitap ettiğin kişiyi dikkate alma becerisi de gelişir.
| Seviye | Anlama | İletişim ve yazma |
|---|---|---|
| A1 | Tanıdık kelimeler ve çok basit mesajlar; destekle, yavaş ve açık konuşmayı anlama. | Kendini tanıtma, adres sorma ve temel kişisel bilgileri doldurma. |
| A2 | Alışılmış etkinliklerle ilgili günlük kısa metinler ve mesajlar. | Gerekli bilgileri alıp verme ve günlük yaşam koşullarını anlatma. |
| B1 | Açık konuşmalarda ve tanıdık konulardaki metinlerde ana bilgiyi anlama. | Yolculukta bir sorunu açıklama; bir olayı ve kararın nedenini bağlantılı biçimde anlatma. |
| B2 | Bildiğin bir meslek alanı da dâhil olmak üzere karmaşık metinlerin ana fikirleri. | Seçenekleri tartışma, bir görüşü gerekçelendirme ve ayrıntılı metin yazma. |
| C1 | Örtük anlamlar da içeren uzun ve karmaşık metinler. | Dili iletişimde, eğitimde ve işte esnek kullanma; karmaşık içeriği açık bir düzende sunma. |
| C2 | Dinlenen veya okunan neredeyse her türlü bilgi. | Farklı kaynaklardaki bilgileri birleştirme ve ince anlam farklarını tam olarak aktarma. |
Her beceriyi neden ayrı değerlendirmelisin?
Bir konuyu okumak, aynı konuyu dinleyerek anlamaktan daha kolay gelebilir. Hazırlanmış bir sunum, açıklama isteyen sorulara nasıl yanıt verdiğini mutlaka göstermez. Bu nedenle kendini değerlendirirken okuma, dinlediğini anlama, karşılıklı konuşma, sözlü anlatım ve yazmaya ayrı ayrı bak.
Yaptıklarından küçük örnekler biriktir. Yeni bir metin oku, daha önce dinlemediğin bir kaydı dinle, yakın zamanda olan bir olayı anlat ve amacı belli bir mesaj yaz. Neleri yardım almadan yaptığını, nerede sözlüğe ihtiyaç duyduğunu ve hangi bölümleri yeniden dinlediğini kaydet. Böylece yalnızca en güçlü becerine dayalı bir puandan daha yararlı bir beceri profili elde edersin.
| Beceri | Uygulama görevi | Neyi kaydetmelisin? |
|---|---|---|
| Okuma | Bir mağazanın e-postasında iade koşullarını bulma. | İşlemin nasıl yapıldığını ve kısıtlamalarını anlayıp anlamadığını. |
| Dinleme | Toplantı saatindeki değişiklikle ilgili bir mesajı dinleme. | Yeni tarihi ve ne yapman gerektiğini belirleyip belirleyemediğini. |
| Karşılıklı konuşma | Bir buluşma için anlaşma ve başka bir seçenek önerme. | Beklenmedik bir soruya yanıt verip veremediğini. |
| Sözlü anlatım | Hazır bir metin olmadan bir seçimini açıklama. | Fikirlerin bağlantılı olup olmadığını, açık nedenler ve örnekler bulunup bulunmadığını. |
| Yazma | Bir sorunu anlatarak talep yazma. | Alıcının ne olduğunu ve ne beklediğini anlayıp anlamadığını. |
Kelime ve dil bilgisinin seviyeyle ilişkisi
CEFR'nin genel ölçeği, seni otomatik olarak A2 veya B2 seviyesine yerleştiren tek bir resmî İngilizce kelime sayısı belirlemez. Kelime listeleri çalışmak için yararlıdır, ancak bir kelimeyi tanımak, duyunca anlamak ve kendi başına kullanmak farklı becerilerdir. Bildiğin bir kelimenin bile yeni bir anlamıyla veya alışık olmadığın bir kelime birlikteliğiyle karşılaşabilirsin.
CEFR, bütün diller için tek bir zorunlu dil bilgisi konu sırası da belirlemez. Present Perfect adını bilmek yararlıdır, ancak uygulamadaki görev, anlama uygun biçimi seçmektir. Programlar yapıları kendi hedeflerine göre dağıtır ve düzenli aralıklarla daha ayrıntılı biçimde yeniden ele alır.
C2, aksansız konuşmak, bütün kelimeleri bilmek veya mutlaka ana dili İngilizce olan biri gibi konuşmak demek değildir. Aynı şekilde tek bir hata, bir görevi anlaşılır biçimde yapabilme becerini ortadan kaldırmaz. Değerlendirmede becerinin sürekliliği, durumların çeşitliliği ve iletişimin genel niteliği dikkate alınır.
- I lost my key yesterday.
- Dün anahtarımı kaybettim.Olayın gerçekleştiği ve artık bitmiş olan zaman belirtilir.
- I have lost my key, so I cannot open the door.
- Anahtarımı kaybettim, bu yüzden kapıyı açamıyorum.Odak, şu anki sonuçtadır. Anlam farkı, yapının adından daha önemlidir.
Bir sonraki adımı nasıl seçebilirsin?
Somut bir görevden başla: yemek sipariş etmek, teslimatla ilgili bir e-postayı anlamak, bir projeden söz etmek veya iki öneriyi karşılaştırmak. Temel durumunu anladığın, yeni kelime ve yapıları bağlamdan çalışabileceğin bir içerik seç. Her cümleyi çevirmen gerekiyorsa daha kısa veya tanıdık bir metin kullan; böylece yalnızca sözlüğe bakmayı değil, becerinin kendisini çalışırsın.
Sonraki adım, öğrendiklerini genişletmeli. Kısa bir yanıtın ardından bir neden ekle; bir seçeneği anlattıktan sonra ikisini karşılaştır; olguları okuduktan sonra yazarın görüşünü belirle. Bu ilerleme, dil bilgisi ve kelimeleri açık bir sonuçla birleştirir.
- Bir durum seç Örneğin bir toplantının tarihini değiştirmek ve nedenini açıklamak. Karşındaki kişiye hangi bilgilerin ulaşması gerektiğini belirle.
- Gerekli dil yapılarını hazırla Gerekli birkaç ifadeyi ve bir yapıyı çalış. Sonra örnekteki koşulları değiştirerek kendi mesajını oluştur.
- Başka bir bağlamda kullanabildiğini kontrol et Benzer bir görevi başka bir tarih, neden veya alıcıyla yap. Yeni durum, neleri bağımsız kullanabildiğini gösterir.
CEFR ile Luveng kursunun aşamaları arasındaki ilişki
Luveng'in mevcut kursunda 400 ders vardır: her biri 100 derslik, kursa özgü dört aşama. Adları bir çalışma sırasını anlatır, kazanılmış CEFR seviyelerini değil. 1. aşama “İlk cümleler”de diğer konuların yanı sıra be, artikeller, zamirler ve there is; 2. aşama “Günlük hayat”ta Present Simple, miktar ve can çalışılır.
3. aşama “Dün, şimdi ve yarın”da Continuous biçimleri, Past Simple, going to, will ve Past Continuous çalışılır. 4. aşama “Kendinden emin iletişim”de karşılaştırmalar, kiplik fiilleri, birinci koşul yapısı, Present Perfect ve edilgen çatı yer alır. A1'den B2'ye kaynaklarda da bulunan konuları içermeleri, 1'den 4'e aşamaları bu seviyelerin doğrudan karşılığı yapmaz.
Programı kurs kataloğunda görebilirsin. Alıştırmalar için hesap ve Premium gerekir; her aşamanın dersleri sırayla ilerler ve tamamladıklarını tekrarlayabilirsin. Bu sayfadaki C1 ve C2 açıklamaları ölçeği tanıtır; bu seviyelerde kurs bulunduğu anlamına gelmez.