Make up: მნიშვნელობა და გამოყენება

Make up შეიძლება ნიშნავდეს „მოფიქრებას“, „შემადგენლობაში შესვლას“, „შერიგებას“, „შევსებას“ ან „მომზადებას“. თარგმანი დამატებასა და სიტუაციაზეა დამოკიდებული. ცალკე კონსტრუქცია make up for ანაზღაურებას აღნიშნავს, make it up to somebody კი ვინმესთვის მიყენებული წყენის ან უხერხულობის ანაზღაურების მცდელობას. ქვემოთ მნიშვნელობები მოდელების მიხედვითაა განხილული, ჩვენ მიერ შედგენილი მაგალითებითა და თარგმანით.

ფრაზების სავარჯიშოები

Make up-ის ძირითადი მნიშვნელობები

გაგრძელება მნიშვნელობის არჩევაში გეხმარება
მნიშვნელობა ტიპური გამოთქმა მაგალითი და თარგმანი
მოფიქრებაmake up a storyWe made up a story for the school play. — სასკოლო სპექტაკლისთვის ამბავი მოვიფიქრეთ.
რაიმეს მთლიანად ან ნაწილობრივ შეადგენდესmake up a third of somethingRepairs make up a third of the cost. — შეკეთება ხარჯის მესამედს შეადგენს.
შერიგებაmake up with somebodyI want to make up with my sister. — ჩემს დასთან შერიგება მინდა.
დანაკლისის შევსებაmake up the differenceThe club will make up the difference. — კლუბი ნაკლულ თანხას დაფარავს.
გაცდენილის ანაზღაურებაmake up the timeI can make up the time on Thursday. — გაცდენილი დროის ანაზღაურება ხუთშაბათს შემიძლია.
მომზადება, შეკვრაmake up a bed / a packageWe made up a bed in the study. — სამუშაო ოთახში დასაძინებელი ადგილი მოვამზადეთ.
გრიმის ან მაკიაჟის გაკეთებაmake somebody upThey made him up for the stage. — სცენაზე გამოსვლისთვის გრიმი გაუკეთეს.

ზმნის ფორმებია make — made — made, -ing ფორმა კი making. ნაწილაკი up არ იცვლება. მხოლოდ ზოგადი თარგმანი „გაკეთება“ საჭირო მნიშვნელობას ვერ შეგარჩევინებს, მაგრამ ნაცნობი დამატება ხშირად ვარიანტებს მაშინვე ავიწროებს: story, team, time ან bed.

ამბის, ახსნის ან სახელის მოფიქრება

Make something up შინაარსის — ამბის, სახელის ან ახსნის — მოფიქრებას ნიშნავს. ეს შეიძლება შემოქმედებითი გამონაგონიც იყოს და მცდარი ახსნაც: თავად ზმნა ნებისმიერ ამბავს ტყუილად არ აქცევს. გამოთქმა იყოფა: make up a reason / make a reason up. მოკლე პირის ნაცვალსახელთან აუცილებელია make it up და არა make up it.

The children made up a secret language for their game.
ბავშვებმა თავიანთი თამაშისთვის საიდუმლო ენა მოიგონეს.შემოქმედებითი გამონაგონია და არა მოტყუების მცდელობა.
That explanation is not true. He made it up.
ეს ახსნა სიმართლეს არ შეესაბამება. მან მოიგონა.It ცვლის explanation-ს და up-ის წინ დგას.
Did you read that somewhere, or are you making it up?
ეს სადმე წაიკითხე თუ ახლა იგონებ?

რამდენს შეადგენს და რისგან შედგება

შემადგენლობის მნიშვნელობით გამოიყენე მოდელი „ნაწილები + make up + მთელი ან წილი“: volunteers make up half the team. საპირისპირო მიმართულებით გამოიყენება „მთელი + be made up of + ნაწილები“. Of made up-ის შემდეგ მდგომი წინდებულია. წილის ან შემადგენლობის მითითებისას შეინარჩუნე წყობა make up + რაოდენობა ან ჯგუფი; აქ გამოგონების აღმნიშვნელი make it up მოდელი ავტომატურად არ გადაიტანო.

Local residents make up most of the audience.
აუდიტორიის უმეტესობას ადგილობრივი მცხოვრებლები შეადგენენ.ქვემდებარე ნაწილს ასახელებს, make up-ის შემდეგ კი მთელი სახელდება წილის მითითებით.
The panel is made up of two teachers and a student.
კომისია ორი მასწავლებლისა და ერთი სტუდენტისგან შედგება.Is made up of შემადგენლობას აღწერს და არა გამოგონების პროცესს.
ფრაზების სავარჯიშოები

Make up with: კამათის შემდეგ შერიგება

ორი ადამიანის შერიგებაზე შეიძლება ითქვას they made up, პირდაპირი დამატების გარეშე. მეორე მონაწილის დასასახელებლად with ემატება: make up with somebody, make up with her. მოდელი make her up შერიგებას არ ნიშნავს: ის მაკიაჟს ან გრიმს შეიძლება ეხებოდეს. ბრიტანულ ინგლისურში make it up შერიგების მნიშვნელობითაც გვხვდება, თუმცა ნეიტრალური make up with უფრო მკაფიოდ გვიჩვენებს, ვისთან აღდგა ურთიერთობა.

They argued about the booking but made up before dinner.
ჯავშნის გამო იკამათეს, მაგრამ ვახშმამდე შერიგდნენ.
Have you made up with your flatmate?
შენს თანამობინადრეს უკვე შეურიგდი?

თანხის, მონაწილეთა რაოდენობის ან გაცდენილი დროის შევსება

Make up a shortfall / the difference ნაკლულის საჭირო ოდენობამდე შევსებაა. Make up the time / missed work გაცდენილი დროის ან სამუშაოს ანაზღაურებას ეხება. ამ მნიშვნელობებით პირდაპირი დამატება თავად ნაკლულ რესურსს ასახელებს და არა უხერხულობის მიზეზს. შესაძლებელია დამატების up-ის წინ მოთავსება: make the time up, make it up; გრძელი დამატება კი უმჯობესია up-ის შემდეგ დარჩეს.

The donation will make up the shortfall in our equipment budget.
შემოწირულობა აღჭურვილობის ბიუჯეტში ნაკლულ თანხას დაფარავს.
We need two more players to make up the numbers.
მონაწილეთა საჭირო რაოდენობის შესავსებად კიდევ ორი მოთამაშე გვჭირდება.
I missed two hours on Monday, but I made them up on Friday.
ორშაბათს ორი საათი გავაცდინე, მაგრამ პარასკევს ავანაზღაურე.Them up-ის წინ დგას და გაცდენილ საათებს ეხება.

დასაძინებელი ადგილის მომზადება ან ნაკრების შეკვრა

Make up a bed საწოლის გაშლას ან დროებითი დასაძინებელი ადგილის მომზადებას ნიშნავს. Make up a package / a box — შიგთავსის მზა ნაკრებად შეკვრას. მოდელი გარდამავალი და გაყოფადია: make the bed up, make it up. ეს გამოგონება არ არის: დამატება იმას ასახელებს, რასაც ნაწილებისგან ან მასალისგან ფიზიკურად ამზადებენ.

I made up a bed on the sofa for our guest.
ჩვენს სტუმარს დივანზე ლოგინი გავუშალე.
We made up a welcome pack with a map and two tickets.
მისასალმებელი ნაკრები მოვამზადეთ რუკითა და ორი ბილეთით.

Make up for: უსიამოვნების ან დანაკარგის ანაზღაურება

Make up for something ანაზღაურებას აღწერს: რაღაც კარგი უხერხულობის, ნაკლის ან შეცდომის უარყოფით გავლენას ამცირებს. For წინდებულია. დამატება მის შემდეგ რჩება: make up for it, მოქმედება კი -ing ფორმით გამოიხატება: make up for arriving late. ამ მოდელში it make-სა და up-ს შორის არ უნდა გადავიტანოთ.

შეადარე make up the missed hours — „გაცდენილი საათების ანაზღაურება“ და make up for the delay — „დაგვიანებით გამოწვეული უხერხულობის ანაზღაურება“. პირველ შემთხვევაში უშუალოდ დასახელებული რესურსი ივსება. მეორეში ვაფასებთ, რა შეიძლება აწონასწორებდეს არასასურველ სიტუაციას; ანაზღაურება დაკარგულ რესურსს აუცილებლად არ ემთხვევა.

The sea view made up for the small balcony.
ზღვის ხედმა პატარა აივნის ნაკლი აანაზღაურა.
I offered to cook to make up for arriving late.
დაგვიანებით გამოწვეული უხერხულობის ასანაზღაურებლად საჭმლის მომზადება შევთავაზე.For-ის შემდეგ arriving დგას და არა to arrive.
We missed the first session, but the extra practice made up for it.
პირველი გაკვეთილი გავაცდინეთ, მაგრამ დამატებითმა პრაქტიკამ ეს აანაზღაურა.

Make it up to somebody: ვინმესთვის მიყენებული წყენის გამოსყიდვა

Make it up to somebody გამოიყენება, როცა ვინმესთვის შექმნილი უხერხულობის ან იმედგაცრუების შემდეგ მისთვის რაიმე კარგის გაკეთებას ვპირდებით. მოკლე დაპირებაში გამოიყენე make it up to you: it გამოთქმის შიგნით დგას, to კი ადრესატს მიუთითებს. მიზეზი for-ით შეიძლება დაამატო. არსებობს სრული მოდელიც make up to somebody for something, it-ის გარეშე, ასევე ანაზღაურების მნიშვნელობით. მისგან უნდა განვასხვავოთ ცალკე make up to somebody: ბრიტანულ სასაუბრო ენაში ეს ვინმესთვის მლიქვნელობას ნიშნავს და უარყოფით შეფასებას შეიცავს.

With, for და to სხვადასხვა მონაწილეს ასახელებს
მოდელი მნიშვნელობა გაგრძელების როლი
make up with somebodyადამიანთან შერიგებაWith შერიგების მეორე მონაწილეს მიუთითებს.
make up for somethingრაიმეს ანაზღაურებაFor ნაკლს, დანაკარგს ან უსიამოვნებას მიუთითებს.
make it up to somebodyადამიანისთვის მიყენებული წყენის გამოსყიდვაTo ასახელებს ადამიანს, ვისთვისაც უხერხულობის ანაზღაურება სურთ.
I am sorry I cancelled our walk. I will make it up to you.
მაპატიე, რომ ჩვენი გასეირნება გავაუქმე. ამას აგინაზღაურებ.
Let me make it up to you for missing your performance.
ნება მომეცი, შენი გამოსვლის გაცდენა აგინაზღაურო.

Make up, makeup და make up your mind

ზმნა make up ცალ-ცალკე იწერება. „კოსმეტიკის, მაკიაჟის“ აღმნიშვნელი არსებითი სახელი ბრიტანულ ვარიანტში ჩვეულებრივ make-up-ად იწერება, ამერიკულში კი makeup-ად. Make somebody up ადამიანისთვის მაკიაჟის ან გრიმის გაკეთებას ნიშნავს; make yourself up-ში უკუქცევითი ნაცვალსახელი გამოიყენება. ყოველდღიური „მაკიაჟის გაკეთებისთვის“ put on make-up-იც გამოდგება.

Make up your mind ცალკე მყარი გამოთქმაა და „გადაწყვეტას, გადაწყვეტილების მიღებას“ ნიშნავს. საკუთარ თავზე საუბრისას my mind გამოიყენება, she-თი აღნიშნულ ადამიანზე — her mind, რამდენიმე ადამიანზე კი their minds. შესაძლებელია წყობაც make your mind up. გამოთქმა გადაწყვეტილებას აღნიშნავს და არა გამოგონებას.

The actor was made up to look much older.
მსახიობს გრიმი ისე გაუკეთეს, რომ გაცილებით უფროსი გამოჩენილიყო.
I have made up my mind to apply for the course.
გადავწყვიტე, კურსზე განაცხადი შევიტანო.

დიალოგი: შერიგება და ანაზღაურება

თარგმანის ასარჩევად სამი რამ შეამოწმე: რა არის ქვემდებარე, არის თუ არა პირდაპირი დამატება და რომელი წინდებული მოსდევს გამოთქმას. გასამეორებლად თითო საკუთარი ფრაზა შეადგინე გამოგონილ ამბავზე, ჯგუფის შემადგენლობაზე, შერიგებასა და ანაზღაურებაზე. სწავლის გაგრძელება Luveng-ის სავარჯიშოების საერთო კატალოგიდან შეგიძლია. კატალოგი ღიაა, ფრაზების პრაქტიკისთვის კი საჭიროა ანგარიში და Premium.

გაცდენილი გამოსვლის შემდეგ

ერთი თანამოსაუბრე ბოდიშს იხდის, რომ მეორის მხარდასაჭერად არ მივიდა.

ანაI am sorry I missed your talk. I do not want to make up an excuse.
მაპატიე, რომ შენი გამოსვლა გავაცდინე. თავის გასამართლებელი მიზეზის მოგონება არ მინდა.
მარკიI was disappointed, but I would rather make up than argue.
იმედი გამიცრუვდა, მაგრამ კამათს შერიგება მირჩევნია.
ანაLet me make it up to you. Can I help with the next event?
ნება მომეცი, ეს აგინაზღაურო. შეიძლება, შემდეგი ღონისძიების მომზადებაში დაგეხმარო?
მარკიYes. Helping me prepare would make up for missing this one.
კი. მომზადებაში დახმარება ამ გამოსვლის გაცდენას აანაზღაურებდა.

დიალოგში make up ჯერ გამოგონებას აღნიშნავს, შემდეგ კი შერიგებას. Make it up to you ანაზღაურების ადრესატს ასახელებს, make up for missing კი მის მიზეზს.