ინგლისური კოლოკაციები და მყარი გამოთქმები

რას ნიშნავს მყარი შესიტყვება

კოლოკაცია სიტყვების დამკვიდრებული შეხამებაა: make a decision „გადაწყვეტილების მიღებას“ ნიშნავს, do housework კი „საოჯახო საქმეების კეთებას“. აზრი სიტყვებიდან გასაგებია, მაგრამ ზმნის არჩევანი ქართულს ყოველთვის არ ემთხვევა. ასეთი შეხამებები მთლიანად დაიმახსოვრე.

შესიტყვების სიმყარე არ ნიშნავს, რომ ფრაზა ვერ შეიცვლება. Make a decision-ში იცვლება დრო და რიცხვი: made a decision, make several decisions. Be interested in-ში იცვლება ადამიანი და ინტერესის საგანი, მაგრამ in რჩება. ამიტომ ქვემოთ თარგმანებთან ერთად საკუთარი მეტყველებისთვის საჭირო ფორმებიცაა მოცემული.

იდიომას გადატანითი მნიშვნელობა გამოარჩევს: spill the beans საიდუმლოს გამხელას ეხება და არა ლობიოს. იდიომები ცალკე ცნობარშია თავმოყრილი. შესიტყვებებსა და იდიომებს შორის ზღვარი ყოველთვის მკაცრი არ არის; აქ შერჩეულია შეხამებები მოქმედებებზე, ვადებსა და მოვალეობებზე პირდაპირ სასაუბროდ.

• ინგლისური იდიომები ქართული თარგმანით

გადაწყვეტილებები, შეცდომები და ძალისხმევა: შეხამებები make-თან

We need to make a decision before the tickets sell out.

გადაწყვეტილება უნდა მივიღოთ, სანამ ბილეთები გაიყიდება.Make a decision ქართულად „გადაწყვეტილების მიღებაა“ და არა სიტყვასიტყვით „გადაწყვეტილების გაკეთება“.

I made a mistake in the address, so the parcel went to another office.

მისამართში შეცდომა დავუშვი, ამიტომ ამანათი სხვა ოფისში მივიდა.Make a mistake in something ნიშნავს რაიმეში შეცდომის დაშვებას.

She made an effort to pronounce every name correctly.

ეცადა, თითოეული სახელი სწორად წარმოეთქვა.Make an effort to + ზმნა: დაასახელე მოქმედება, რომლის შესრულებასაც ცდილობენ.

The repair team is making progress, but the road is still closed.

სარემონტო ბრიგადა წინ მიიწევს, თუმცა გზა ჯერ კიდევ დაკეტილია.Making progress წინსვლას გვატყობინებს და არა სამუშაოს სრულად დასრულებას.

He made a promise to his daughter that he would attend the concert.

ქალიშვილს დაჰპირდა, რომ კონცერტზე მივიდოდა.Make a promise დაპირების მიცემაა; keep a promise მისი შესრულებაა. ეს სხვადასხვა მოქმედებაა.

საქმეები და საქმიანობა: შეხამებები do-სთან

Leo does his homework at the kitchen table before dinner.

ლეო ვახშმამდე სამზარეულოს მაგიდასთან საშინაო დავალებას ასრულებს.Do his homework: კუთვნილებითი სიტყვა აჩვენებს, ვის ეკუთვნის დავალება.

We do most of the housework on Sunday morning.

საოჯახო საქმეების უმეტესობას კვირა დილით ვაკეთებთ.Do housework ვერ ჩაანაცვლებს do homework-ს.

Could you do the shopping while I collect the children?

შეგიძლია პროდუქტები იყიდო, სანამ მე ბავშვებს წამოვიყვან?ამ კონტექსტში the shopping აუცილებელი საყიდლებია და არა მაღაზიებში გასართობად სიარული.

Our company does business with several local workshops.

ჩვენი კომპანია რამდენიმე ადგილობრივ სახელოსნოსთან თანამშრომლობს.Do business with + პარტნიორი; business აქ a-ს გარეშეა.

Could you do me a favour and check the room number?

შეგიძლია დამეხმარო და კაბინეტის ნომერი შეამოწმო?Do me a favour and... თხოვნას იწყებს. And-ის შემდეგ უნდა თქვა, კონკრეტულად რას ითხოვ.

შესვენება, ჩანაწერები და ყოველდღიური მოქმედებები

Let's take a break before we review the final section.

ბოლო ნაწილის განხილვამდე მოდი, შევისვენოთ.Take a break სამუშაოს საბოლოოდ შეწყვეტას არ ნიშნავს.

I took notes during the call so I could share the details later.

ზარის დროს ჩანაწერებს ვაკეთებდი, რომ დეტალები შემდეგ გადამეცა.Take notes: ზოგადად ჩანაწერებზე საუბრისას notes მრავლობითშია.

Could you take a photo of the label for me?

შეგიძლია ეტიკეტის ფოტო გადამიღო?Take a photo of + ფოტოზე გამოსახული ობიექტი.

We had a rest in the shade before walking back to the station.

სადგურზე დაბრუნებამდე ჩრდილში დავისვენეთ.Have a rest: წარსულში had.

I had a useful conversation with Maya about the new timetable.

მაიასთან ახალ განრიგზე სასარგებლო საუბარი მქონდა.With თანამოსაუბრეს აღნიშნავს, about კი საუბრის თემას.

დრო: დანიშნულ დროს, წინასწარ და ვადამდე

On time და in time ზოგჯერ ერთნაირად ითარგმნება, თუმცა სხვადასხვა კითხვას პასუხობს. On time განრიგის დაცვას ან დანიშნულ ვადაში შესრულებას ნიშნავს. In time კი საკმარისად ადრე ყოფნაა იმისთვის, რომ რაიმეს გაკეთება მოასწრო ან შესაძლებლობა არ გამოგრჩეს.

The workshop started on time, even though two participants were late.

სემინარი დროულად დაიწყო, მიუხედავად იმისა, რომ ორმა მონაწილემ დაიგვიანა.On time: დაგეგმილ დროს.

We reached the platform in time to catch the last train.

ბაქანზე დროულად მივედით და ბოლო მატარებელს მივუსწარით.In time to catch: საკმარისად ადრე, რომ მისწრება შეძლო.

Please book a table in advance if your group has more than six people.

გთხოვთ მაგიდა წინასწარ დაჯავშნოთ, თუ თქვენს ჯგუფში ექვსზე მეტი ადამიანია.In advance ზუსტ შუალედს არ განსაზღვრავს; საჭიროებისას დაამატე two days in advance.

I can't check the figures at the moment because I'm on a call.

ახლა ციფრებს ვერ გადავამოწმებ, რადგან ტელეფონზე ვსაუბრობ.At the moment ნიშნავს „ახლა“. In a moment კი „წუთში; სულ მალე“.

Please send your corrections by the end of the week.

გთხოვთ შესწორებები კვირის ბოლომდე გამოგვიგზავნოთ.By the end of საბოლოო ვადას განსაზღვრავს. At the end of კი პერიოდის ბოლოს მომხდარი მოვლენის დროს აღნიშნავს.

სამუშაო, პასუხისმგებლობა და შეთანხმებები

We can meet the deadline if the final images arrive today.

ვადაში ჩავეტევით, თუ საბოლოო სურათები დღეს მოვა.Meet the deadline ნიშნავს ვადაში შესრულებას; miss the deadline ვადის გადაცილებაა.

Maya took responsibility for checking the guest list.

მაიამ სტუმრების სიის შემოწმებაზე პასუხისმგებლობა აიღო.For-ის შემდეგ checking გამოიყენება და არა check.

Please pay attention to the units in the right-hand column.

გთხოვთ ყურადღება მიაქციოთ მარჯვენა სვეტში მითითებულ საზომ ერთეულებს.Pay attention to და არა on.

Only the project team has access to this folder.

ამ საქაღალდეზე წვდომა მხოლოდ პროექტის გუნდს აქვს.Have access to something. Access წვდომის შესაძლებლობას ნიშნავს და არა ცალკეულ საგანს.

We reached an agreement with the supplier on the delivery schedule.

მომწოდებელს მიწოდების გრაფიკზე შევუთანხმდით.With the supplier მიუთითებს, ვისთან; on the delivery schedule კი რაზე.

• ელექტრონული წერილი ინგლისურად: სასარგებლო ფრაზები

მზა შეხამებები წინდებულებით

ამ კონსტრუქციებში წინდებული ზედსართავ სახელს უკავშირდება, ამიტომ ერთად ისწავლე. ქართულში ხშირად თანდებული ან ბრუნვის ფორმა გამოიყენება და ქართული თარგმანით ინგლისურ წინდებულს ვერ განსაზღვრავ: „რაიმეთი დაინტერესება“ არის be interested in, „რაიმეს კარგად ცოდნა“ კი be familiar with.

I'm interested in learning how the booking system works.

მაინტერესებს, როგორ მუშაობს ჯავშნის სისტემა.Interested in learning: in-ის შემდეგ -ing ფორმაა.

Daniel is responsible for updating the public timetable.

დენიელი ვიზიტორებისთვის განრიგის განახლებაზეა პასუხისმგებელი.Be responsible for დაკისრებულ მოვალეობას აღწერს; take responsibility for კი პასუხისმგებლობის აღებას.

Are you aware of the change to the meeting location?

იცით, რომ შეხვედრის ადგილი შეიცვალა?Be aware of a change ნიშნავს ცვლილების შესახებ ცოდნას.

I'm familiar with this software, but not with the latest version.

ამ პროგრამას ვიცნობ, მაგრამ მის უახლეს ვერსიას არა.Be familiar with ყველა შესაძლებლობის სრულად ათვისებას არ უდრის.

The organisers were pleased with the clear signs at the entrance.

ორგანიზატორები შესასვლელთან განთავსებული გასაგები ნიშნულებით კმაყოფილი იყვნენ.Pleased with + ის, რაც კმაყოფილებას იწვევს.

შეცდომები make-ში, do-სა და სიტყვათა დაკავშირებაში

ორიენტირი „do მოქმედების შესრულებაა, make კი შედეგის შექმნა“ მრავალი შეხამების გაგებაში გეხმარება, მაგრამ უნივერსალური წესი არ არის. მაგალითად, სატელეფონო ზარი გადმოიცემა როგორც make a phone call, დახმარების გაწევა კი do someone a favour. შეამოწმე კონკრეტული შეხამება და არა მხოლოდ ქართული ზმნა „კეთება“.

ერთად ჩაიწერე შეხამება, მისი გაგრძელება და საკუთარი მაგალითი: responsible for checking the list. შემდეგ ერთი დეტალი შეცვალე, მაგალითად checking the equipment, რომ იმავე მოდელზე წინდებულის შეცვლის გარეშე ივარჯიშო.

Take ან do სიტყვის არსებობა გამოთქმას ფრაზულ ზმნად არ აქცევს. Take a photo ზმნისა და არსებითი სახელისგან შედგება. ნაწილაკიანი ფრაზული ზმნები ცალკეა განხილული, ხატოვანი გამოთქმები კი იდიომების ცნობარში.

ინგლისურის პრაქტიკის გასაგრძელებლად Luveng-ის მთავარ გვერდზე გახსენი „ყველა სავარჯიშო“. კატალოგში მიმართულების არჩევა და პროგრამის გაცნობა შეგიძლია, შემდეგ კი დავალებებზე გადასვლა. კატალოგი ღიაა; პრაქტიკისთვის საჭიროა ანგარიში და Premium.

• ინგლისური იდიომები ქართული თარგმანით
• ფრაზული ზმნები ინგლისურში: phrasal verbs
• დამაკავშირებელი სიტყვები და ფრაზები ინგლისურად