რა განსხვავებაა -ing ფორმასა და ინფინიტივს შორის
სასწავლო ახსნაში გერუნდს უწოდებენ ზმნის -ing ფორმას, როცა ის მოქმედებას საქმიანობად, იდეად ან სხვა მოქმედების შინაარსად აღნიშნავს: Reading helps me relax. to-იანი ინფინიტივი შედგება to ნაწილაკისა და საწყისი ფორმისგან: to read. არსებობს to-ს გარეშე ინფინიტივიც: read მოდალური can-ის შემდეგ. ფრაზის აგებისას ეს სამი ვარიანტი ერთმანეთისგან უნდა განასხვავო.
ყველა -ing ფორმა გერუნდი არ არის. She is reading-ში ის Continuous-ის ნაწილია, a sleeping child-ში კი ბავშვს აღწერს. -ing მხოლოდ იმიტომ არ აირჩიო, რომ მოქმედება ახლა ხდება, ან to იმიტომ, რომ მოგვიანებით მოხდება. ზმნების შესიტყვებაში საჭირო ფორმას ხშირად პირველი სიტყვა და მთლიანი მოდელი განსაზღვრავს.
- Reading technical notes takes time.
- ტექნიკური ჩანაწერების კითხვას დრო სჭირდება.Reading მასზე დამოკიდებულ სიტყვებთან ერთად საქმიანობას აღნიშნავს და ქვემდებარის როლს ასრულებს.
- I am reading the notes now. I hope to finish before lunch.
- ახლა ჩანაწერებს ვკითხულობ. იმედი მაქვს, სადილამდე დავამთავრებ.პირველი -ing არის Continuous-ის ნაწილი; hope-ის შემდეგ to-იანი ინფინიტივია საჭირო.
ზმნები, რომელთა შემდეგ ჩვეულებრივ -ing ფორმაა საჭირო
თუ enjoy, avoid, finish, mind, consider ან practise-ს უშუალოდ მეორე მოქმედება მოსდევს, ჩვეულებრივ -ing ფორმაა საჭირო. ეს მართვის მოდელია: enjoy solving problems, avoid making noise. პირველი ზმნა საჭირო დამხმარე სიტყვებთან ერთად დროს, პირსა და უარყოფას გამოხატავს, მეორე კი -ing-ს ინარჩუნებს: She enjoys reading; She did not enjoy waiting. ქართულ თარგმანში მეორე ზმნაც შეიძლება პირიანი იყოს, მაგრამ ეს ინგლისური ფორმის არჩევას არ განსაზღვრავს.
ეს ჯგუფი არ ნიშნავს, რომ ამ ზმნებს ყოველთვის მეორე ზმნა უნდა ჰქონდეს: შეიძლება ვთქვათ enjoy the concert ან finish the report. მაგრამ თუ ამ მოდელში დამატება მოქმედებით არის გამოხატული, -ing-ს to-თი თავისუფლად ვერ ჩაანაცვლებ. suggest-თან გამოდგება suggest doing something ან that-ით დაწყებული ცალკე ნაწილი; suggest me to do ნეიტრალური სტანდარტული მოდელი არ არის.
| კონსტრუქცია | მაგალითი | თარგმანი |
|---|---|---|
| enjoy doing | I enjoy repairing old radios. | ძველი რადიომიმღებების შეკეთება მომწონს. |
| avoid doing | We avoid travelling at rush hour. | პიკის საათებში მგზავრობას ვერიდებით. |
| finish doing | She finished checking the totals. | მან საბოლოო ჯამების შემოწმება დაასრულა. |
| mind doing | I do not mind carrying the bags. | ჩანთების ტარების წინააღმდეგი არ ვარ. |
| suggest doing | He suggested meeting outside. | მან გარეთ შეხვედრა შემოგვთავაზა. |
ზმნები to-ით და კონსტრუქცია სხვა შემსრულებლით
want, decide, hope, plan, offer, promise, agree და refuse-ის შემდეგ მეორე მოქმედების ჩვეულებრივ მოდელში to-იანი ინფინიტივია საჭირო. მეორე მოქმედების უარყოფისას უარყოფითი ნაწილაკი to-ს წინ დგას: decided not to wait. დროს პირველი ზმნა გამოხატავს: decides to leave, decided to leave. To პირველი ზმნის დაბოლოებას ან დამხმარე ზმნას არ ანაცვლებს.
თუ მეორე მოქმედებას სხვა ადამიანი ასრულებს, ზოგიერთ ზმნასთან ინფინიტივის წინ დამატებაც შეიძლება დაისვას: ask someone to help, want someone to stay, tell someone to wait. ეს შესაძლებლობა კონკრეტულ ზმნაზე არის დამოკიდებული და მას hope-ზე ავტომატურად ვერ გადავიტანთ. ქართული "იმედი მაქვს, რომ მოხვალ"-ისთვის გამოდგება I hope you will come და არა I hope you to come.
- We decided to keep the original title.
- გადავწყვიტეთ, საწყისი სათაური შეგვენარჩუნებინა.
- She promised not to change the date.
- მან პირობა დადო, რომ თარიღს არ შეცვლიდა.
- They asked me to check the address.
- მათ მთხოვეს, მისამართი გადამემოწმებინა.შემოწმების შემსრულებელია me, ხოლო თხოვნის ავტორები არიან they.
წინდებულის შემდეგ: -ing, მაშინაც კი, როცა წინდებულია to
თუ მოქმედება უშუალოდ წინდებულზეა დამოკიდებული, ჩვეულებრივ -ing გამოიყენება: before leaving, without asking, interested in learning. წინდებულს ასევე შეიძლება არსებითი სახელი ან დამატების ფორმის ნაცვალსახელი მოჰყვეს. ეს კონსტრუქციის ამოცნობაში გვეხმარება: interested in music და interested in learning Spanish მსგავსად არის აგებული.
To შეიძლება იყოს ინფინიტივის ნაწილაკიც და წინდებულიც. look forward to-სა და be used to-ში ის წინდებულია, ამიტომ შემდეგ არსებითი სახელი ან -ing ფორმაა შესაძლებელი: look forward to the visit; look forward to seeing you. Used to work წარსულის ჩვევას აღწერს და სხვაგვარად აიგება, ვიდრე be used to working, რომელიც მუშაობისადმი შეჩვევას ნიშნავს. გარეგნულად მსგავსი სიტყვები ერთსა და იმავე მოდელს არ გულისხმობს.
- Thank you for checking the numbers.
- მადლობა, რომ რიცხვები გადაამოწმე.
- I look forward to hearing your ideas.
- მოუთმენლად ველი, როდის გავიგებ შენს იდეებს.წინდებულ to-ს მოსდევს hearing.
- She is used to working early.
- ის ადრიანად მუშაობას არის შეჩვეული.აღწერილია მუშაობის რეჟიმთან შეჩვევა და არა used to work-ით გამოხატული წარსულის ჩვევა.
როდის არის ორივე ვარიანტი დასაშვები
Like, love, hate და prefer ხშირად როგორც -ing ფორმას, ისე to-იან ინფინიტივს დაირთავს. განსხვავება შეიძლება მცირე იყოს: -ing საქმიანობასა და მისგან მიღებულ შთაბეჭდილებას გამოყოფს, ინფინიტივი კი ხშირად ჩვეულ არჩევანს ან სასურველ შედეგს. ასეთი წყვილი ყველა კონტექსტში სრულად ერთნაირად არ უნდა მივიჩნიოთ. would like-სა და would love-თან ჩვეულებრივ to გამოიყენება: I would like to join.
Begin, start და continue-ც ბევრ ვითარებაში ორივე ფორმას ეწყობა. მაგრამ ერთ ზმნასთან არჩევის შესაძლებლობა მსგავსი მნიშვნელობის სხვა სიტყვებზე არ ვრცელდება: enjoy reading არ უნდა გადააკეთო enjoy to read-ად like to read-ის ანალოგიით. თუ ორივე ვარიანტი იცი, შეამოწმე სტილი, ფრაზის გაგრძელება და ნაგულისხმევი აზრი.
- I like walking by the river.
- მდინარის პირას სეირნობა მომწონს.ხაზგასმულია საქმიანობა, რომელიც სიამოვნებას იწვევს.
- I like to check the weather before a walk.
- სეირნობის წინ ამინდის შემოწმებას ვარჩევ.ხაზგასმულია ჩვეული არჩევანი.
- I would love to see the final design.
- დიზაინის საბოლოო ვარიანტს სიამოვნებით ვნახავდი.
Stop, remember, try: ფორმა აზრს ცვლის
stop-ის შემდეგ -ing ფორმა ასახელებს მოქმედებას, რომელიც შეწყდა. to-იანი ინფინიტივი კი შეჩერების მიზანს გადმოსცემს: ადამიანმა სხვა საქმე შეაჩერა, რომ ახალი მოქმედება შეესრულებინა. Remember doing მოვლენის მოგონებას უკავშირდება, remember to do კი იმას, რომ შესასრულებელი მოქმედება არ უნდა დაგვავიწყდეს. შესამოწმებლად ჯერ თანმიმდევრობა აღადგინე: რა მოხდა ადრე და რა იყო შემდგომი ამოცანა.
Try to do მოქმედების შესრულების მცდელობას აღნიშნავს და წარმატებას აუცილებლად არ გულისხმობს. Try doing პრობლემის გადაჭრის ერთი ხერხის გამოცდას გვთავაზობს ან აღწერს. ამიტომ ორივე ფორმა გრამატიკულად შესაძლებელია, მაგრამ ერთმანეთს ყოველთვის ვერ ჩაანაცვლებს. regret, mean-სა და go on-თანაც არის განსხვავებები, რომელთა მთელი კონსტრუქციის თარგმანთან ერთად დამახსოვრება სჯობს.
| -ing ფორმით | to-ით | განსხვავება |
|---|---|---|
| She stopped typing. - მან ბეჭდვა შეწყვიტა. | She stopped to read the notice. - ის შეჩერდა, რომ განცხადება წაეკითხა. | მოქმედების შეწყვეტა ან შეჩერების მიზანი. |
| I remember closing the gate. - მახსოვს, როგორ დავკეტე ჭიშკარი. | Remember to close the gate. - არ დაგავიწყდეს ჭიშკრის დაკეტვა. | მოგონება ან შესასრულებელი ამოცანა. |
| Try moving the lamp. - სცადე სანათის გადაადგილება. | I tried to move the cabinet. - ვეცადე, კარადა გადამეადგილებინა. | ხერხის გამოცდა ან ძალისხმევა. |
| I regret deleting the file. - ვნანობ, რომ ფაილი წავშალე. | We regret to inform you... - მწუხარებით გაცნობებთ... | მოვლენის გამო სინანული ან ფორმალური ცნობა. |
| This means waiting. - ეს ლოდინს ნიშნავს. | I meant to call. - დარეკვას ვაპირებდი. | შედეგი ან განზრახვა. |
| He went on talking. - მან საუბარი გააგრძელა. | He went on to explain the costs. - შემდეგ ის ხარჯების ახსნაზე გადავიდა. | გაგრძელება ან შემდეგი ეტაპი. |
როდის არ არის to საჭირო და როგორ შეამოწმო არჩევანი
ძირითადი მოდალური ზმნების შემდეგ ინფინიტივი to-ს გარეშე გამოიყენება: can leave, should wait. მოქმედებითი გვარის let-ისა და make-ის კონსტრუქციებში მის წინ დამატება დგას: let me check, made us wait. help-ის შემდეგ ორივე ვარიანტი შესაძლებელია: help me carry და help me to carry. ეს ცალკე მოდელებია და არა ისეთი გამონაკლისები, რომლებიც ნებისმიერი სიტყვის შემდეგ to-ს გამოტოვების უფლებას გვაძლევს.
შესამოწმებლად იპოვე სიტყვა, რომელიც მეორე ფორმას მართავს. თუ ეს წინდებულია, -ing შეამოწმე; თუ ზმნაა, მისი მოდელი და სხვა შემსრულებლის არსებობა დააზუსტე. შემდეგ დაადგინე, არჩევა აზრს ხომ არ ცვლის, როგორც stop-სა და remember-თან. ახალი შესიტყვება მთლიანად ჩაიწერე: გასაგები ვითარების ერთი საკუთარი მაგალითი უკონტექსტო გრძელ სიაზე სასარგებლოა.
- Let me check the address before we leave.
- მომეცი საშუალება, გასვლამდე მისამართი გადავამოწმო.
- The delay made us change the booking.
- დაგვიანების გამო ჯავშნის შეცვლა მოგვიწია.
შეამოწმე ფორმისა და აზრის არჩევა
ეს სამი კონსტრუქციის საჯარო და უფასო საცნობარო შემოწმებაა. ის სასწავლო პროგრესს არ ინახავს და სრული კურსის სავარჯიშოებს არ ანაცვლებს.