ჯერ არსებითი სახელი და კონტექსტი შეამოწმე
თვლადი არსებითი სახელი აღნიშნავს იმას, რისი ცალკე ერთეულებად დათვლა შეიძლება: one chair, two chairs. ჩვეულებრივ წინადადებაში ასეთ სიტყვას მხოლობით რიცხვში წინ განმსაზღვრელი სიტყვა სჭირდება: არტიკლი, my, this ან სხვა შესაბამისი სიტყვა. უთვლადი არსებითი სახელები, მაგალითად information და furniture, ჩვეულებრივ a/an-თან არ გამოიყენება.
ამის შემდეგ იკითხე: შეუძლია მსმენელს გაიგოს, კონკრეტულად რომელ საგანზეა საუბარი? თუ შეუძლია, ხშირად the გვჭირდება. თუ ეს ჯგუფის ერთი დაუზუსტებელი წარმომადგენელია, a/an გამოდგება. მხოლოდ ის, რომ საგანი „ჩემთვის კონკრეტულია“, the-ს არ მოითხოვს: მოსაუბრემ შეიძლება იცოდეს, რომელ საგანს გულისხმობს, მსმენელმა კი ჯერ ვერ ამოიცნოს.
| ფორმა | სად გამოიყენება | მაგალითი და თარგმანი |
|---|---|---|
| a/an | თვლადი სახელი მხოლობით რიცხვში, ჯგუფის ერთი წევრი | a narrow street - ვიწრო ქუჩა |
| the | კონტექსტით განსაზღვრული საგანი, ჯგუფი ან ნივთიერება | the streets near our hotel - ჩვენი სასტუმროს მახლობელი ქუჩები |
| არტიკლის გარეშე | ზოგადი ნათქვამი მრავლობითი ან უთვლადი სახელით | Music helps me relax. - მუსიკა მოდუნებაში მეხმარება. |
| სხვა განმსაზღვრელი სიტყვა | კუთვნილება, მითითება ან რაოდენობა | my new chair - ჩემი ახალი სკამი |
A თუ an: გადამწყვეტია ბგერა და არა ასო
A თანხმოვანი ბგერის წინ დგას, an კი ხმოვნის წინ. შეამოწმე მომდევნო წარმოთქმული სიტყვის დასაწყისი და არა მხოლოდ არსებითი სახელი. ამიტომ ზედსართავმა არჩევანი შეიძლება შეცვალოს: a bag, მაგრამ an empty bag. შესიტყვებაში a useful guide სიტყვა useful თანხმოვანი /j/ ბგერით იწყება, ამიტომ a გვჭირდება.
an hour-ში საწყისი h არ გამოითქმის. აბრევიატურებთანაც იგივე წესი მოქმედებს: an MRI scan ასო M-ის სახელით იწყება, a USB cable კი ასო U-ს სახელში არსებული თანხმოვანი ბგერით. თუ სიტყვას წარმოთქმის რამდენიმე ვარიანტი აქვს, არტიკლიც შეიძლება განსხვავდებოდეს; ბგერის მიხედვით არჩევის პრინციპი მაინც იგივე რჩება.
- We need an extra chair for the meeting.
- შეხვედრისთვის დამატებითი სკამი გვჭირდება.არტიკლს უშუალოდ extra მოსდევს და არა chair.
- He sent me a useful address and an honest review.
- მან სასარგებლო მისამართი და გულწრფელი შეფასება გამომიგზავნა.Useful თანხმოვანი ბგერით იწყება, honest კი ხმოვნით.
როდის გვჭირდება განუსაზღვრელი არტიკლი
A/an გამოდგება, როცა ჯგუფის ერთ წარმომადგენელს პირველად ვასახელებთ, პროფესიას ვამბობთ ან საგანს გარკვეულ კლასს მივაკუთვნებთ. I need a receipt არ აზუსტებს, რომელი ქვითარია საჭირო. She is an engineer-ში პროფესია თვლადი სახელითაა გამოხატული და ამიტომ არტიკლი სჭირდება. ქართულ „ის ინჟინერია“-ში a/an-ის ცალკე შესატყვისი არ არის, რადგან ქართულს არტიკლები არ აქვს.
წესი „პირველი ხსენება“ გეხმარება, მაგრამ აზრის გაგებას ვერ ცვლის. საგანი პირველივე ხსენებისას შეიძლება the-თი აღნიშნო, თუ ის სიტუაციიდან გასაგებია. პირიქით, ხელახალი a შეიძლება იმავე ჯგუფის სხვა საგანს აღნიშნავდეს. A/an-ს მრავლობითი ფორმა არ აქვს: რამდენიმე განუსაზღვრელი საგნისთვის აზრის მიხედვით books ან some books გამოიყენება.
- I bought a folder and a pen. I still need a pen for the kitchen.
- საქაღალდე და კალამი ვიყიდე. სამზარეულოსთვის კიდევ ერთი კალამი მჭირდება.ბოლოს ნახსენები კალამი შეიძლება სხვა იყოს და არა უკვე ნაყიდი.
- Our neighbour is a translator.
- ჩვენი მეზობელი მთარგმნელია.
როცა მსმენელს საგნის ამოცნობა შეუძლია: the
The გვჭირდება, როცა საგანი უკვე ვახსენეთ, ორივე მოსაუბრე ხედავს ან განმარტებითა და სიტუაციით ერთმნიშვნელოვნად დგინდება. თხოვნა Close the window ბუნებრივია, თუ გასაგებია, რომელი ფანჯარა უნდა დაიკეტოს. მანამდე მისი ხსენება აუცილებელი არ არის. The მხოლობითთან, მრავლობითთან და უთვლად სახელებთანაც გამოიყენება.
არსებითი სახელის მომდევნო დაზუსტება ავტომატურად the-ს არ მოითხოვს. A letter from the bank შეიძლება ბანკის რამდენიმე წერილიდან ერთ-ერთი იყოს. The letter from the bank გულისხმობს, რომ ადრესატი შესაბამის წერილს ამოიცნობს. The ხშირად ახლავს აღმატებით ხარისხსა და რიგობით რიცხვით სახელებს: the nearest exit, the second page; მისი ადგილი სხვა განმსაზღვრელმა შეიძლება დაიკავოს: my first lesson.
- There is a parcel in the hall. The parcel is for you.
- შემოსასვლელში ამანატია. ეს ამანატი შენთვისაა.
- Please return the key I gave you this morning.
- გთხოვ, დამიბრუნე გასაღები, რომელიც დღეს დილით მოგეცი.განმარტება შესაბამისი გასაღების ამოცნობაში გეხმარება.
- The water in this bottle is warm.
- ამ ბოთლში წყალი თბილია.უთვლადი water აქ კონკრეტულ ბოთლში არსებულ წყალს აღნიშნავს.
არტიკლის არარსებობა და სხვა განმსაზღვრელი სიტყვები
ზოგადი ნათქვამისთვის მოსახერხებელია მრავლობითი რიცხვი არტიკლის გარეშე: Bicycles need maintenance. უთვლად არსებით სახელსაც შეუძლია მოვლენა ზოგადად აღნიშნოს: Patience helps. ეს ნულოვანი არტიკლის ტიპური შემთხვევებია. მაგრამ my bicycle სხვაგვარადაა აგებული: არტიკლი არ არის, რადგან სახელი უკვე my-თია განსაზღვრული და არა იმიტომ, რომ საერთოდ უგანმსაზღვრელოდ გამოიყენება.
ადამიანების სახელების, ენებისა და ცალკე ქვეყნების სახელწოდებათა უმეტესობის წინ არტიკლი არ გვჭირდება: Anna, English, Spain. ზოგ სახელწოდებას დამკვიდრებული გამონაკლისი აქვს: the Netherlands, the United States. მდინარეების სახელებს ჩვეულებრივ the ახლავს, ქალაქებისას კი არა. უმჯობესია სახელწოდება ლექსიკონში მთლიანად შეამოწმო; ერთი სქემა მთელ გეოგრაფიას ვერ მოიცავს.
- I enjoy tea, but the tea in this cup is too strong.
- ჩაი მიყვარს, მაგრამ ამ ფინჯანში ჩაი ზედმეტად მაგარია.ზოგადი ცნება განსაზღვრულ ულუფას უპირისპირდება.
- These notes are on my desk.
- ეს ჩანაწერები ჩემს მაგიდაზეა.These და my უკვე ასრულებს განმსაზღვრელი სიტყვების ფუნქციას.
როგორ ცვლის არტიკლი გამოთქმის მნიშვნელობას
მყარ გამოთქმებში არტიკლის არარსებობა ადგილის ჩვეულ დანიშნულებას შეიძლება აღნიშნავდეს. Go to school ჩვეულებრივ სკოლაში მოსწავლედ სიარულს ნიშნავს; go to the school კი კონკრეტულ სკოლას, როგორც მისასვლელ ადგილს, აღნიშნავს. hospital-თან რეგიონული განსხვავებაა: პაციენტისთვის ბრიტანულში ხშირად in hospital გამოიყენება, ამერიკულში კი ჩვეულებრივ in the hospital.
არტიკლებს შორის ყოველი განსხვავების „ეს“ სიტყვით თარგმნა საჭირო არ არის. ქართული თარგმანი შეიძლება ერთი იყოს, ინგლისური კონტექსტი კი განსხვავდებოდეს. შემოწმებისას ჯერ გაარკვიე: მოვლენაზე ზოგადად ვსაუბრობთ, ერთ ახალ საგანს ვასახელებთ თუ იმას გამოვყოფთ, რომლის ამოცნობაც უკვე შეიძლება?
| გამოთქმა | მნიშვნელობა | შეადარე |
|---|---|---|
| have breakfast | საუზმის მირთმევა, ჩვეულებრივი კვება | The breakfast at our hotel was excellent. - ჩვენს სასტუმროში საუზმე შესანიშნავი იყო. |
| play tennis | ჩოგბურთის თამაში | The tennis we watched yesterday was exciting. - ჩოგბურთის მატჩი, რომელსაც გუშინ ვუყურეთ, ძალიან საინტერესო იყო. |
| need a room | ერთი შესაფერისი ოთახია საჭირო | need the room - კონკრეტული ოთახი გვჭირდება |
ტიპური შეცდომები და შემოწმების თანმიმდევრობა
უთვლად სახელს a მხოლოდ ქართული „ერთი“-ს გადასათარგმნად არ დაუმატო: a information-ის ნაცვლად გამოიყენე some information ან a piece of information. ერთი სახელის წინ არტიკლი და კუთვნილების განმსაზღვრელი არ შეაერთო: სწორია my phone და არა the my phone. მხოლოდ ზედსართავი განმსაზღვრელ სიტყვას ვერ ცვლის: საჭიროა a new phone ან სხვა შესაბამისი ვარიანტი.
თვითშემოწმებისას იპოვე მთავარი არსებითი სახელი, განსაზღვრე მისი რიცხვი და თვლადობა, შემდეგ გაარკვიე, შეუძლია თუ არა მსმენელს საგნის ამოცნობა. მხოლოდ ამის შემდეგ აირჩიე a ან an მომდევნო სიტყვის წარმოთქმის მიხედვით. თუ წესი ნაცნობია, მაგრამ არჩევანი ჯერ კიდევ ბუნდოვანია, დაამატე კონტექსტი: ერთი დამატებითი ფაქტიც ხშირად არჩევანს ნათელს ხდის.
არტიკლების მოკლე შემოწმება
ამ მცირე, საჯარო და უფასო ნაკრებით განმარტებულ წესებს შეამოწმებ; კურსის პროგრესი აქ არ ინახება. უფრო ვრცელი პრაქტიკა არტიკლების სავარჯიშოების ცალკე განყოფილებაშია.