ალისა: ინგლისური ორიგინალი და ცალკე ქართული გამოცემა
Alice's Adventures in Wonderland and Through the Looking Glass, ლუის კეროლი. Penguin Classics, 2003, ISBN 9780141439761. ინგლისურ ტომში ორივე ნაწარმოები შედის; ეს სასწავლო ადაპტაცია არ არის. აირჩიე, თუ ალისას უჩვეულო შეხვედრებისა და ავტორის სიტყვათა თამაშის გაცნობა გინდა. ქვემოთ მითითებული ქართული წიგნი Wonderland-ს ეხება: მას Through the Looking Glass-ის თარგმანად ნუ მიიჩნევ. თუ ორიგინალის ენა რთულია, ცალკე მოძებნე დონით მონიშნული ადაპტაცია, მაგრამ მისი წინადადებებისა და ცალკე გამოცემული ქართული ტექსტის სიტყვასიტყვით დამთხვევას ნუ ელოდები.
„ალისა საოცრებათა ქვეყანაში“, ლუის კეროლი. ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობა, თბილისი, 2011, ISBN 9789941153150; მთარგმნელი ალექსანდრე გამყრელიძე, სერია „მსოფლიო ლიტერატურის შედევრები ბავშვებისთვის“, №6. ეს მონაცემები იაპონიის ეროვნული საპარლამენტო ბიბლიოთეკის საერთაშორისო საბავშვო ბიბლიოთეკის სიაში, ჩანაწერ 205-შია მოცემული. ჩანაწერი ქართულენოვან თარგმანს ადასტურებს, მაგრამ არა ტექსტის სრულობას ან შეუმოკლებლობას. ამ შერჩევაში ინგლისურ და ქართულ წიგნებს ორ ცალკე გამოცემად ვიყენებთ და არა ერთ პარალელურ ტომად. ქართული წიგნი შესაბამისი ეპიზოდის შინაარსის გასაგებად გამოგადგება, განსაკუთრებით სიტყვათა თამაშისას; წინასწარ შეადარე თავები და ტექსტის მოცულობა. აბზაცების ზუსტ შესაბამისობას ნუ ივარაუდებ. ჩანაწერი მიმდინარე გაყიდვას ან ხელმისაწვდომობას არ ადასტურებს.
დორიან გრეი: ავტორის ტექსტი და ცალკე ქართული თარგმანი
The Picture of Dorian Gray, ოსკარ უაილდი. Penguin Classics, 2003, ISBN 9780141439570; ინგლისური ორიგინალი, რედაქტორი Robert Mighall. ეს გამოცემა ავტორის პროზის კითხვის გამოცდილების მქონე მკითხველისთვისაა. სილამაზეზე, გავლენასა და საქციელის შედეგებზე ყურადღებით კითხვისას შეგიძლია ავტორის ფრაზა ცალკე გამოცემულ ქართულ თარგმანს შეადარო. ეს ორენოვანი, ინგლისურ-ქართული გამოცემა არ არის და სასწავლო ადაპტაციადაც არ უნდა მიიღო.
„დორიან გრეის პორტრეტი“, ოსკარ უაილდი. სულაკაურის გამომცემლობა, სერია „კლასიკა“, 2021, ISBN 9789941307812; მთარგმნელი ციცო ხოცუაშვილი. გამომცემლის გვერდზე მითითებულია მთარგმნელი, სერია და გამოცემის მონაცემები. ამ შერჩევაში ეს ქართული წიგნი ზემოთ დასახელებულ ინგლისურ გამოცემას ცალკე წიგნად შევუწყვილეთ; მათ ერთ ინგლისურ-ქართულ პარალელურ ტომად არ წარმოვადგენთ. შედარებისას ჯერ შესაბამისი თავი და მონაკვეთი იპოვე: გვერდების, წინადადებებისა და აბზაცების წყობა შეიძლება განსხვავდებოდეს. თუ უფრო მარტივ ადაპტაციას აირჩევ, ქართული რომანი სიუჟეტის გაგებაში დაგეხმარება, მაგრამ ადაპტაციის ზუსტ პარალელურ თარგმანს ვერ ჩაანაცვლებს. ISBN კონკრეტული ვერსიის მოსაძებნად გამოიყენე; ფასსა და მარაგს აქ არ ვუთითებთ.
წაიკითხე ინგლისური მოთხრობა და სრული თარგმანი
The Seat by the Window
ყოველდღიური სიუჟეტი მიზეზების ახსნითEvery Friday, Mara read in the same corner of the library. The chair stood beside a tall window, and she could watch people crossing the square whenever she looked up. One afternoon, a notice on the chair said that it was reserved for a reading group. Mara was disappointed. She had brought a book she had been saving for a quiet afternoon.
The librarian offered her a place at a large table instead. Mara almost left, but then she noticed the book in another reader's hands. It was the same one she had brought. The reader was trying to understand why the main character had refused a job. Mara had read that chapter on the bus and had wondered about the same decision.
They compared the details they had noticed. Mara remembered a letter from the character's brother; the other reader remembered a conversation with his employer. Together, the two details made the decision clearer. Mara stayed for the discussion. When the group finished, she still wanted a quiet place to read, but she no longer thought that reading with other people meant losing her own thoughts.
ქართული თარგმანი
ყოველ პარასკევს მარა ბიბლიოთეკის ერთსა და იმავე კუთხეში კითხულობდა. სავარძელი მაღალ ფანჯარასთან იდგა და, როცა თვალს ასწევდა, მოედანზე გამვლელებს ხედავდა. ერთ ნაშუადღევს სავარძელზე წარწერა დახვდა: ის მკითხველთა ჯგუფისთვის იყო დაჯავშნილი. მარას იმედი გაუცრუვდა. თან მოეტანა წიგნი, რომელსაც მშვიდი ნაშუადღევისთვის ინახავდა.
ბიბლიოთეკარმა სანაცვლოდ დიდ მაგიდასთან ადგილი შესთავაზა. მარა კინაღამ წავიდა, მაგრამ სხვა მკითხველის ხელში წიგნი შენიშნა. ეს იგივე წიგნი იყო, რომელიც თავად მოეტანა. მკითხველი ცდილობდა გაეგო, რატომ თქვა მთავარმა პერსონაჟმა სამსახურზე უარი. მარას ეს თავი ავტობუსში წაეკითხა და იმავე გადაწყვეტილებაზე დაფიქრებულიყო.
მათ შემჩნეული დეტალები შეადარეს. მარას პერსონაჟის ძმის წერილი ახსოვდა, მეორე მკითხველს კი მის დამსაქმებელთან საუბარი. ერთად ამ ორმა დეტალმა გადაწყვეტილება უფრო გასაგები გახადა. მარა განხილვაზე დარჩა. ჯგუფის შეხვედრა რომ დასრულდა, მას კითხვისთვის ისევ წყნარი ადგილი უნდოდა, მაგრამ აღარ ფიქრობდა, რომ სხვებთან ერთად კითხვა საკუთარი აზრების დაკარგვას ნიშნავდა.
სიტყვები და გამოთქმები
- looked up
- თვალს ასწევდააქ „ლექსიკონში მოძებნას“ არ ნიშნავს: ფანჯარასთან აღწერილი სიტუაციიდან მზერის მოძრაობა ჩანს.
- reserved
- დაჯავშნილი; დაკავებული
- had been saving
- შესაფერისი შემთხვევისთვის ინახავდა
- refused a job
- სამსახურზე უარი თქვა
- no longer
- აღარ
შეამოწმე ტექსტის გაგება
-
რატომ ვერ დაჯდა მარა ჩვეულ სავარძელში?
პასუხი და განმარტება
ის მკითხველთა ჯგუფისთვის იყო დაჯავშნილი.
ამას სავარძელზე წარწერა იუწყებოდა; ტექსტში არ წერია, რომ სავარძელი გაფუჭდა ან გაქრა.
-
რომელი დეტალი გაიხსენა სწორედ მარამ?
პასუხი და განმარტება
მთავარი პერსონაჟის ძმის წერილი.
მესამე აბზაცში წერილი მარას უკავშირდება, დამსაქმებელთან საუბარი კი მეორე მკითხველს.
-
აღარ უნდოდა მარას სიჩუმეში კითხვა?
პასუხი და განმარტება
არა, მას ისევ წყნარი ადგილი უნდოდა.
ბოლოს წერია she still wanted a quiet place. შეიცვალა მისი დამოკიდებულება ერთობლივი განხილვის მიმართ.
ქვემოთ ცალკე, ჩვენ მიერ დაწერილი სასწავლო მოთხრობა და ჩვენი სრული ქართული თარგმანია. ჯერ პერსონაჟის გადაწყვეტილებას მიჰყევი, შემდეგ კი შეამოწმე, რომელი ინგლისური გამოთქმები გადმოსცემს მას ყველაზე ზუსტად.
როგორ შეადარო წაკითხული თარგმანს და სიუჟეტს მიჰყვე
ინგლისური აბზაცი აზრის დასრულებამდე წაიკითხე და მოკლედ თქვი, რა შეიცვალა. თუ შინაარსი გასაგებია, გააგრძელე. თუ საქციელის მიზეზი გაუგებარია, იპოვე მისი ამხსნელი წინადადება და ქართულ თარგმანს შეადარე. ასე თარგმანი კონკრეტულ კითხვას პასუხობს და ინგლისური ტექსტის კითხვას მთლიანად არ ანაცვლებს.
მაგალითში looked up გადმოცემულია როგორც „თვალს ასწევდა“, had been saving კი როგორც „ინახავდა“. ქართული ვერსია ინგლისური ფრაზის სიტყვების რაოდენობასა და წყობას აუცილებლად არ იმეორებს. შესამოწმებლად უფრო სასარგებლოა მოქმედების, დროისა და პერსონაჟის დამოკიდებულების შედარება. ლიტერატურულმა თარგმანმა შეიძლება წინადადებები გააერთიანოს ან გადააწყოს; ყოველი ინგლისური სიტყვისთვის ცალკე ქართულ სიტყვას ნუ მოძებნი.
- იპოვე გაუგებარი ადგილი უცნობი სიტყვა გაუგებარი კავშირისგან გამოყავი: ვინ მოქმედებს, რას მიემართება ნაცვალსახელი ან რატომ მიიღეს ასეთი გადაწყვეტილება.
- საჭირო აზრი შეადარე შესაბამისი აბზაცის ქართული თარგმანი წაიკითხე და იმავე აზრის გადმომცემი ინგლისური ფრაზა იპოვე.
- ინგლისურს დაუბრუნდი წინადადება მეზობელ წინადადებასთან ერთად ხელახლა წაიკითხე. შეამოწმე, ახლა ქართული ტექსტის გარეშე თუ შეძლებ სიუჟეტის გაგრძელებას.
რით განსხვავდება კითხვის რეჟიმში თარგმანი პარალელური წიგნისგან
პარალელურ გამოცემაში თარგმანი წინასწარ არის მომზადებული და ინგლისურ ტექსტთან ერთად ქვეყნდება. ზემოთ რეკომენდებული ქართული წიგნები კი ცალკე გამოცემებია: შესაბამისი მონაკვეთი თავად უნდა მოძებნო. Luveng-ის კითხვის რეჟიმში სიტყვის ან წინადადების თარგმანი მოთხოვნისას მთარგმნელობითი სერვისით იქმნება. ეს ფორმატი მოსახერხებელია, როცა ცალკეული ადგილის დაზუსტება და ინგლისური ტექსტის მაშინვე გაგრძელება გინდა.
კითხვის რეჟიმის გასაცნობად გამოგადგება A Day at the Market, Luveng-ის საკუთარი მოთხრობა Intermediate აღნიშვნით. დასაწყისში მარია პროდუქტების სიას ადგენს, კალათას იღებს და შაბათის ბაზარში მიდის. მოთხრობების კატალოგი წინასწარ ხელმისაწვდომია; კითხვისთვის საჭიროა ანგარიში და Premium.
| ვარიანტი | რას იღებს მკითხველი |
|---|---|
| გამოქვეყნებული თარგმანი | პარალელურ წიგნში ინგლისური ტექსტი და თარგმანი ერთადაა; ზემოთ შერჩეულ წყვილებში ორიგინალი და ქართული თარგმანი ორ ცალკე გამოცემაშია. |
| ამ გვერდის მოთხრობა | ჩვენ მიერ დაწერილი სასწავლო ტექსტი და მისთვის მომზადებული სრული ქართული თარგმანი. |
| Luveng-ის კითხვის რეჟიმი | მოქმედ ინტერფეისში შერჩეული სიტყვის ან წინადადების თარგმანი მოთხოვნით. |
როგორ აირჩიო შემდეგი წიგნი თარგმანით
თუ შედარების შემდეგ ინგლისური აბზაცის დამოუკიდებლად კითხვა ისევ შეგიძლია, იგივე ფორმატი შეინარჩუნე და სხვა თემა აირჩიე. თუ თარგმანი გასაგებია, ინგლისური წინადადება კი ისევ ბუნდოვანი რჩება, ადაპტირებული გამოცემა სცადე. ასე ერთ ჯერზე ნაკლებ ახალ კონსტრუქციას გაარჩევ და დასრულებული სიუჟეტების კითხვასაც გააგრძელებ.
თუ ავტორისა და მთარგმნელის სტილის შედარება გინდა, მოძებნე ორიგინალი და მისი გამოქვეყნებული ლიტერატურული თარგმანი, გადაამოწმე მთარგმნელის სახელი კონკრეტულ გამოცემაში. ცალკე წიგნების შემთხვევაში თავებისა და ტექსტის მოცულობის შესაბამისობაც შეამოწმე. თუ მთავარი მიზანი ცალკეული მინიშნებებით სიუჟეტის მიყოლაა, სასწავლო მოთხრობა ან ადაპტაცია უფრო მოსახერხებელია. გვერდის ბოლოს ოფიციალურ წყაროებში რეკომენდებული წიგნების ვერსიებს გადაამოწმებ, Luveng-ის ბიბლიოთეკაში კი მის საკუთარ სასწავლო მოთხრობას აირჩევ.