İngilizce deyimler: Türkçe anlamlarıyla 42 örnek

İngilizce bir deyim nasıl anlaşılır?

Deyim, her kelimesini tek tek çevirerek ulaşamayacağın mecazlı bir anlam taşıyan kalıplaşmış sözcük grubudur. Tanışma bağlamında break the ice, gerçekten buz kırmak değil, "aradaki buzları eritmek", ilk andaki çekingenliği azaltmak demektir. Çevresindeki kelimeler, mecaz anlamla gerçek anlamı ayırt etmeye yardımcı olur.

Her kelime birlikteliği deyim değildir. Make a decision, kendine özgü mecaz anlamı olmadan "karar vermek" demek olan yaygın bir birlikteliktir. Bu tür eşdizimler başka bir rehberde ele alınır. Burada mecaz anlamın temel olduğu ifadelere odaklanıyoruz.

Tablolarda anlamlar, her tablonun altında ise çevirili cümleler ve açıklamalar bulunur. "Samimi" etiketi resmî olmayan üslubu belirtir. Etiketin olmaması, deyimin her resmî belgeye uygun olduğu anlamına gelmez: sözleşmelerde, yönergelerde veya sorunları kesin biçimde anlatırken doğrudan ifade genellikle daha uygundur.

İngilizce collocations: eşdizimler ve kelime birliktelikleri

İletişim, anlaşma ve sırlar

İletişim hakkında altı deyim
Deyim	Anlam	Kullanım ve anlam inceliği
break the ice	aradaki buzları eritmek; konuşmaya başlamayı kolaylaştırmak	Samimi; biriyle tanışırken veya ilk buluşmada kullanılır.
beat around the bush	lafı dolandırmak; asıl konudan kaçınmak	Konudan kaçınmayı belirtir; birine bunu bırakmasını söylemek sert duyulabilir.
read between the lines	satır aralarını okumak; ima edileni anlamak	Doğrudan söylenmeyen anlamla ilgilidir.
be on the same wavelength	aynı frekansta olmak; birbirini anlamak	Bakış açılarının veya yaklaşımların benzerliğini anlatır.
spill the beans	sırrı açığa vurmak; gizli bir şeyi anlatmak	Gizli bilgiyle ilgili mecazlı bir ifade.
let the cat out of the bag	ağzından kaçırmak; bir sırrı istemeden açıklamak	Genellikle istemeden yapılan bir açıklamayı anlatır.

A quick introduction round helped break the ice before the workshop.: Kısa bir tanışma turu, atölyeden önce aradaki buzları eritmeye yardımcı oldu.Break the ice: insanlar henüz birbirlerinin yanında rahat hissetmiyordu. Bu ifade, "herhangi bir etkinliğe başlamak" yerine her durumda kullanılamaz.
I won't beat around the bush: we need another week to finish the repairs.: Lafı dolandırmayacağım: onarımları bitirmek için bir haftaya daha ihtiyacımız var.Beat around the bush, asıl konudan kaçınmaktır. Britanya İngilizcesinde beat about the bush da kullanılır.
Reading between the lines of the reply, I think they would prefer a smaller event.: Cevabın satır aralarını okuyunca daha küçük bir etkinliği tercih edeceklerini düşünüyorum.Read between the lines: bu, doğrudan verilen bilgi değil, ipuçlarına dayalı bir çıkarımdır. I think, varsayımla gerçek arasındaki ayrımı korur.
Maya and I are on the same wavelength about how the website should look.: Maya'yla internet sitesinin nasıl görünmesi gerektiği konusunda aynı frekanstayız.Be on the same wavelength about something, bir konuyu aynı şekilde anlamaktır; her konuda aynı fikirde olmak zorunda değildir.
Don't spill the beans about the new office until the team has been told.: Ekibe haber verilmeden yeni ofisle ilgili sırrı açıklama.Spill the beans, açıklamanın kazara mı yoksa bilerek mi yapıldığını tek başına belirtmez. Gerekirse about + konu ekle.
I let the cat out of the bag when I asked Nora what she wanted for her leaving party.: Nora'ya veda partisi için ne istediğini sorunca sırrı ağzımdan kaçırdım.Parti sürprizse let the cat out of the bag uygundur. Let fiili geçmiş zamanda değişmez.

Duygular: sevinç, heyecan ve sıkıntı

Duygular hakkında altı deyim
Deyim	Çeviri	Tam olarak ne anlatır?
be on cloud nine	mutluluktan havalara uçmak; çok mutlu olmak	Samimi: çok yoğun bir sevinç duymak.
be over the moon	sevinçten havalara uçmak; çok mutlu olmak	İyi bir haber veya sonuca verilen duygusal tepki.
have butterflies in your stomach	karnında kelebekler uçuşmak; heyecanlanmak	Samimi: bir olaydan önce heyecan veya gerginlik hissetmek.
be down in the dumps	keyfi kaçmış olmak; moralsiz olmak	Ruh hâlini anlatır; tıbbi bir terim değildir.
be at your wits' end	artık ne yapacağını bilememek; çaresiz kalmak	Yoğun kaygı, sıkıntı veya bıkkınlık.
get cold feet	birden korkuya kapılıp tereddüt etmeye başlamak	Planlanmış bir eylemin kişiyi korkutmaya başlamasıyla ilgilidir.

Sam was on cloud nine when the publisher accepted his first illustrated book.: Yayınevi ilk resimli kitabını kabul ettiğinde Sam mutluluktan havalara uçuyordu.Be on cloud nine, yalnızca happy demekten daha güçlüdür. İngilizce imge nine yani dokuz sayısını kullanır; Türkçede sayıyı kopyalamadan "mutluluktan havalara uçmak" diyebilirsin. "Aklı havada olmak" ise genellikle dalgınlığı anlatır, bu yoğun sevinci karşılamaz.
We were over the moon about getting a flat close to the station.: İstasyonun yakınında bir daire bulduğumuza çok sevindik.Be over the moon about + sevinç nedeni; memnuniyet veren şey için with kullanımı da mümkündür. Resmî bir raporda very pleased yazmak daha sadedir.
I had butterflies in my stomach before introducing the guest speaker.: Konuk konuşmacıyı tanıtmadan önce karnımda kelebekler uçuşuyordu.Have butterflies in your stomach yalnızca romantik duygularla sınırlı değildir. Burada topluluk önünde konuşmadan önceki heyecanı anlatır.
Ella felt down in the dumps after her weekend plans were cancelled.: Hafta sonu planları iptal edilince Ella'nın keyfi kaçtı.Be veya feel down in the dumps, ruh hâlini anlatır. Bu günlük ifadeyi teşhis olarak kullanma.
After three failed attempts to restore the file, I was at my wits' end.: Dosyayı geri yüklemek için üç başarısız denemeden sonra artık ne yapacağımı bilemiyordum.At my wits' end: iyelik sözcüğü kişiye göre değişir; my, your, her, their. İfade yoğun bir sıkıntı veya bıkkınlık aktarır.
He had agreed to give the opening speech, but he got cold feet the night before.: Açılış konuşmasını yapmayı kabul etmişti ama önceki gece korkuya kapılıp tereddüt etmeye başladı.Get cold feet, planlanan bir eylem karşısında korkuya kapılmaktır. Kişinin sonunda vazgeçip geçmediğini kendiliğinden belirtmez.

Tüm etkinlikleri gör

İş, iş yükü ve ekibe katkı

İş hakkında altı deyim
Deyim	Çeviri	Anlam inceliği
learn the ropes	bir işin veya etkinliğin nasıl yürüdüğünü öğrenmek	Yeni bir iş veya etkinlik için kullanılır.
burn the candle at both ends	sabahtan geceye kadar neredeyse dinlenmeden koşturmak	Erken kalkıp geç saatlere kadar devam etmek; yalnızca ücretli işle sınırlı değildir.
have a lot on your plate	yapacak çok işi ve uğraşacak çok derdi olmak	Samimi: ilgilenmesi gereken çok şeyi olmak.
go the extra mile	beklenenden fazlasını yapmak	Bir sonuç veya başka biri için fazladan çaba göstermek.
cut corners	kaliteden ödün vererek zaman veya para tasarrufu yapmak	Eleştiri içerir; yalnızca daha hızlı çalışmak demek değildir.
pull your weight	işte üzerine düşeni yapmak	Ortak çabaya adil bir katkı sağlamayı anlatır.

During my first week, a colleague helped me learn the ropes at the reception desk.: İlk haftamda bir iş arkadaşım resepsiyondaki işleyişi öğrenmeme yardımcı oldu.Learn the ropes, işleyişi öğrenmek; know the ropes ise işleyişi zaten bilmek demektir. Bir anda uzman olmayı vaat etmez.
With early shifts and evening rehearsals, Mia has been burning the candle at both ends.: Sabah erken vardiyalar ve akşam provaları yüzünden Mia sabahtan geceye kadar neredeyse dinlenmeden koşturuyor.Burn the candle at both ends, sabahın erken saatlerinden gecenin geç saatlerine kadar süren etkinlikler nedeniyle dinlenememeyi vurgular. Her yoğun iş temposunu öven bir ifade değildir.
I have a lot on my plate this week, so could we discuss the proposal on Monday?: Bu hafta yapacak çok işim var; öneriyi pazartesi konuşabilir miyiz?Have a lot on my plate: işler mesleki veya kişisel olabilir. Cümle tek başına zamanını hangi işlerin aldığını açıklamaz.
The librarian went the extra mile and found a large-print edition for my grandfather.: Kütüphaneci beklenenden fazlasını yaparak büyükbabam için büyük puntolu bir baskı buldu.Go the extra mile, beklenenden fazla çaba göstermektir. Kim için yapıldığını belirtmek için go the extra mile for someone kullanılır.
We cannot cut corners on safety checks just to open the venue earlier.: Sırf mekânı daha erken açmak için güvenlik kontrollerinden ödün veremeyiz.Cut corners eleştiri içerir. Yararlı bir sadeleştirmeyi anlatmak için eylemi doğrudan adlandır: simplify the process.
Everyone pulled their weight, so the equipment was packed before lunch.: Herkes üzerine düşeni yaptı; böylece ekipman öğle yemeğinden önce paketlendi.Pull your weight, herkesin işini yapmak demek değildir. You are not pulling your weight eleştiri gibi duyulur.

Zaman, planlar ve kaçırılan fırsatlar

Zaman ve planlar hakkında altı deyim
Deyim	Çeviri	Ne zaman kullanılır?
once in a blue moon	kırk yılda bir; çok nadiren	Seyrek gerçekleşen bir olay; kesin bir zaman aralığı değildir.
at the eleventh hour	son anda	Neredeyse hiç zaman kalmadığında.
in the long run	uzun vadede	Uzun bir süre sonrasındaki sonuçlar için.
call it a day	bugünlük işi bırakmak	Samimi: şimdilik yeterli olduğuna karar vermek.
be up in the air	havada kalmak; henüz netleşmemiş olmak	Kesinleşmemiş planlar veya anlaşmalar için.
miss the boat	fırsatı kaçırmak	Fazla beklediği veya geç harekete geçtiği için.

We order takeaway once in a blue moon; we usually cook at home.: Kırk yılda bir dışarıdan yemek söylüyoruz; genelde evde pişiriyoruz.Once in a blue moon, "çok nadiren" demektir; belirli bir ay döngüsü veya takvim süresi belirtmez.
A local sponsor covered the remaining costs at the eleventh hour.: Son anda yerel bir sponsor kalan masrafları karşıladı.At the eleventh hour, artık neredeyse çok geç olduğunda demektir. Saat on biri belirtmez.
Better insulation costs more now but should reduce heating bills in the long run.: Daha iyi yalıtım şimdi daha pahalı ama uzun vadede ısınma faturalarını düşürmesi bekleniyor.In the long run, uzun vadeli bir sonucu anlatır. İfade belirli bir ay veya yıl sayısı vermez.
We've checked all the labels. Let's call it a day and finish the packing tomorrow.: Bütün etiketleri kontrol ettik. Bugünlük bırakalım, paketlemeyi yarın bitirelim.Call it a day, yeterince iş yapıldığı veya yorulunduğu için durmaktır. Geceyi beklemek gerekmez.
Our moving date is still up in the air because the repairs are not finished.: Onarımlar bitmediği için taşınma tarihimiz hâlâ netleşmedi.Be up in the air, iptal edilmiş demek değildir; tarih veya anlaşma henüz kesinleşmemiştir.
I waited too long to apply for the workshop and missed the boat.: Atölyeye başvurmak için fazla bekledim ve fırsatı kaçırdım.Mecaz anlamda miss the boat ulaşımı anlatmaz: bir fırsat vardı ama zamanında değerlendirilmedi.

Zorluklar, sorunlar ve beklenmedik sonuçlar

Zor ve kolay işler hakkında altı deyim
Deyim	Çeviri	Anlamda ne öne çıkar?
a piece of cake	çocuk oyuncağı; çok kolay bir iş	Samimi; bir işin belirli bir kişiye ne kadar kolay geldiğini değerlendirir.
a hard nut to crack	çetin ceviz; çözmesi zor bir sorun	Çözülmesi zor bir sorun veya anlaşılması zor bir kişi için.
hit a brick wall	o anda ilerlemeyi engelleyen bir sorunla karşılaşıp tıkanmak	İlerleme durmuştur.
be in hot water	başı dertte olmak	Ceza, azar veya eleştiri ihtimali içerebilir.
the last straw	bardağı taşıran son damla	Öncekilerin ardından gelen son sorun.
a blessing in disguise	başta aksilik gibi görünüp sonradan iyi sonuçlanan durum	Önce güçlük yaşanır, sonra bir avantaj ortaya çıkar.

Finding the venue was a piece of cake once we spotted the red sign.: Kırmızı tabelayı gördükten sonra mekânı bulmak çocuk oyuncağıydı.A piece of cake samimi bir değerlendirmedir. Başkasına zor gelen bir iş için küçümseyici duyulabilecekse bu ifadeyi kullanmaktan kaçın.
Designing a quiet cooling system for the tiny room was a hard nut to crack.: Küçücük oda için sessiz bir soğutma sistemi tasarlamak çetin bir sorundu.A hard nut to crack, imkânsızlığı değil zorluğu anlatır. Aynı anlamdaki bir çeşidi a tough nut to crack ifadesidir.
The investigation hit a brick wall when the only witness moved away without leaving an address.: Tek tanık adres bırakmadan taşınınca soruşturma tıkandı.Hit a brick wall, çalışmayı durduran bir engelle karşılaşmaktır. Hit fiilinin geçmiş biçimi de hit olur.
He was in hot water with his manager after sharing the unfinished price list.: Tamamlanmamış fiyat listesini paylaştıktan sonra yöneticisiyle başı derde girdi.Be in hot water with someone, o kişiyle başı dertte olmak veya onu kızdırmak demektir. Yalnızca çok işi olmak anlamına gelmez.
The third unexplained cancellation was the last straw, and we chose another supplier.: Açıklamasız üçüncü iptal bardağı taşıran son damla oldu ve başka bir tedarikçi seçtik.The last straw, daha önce birikmiş sorunlar olduğunu varsayar. İlk olumsuz olay için bu imge genellikle uygun değildir.
The cancelled booking was a blessing in disguise: we found a quieter place closer to the beach.: Rezervasyonun iptali sonradan iyi sonuçlandı: sahile daha yakın, daha sakin bir yer bulduk.A blessing in disguise, olumlu sonuç artık açıklanabiliyorsa uygundur. Başkasının ciddi bir kaybının iyiye çıkacağını daha baştan ilan etme.

Para, harcamalar ve kaynak sıkıntısı

Para hakkında altı deyim
Deyim	Çeviri	Anlam inceliği ve kullanım sınırları
cost an arm and a leg	ateş pahası olmak; çok pahalı olmak	Samimi bir abartı; kesin bir tutar değildir.
tighten your belt	kemer sıkmak; harcamaları kısmak	Kaynaklar azaldığında veya tasarruf gerektiğinde.
make ends meet	ay sonunu getirmek; zorunlu giderleri karşılamak	Temel harcamalara yetecek parası olmak.
break the bank	çok pahalıya mal olmak; bütçeyi sarsmak	Sıkça esprili biçimde ve olumsuz cümlelerde kullanılır.
pay through the nose	fahiş bir fiyat ödemek	Samimi; fiyatın aşırı yüksek bulunduğunu belirtir.
be in the red	eksi bakiyede olmak; zarar etmek	Giderlerin gelirden fazla olması veya bakiyenin eksi olması.

A hotel room next to the stadium costs an arm and a leg on match days.: Maç günlerinde stadın yanındaki otelde bir oda ateş pahası oluyor.Cost an arm and a leg, yüksek fiyatı duygusal biçimde değerlendirir. Bütçede somut bir rakam kullan.
We had to tighten our belts when my working hours were reduced.: Çalışma saatlerim azaltılınca kemer sıkmak zorunda kaldık.Tighten our belts: birden fazla kişi için belts kullanılabilir. Konu giysi bedeni değil, tasarruftur.
She takes extra shifts to make ends meet while she finishes her training.: Eğitimini tamamlarken ay sonunu getirmek için ek vardiyalara kalıyor.Make ends meet, zenginleşmek demek değildir. Genellikle kaynakların sınırlı olduğunu vurgular.
A picnic in the park won't break the bank, and everyone can bring something.: Parkta piknik yapmak bütçemizi sarsmaz; herkes bir şey getirebilir.Won't break the bank, esprili bir şekilde "bütçeni sarsmaz" demektir. Başkasının ciddi maddi güçlüklerini konuşurken bu ton uygunsuz olabilir.
We paid through the nose for a replacement charger at the airport.: Havalimanında yeni bir şarj aletine fahiş bir fiyat ödedik.Pay through the nose for something, yalnızca satın almayı değil, çok yüksek fiyattan duyulan hoşnutsuzluğu anlatır.
The café was in the red for its first six months, but sales are now covering the costs.: Kafe ilk altı ay zarar etti ama satışlar artık giderleri karşılıyor.Be in the red, olumsuz bir mali sonucu anlatır. Kesin bir muhasebe hesabı değildir ve mutlaka iflas demek değildir.

Kararlar, tereddütler ve anlaşma

Seçimler ve etkileşim hakkında altı deyim
Deyim	Çeviri	Ne zaman uygundur?
sit on the fence	taraf tutmamak; karar vermeyi ertelemek	Kararsızlıktan duyulan hoşnutsuzluğu ifade edebilir.
take something with a pinch of salt	bir şeye temkinli veya şüpheyle yaklaşmak	Britanya İngilizcesindeki biçimidir; Amerikan İngilizcesinde with a grain of salt kullanılır.
jump the gun	erken davranmak; zamanından önce harekete geçmek	Uygun zamandan veya gerekli kontrollerden önce başlamak.
go back to square one	sil baştan başlamak	Önceki deneme başarısız olduktan sonra.
see eye to eye	aynı fikirde olmak; bir görüşü paylaşmak	Kişilerin bir konuda anlaşması için kullanılır.
the ball is in your court	karar veya eylem sırası sende	Bir sonraki adım veya karar, hitap edilen kişiye bağlıdır.

We can't sit on the fence much longer; the venue needs our final answer today.: Daha fazla kararsız kalamayız; mekân bugün kesin cevabımızı bekliyor.Sit on the fence, taraf tutmaktan kaçınmayı veya karar vermekte gecikmeyi anlatabilir. Gerçek anlamda çitin üstünde oturmak değildir.
Take that review with a pinch of salt: the writer received the product for free.: O yoruma temkinli yaklaş: yazan kişi ürünü ücretsiz almış.Take something with a pinch of salt, söylenen her şeyi doğru kabul etmemektir. Söylenenlerin tamamının yanlış olduğunu iddia etmez.
We jumped the gun by announcing the opening date before the repairs were approved.: Onarımlar onaylanmadan açılış tarihini duyurarak erken davrandık.Jump the gun, bir eylemin zamanından önce yapıldığını değerlendirir. By announcing, eylemin ne olduğunu açıklar.
When the test showed the material was unsafe, the designers had to go back to square one.: Test malzemenin güvenli olmadığını gösterince tasarımcılar sil baştan başlamak zorunda kaldı.Go back to square one, başarısız bir denemeden sonra yeniden çözüm aramaktır. Be back to square one biçimi de mümkündür: yeniden başlangıç noktasında olmak.
We don't see eye to eye on the budget, but we agree that the project matters.: Bütçe konusunda aynı fikirde değiliz ama projenin önemli olduğu konusunda anlaşıyoruz.See eye to eye with someone on/about something, kiminle ve hangi konuda anlaşıldığını belirtir. Göz teması kurmak demek değildir.
I've sent you the revised proposal, so the ball is in your court now.: Gözden geçirilmiş öneriyi sana gönderdim; artık top sende.The ball is in your court, bir sonraki adımın kimden beklendiğini belirtir. İlk resmî e-postada eylemi açıkça söylemek daha nettir: Please confirm whether you accept the proposal.

Bağlama göre deyim nasıl seçilir?

Önce anlamı, sonra tonu belirle. Çok iş olduğunu söylemek için have a lot on our plate uygundur. Bir iş arkadaşı payına düşenden azını yapıyorsa anlam not pulling their weight olur. Henüz netleşmeyen planlar up in the air; gecikerek fırsat kaçırmak ise miss the boat ile anlatılır. Hepsi zorlukları anlatabildiği için bu deyimleri birbirinin yerine kullanma.

İngilizcedeki imge Türkçedekiyle her zaman örtüşmez. On cloud nine, "mutluluktan havalara uçmak"; mecaz anlamdaki a piece of cake ise "çocuk oyuncağı" olabilir. Çevirirken İngilizce imgenin her ayrıntısını korumak yerine Türkçede doğal bir anlam seç. Özellikle "aklı havada olmak" genellikle dalgınlığı anlatır, bu yoğun sevinci değil.

Bir deyimin sözcüklerini rastgele eş anlamlılarla değiştirme: a piece of cake, aynı kalıplaşmış anlamla a slice of cake olmaz. Ama fiil ve zamir değişebilir: break the ice → broke the ice; on your plate → on my plate. Sözlük maddesindeki someone veya something, bir kişinin ya da şeyin nereye yerleştirileceğini gösterir; kullanıma hazır cümlenin parçası değildir.

Mecazlı ifade ve doğrudan alternatif
Deyim	Doğrudan alternatif	Fark
The date is still up in the air.	The date has not been confirmed yet.	Tarih henüz teyit edilmedi. İkinci seçenek, katılımcılara haber vermek için daha nettir.
I'm on cloud nine.	I'm extremely happy.	Çok mutluyum. İlk seçenek samimi ve mecazlıdır.
Let's call it a day.	Let's stop working for today.	Bugünlük bırakalım. İkinci seçenek eylemi doğrudan belirtir.
The ball is in your court.	We are waiting for your decision.	Kararını bekliyoruz. Doğrudan biçim, sonraki adımı daha açık gösterir.

Bu derlemeyle nasıl çalışabilirsin?

Gerçekten konuştuğun durumlar için birkaç deyim seç. Örneği oku, çeviriyi kapat ve anlamı basit sözlerle açıkla. Sonra aynı anlamı uygun tonda veren bir cümle kur. Konuşurken henüz kullanmayı planlamasan bile okurken bir deyimi tanımak da yararlıdır.

Her cümleyi mecazlarla doldurman gerekmez. İyi seçilmiş bir deyim tutumunu, doğrudan bir cümle ise gerekli ayrıntıları aktarabilir. İş yazışmalarında somut isteği, son tarihi veya nedeni korumak özellikle önemlidir.

İngilizce çalışmaya devam etmek için "Tüm etkinlikleri gör" düğmesinden Luveng kataloğunu aç. Bir çalışma türü seç, programı incele ve erişebildiğin dersle başla. Etkinliklere erişim için kayıt ve Premium gerekir.

İngilizce phrasal verbs