Hangi andan önce? Temel anlam
Anlatıda genellikle bir geçmiş an vardır: eve varmak, toplantıya başlamak ya da iş gününü bitirmek. Past Perfect, o noktadan daha öncesine bakıp nelerin zaten olmuş olduğunu açıklamayı sağlar. Referans aynı cümlede, önceki cümlede ya da bir son sınır ifadesinde bulunabilir.
İki ayrı eylem belirtmek zorunlu değildir. By noon I had finished the report cümlesinde referans noon olur. Ama geçmiş referansı olmadan her Past Simple biçimini had ile değiştirme: olayın eskiliği onu Past Perfect yapmaz. Türkçede ‘bitirmiştim’ ifadesinin başka bir geçmiş anla kurduğu ilişki buna benzer.
- When we reached the office, the delivery had already arrived.
- Ofise geldiğimizde sipariş zaten ulaşmıştı.Önce sipariş geldi, sonra biz geldik.
- By Friday, I had checked all the figures.
- Cumaya kadar bütün rakamları kontrol etmiştim.Geçmiş anlatıda cuma referans noktasıdır.
- I could not open the file. I had entered the wrong password.
- Dosyayı açamadım. Yanlış bir şifre girmiştim.Önceki eylem sonraki durumu açıklar.
Kuruluş: bütün kişilerle had + üçüncü hâl
Had; I, you, he, she, it, we ve they için aynıdır. Sonrasında V3 kullanılır: had finished, had written, had seen. Düzenli fiillerde V3 olağan yazım değişiklikleriyle -ed alır: planned, studied, closed. Düzensiz fiillerde biçimi ayrıca kontrol et.
İkinci hâl üçüncünün yerini tutmaz: had went yerine had gone gerekir. I'd finished, I had finished demektir; I'd finish ise I would finish anlamına gelirdi. Had had de mümkündür: ilk had yardımcı fiil, ikincisi have fiilinin V3 biçimidir.
| Cümle türü | Yapı | Örnek |
|---|---|---|
| Olumlu | Özne + had + V3 | She had booked a table. |
| Olumsuz | Özne + had not + V3 | She had not booked a table. |
| Soru | Had + özne + V3? | Had she booked a table? |
- We had studied the map before the trip.
- Yolculuktan önce haritayı incelemiştik.
- I had had breakfast before the others woke up.
- Diğerleri uyanmadan önce kahvaltımı yapmıştım.Had had, have fiilinin doğru bir Past Perfect biçimidir.
Sorular, olumsuzluk ve kısa yanıtlar
Olumsuzlukta not doğrudan had sonrasına gelir; had not kısaltması hadn't olur. Hadn't finished, seçilen geçmiş noktada eylemin henüz bitmediğini belirtir. İşin hiç tamamlanmadığı anlamına gelmez: daha sonra bitmiş olabilir.
Soruda had öznenin önüne gelir. Bilgi sorusunda soru sözcüğü had öncesindedir: Why had they left? Kısa yanıtlarda had kullanılır: Yes, I had; No, she hadn't. Did ekleme; V3 değişmez.
- Had you read the agenda before the meeting? Yes, I had.
- Toplantıdan önce gündemi okumuş muydun? Evet.
- They had not received the invitation when I called.
- Aradığımda davetiyeyi henüz almamışlardı.
- Why had she changed the date?
- Tarihi neden değiştirmişti?Önceki değişiklik, önceden belirlenmiş bir geçmiş durumdan hareketle ele alınır.
- Who had used the room before us?
- Odayı bizden önce kim kullanmıştı?
Geçmiş noktaya kadarki sonuç ve olay sırası
Past Perfect, önceki olay sonrakini açıkladığında özellikle yararlıdır: kapı zaten kilitli olduğu için içeri girilememiştir; biri konuyu önceden çalıştığı için güvenle yanıtlamıştır. Cümlelerin sırası değişebilir, ama had önceki durumu göstermeye devam eder.
When ile kurulan cümleleri karşılaştır. Past Simple genellikle aynı zamana rastlamayı ya da hemen sonraki sırayı gösterir: geldik, ardından teknisyen asansörü kontrol etti. Past Perfect, tamamlanmış kontrolü gelişimizden açıkça ayırır. Past Continuous ise kontrolün o anda sürdüğünü gösterir.
| Cümle | Çeviri | Önce ne olur? |
|---|---|---|
| When we arrived, the technician checked the lift. | Geldiğimizde teknisyen asansörü kontrol etti. | Önce biz geldik; ardından kontrol yapıldı. |
| When we arrived, the technician was checking the lift. | Geldiğimizde teknisyen asansörü kontrol ediyordu. | Geldiğimiz anda kontrol zaten sürüyordu. |
| When we arrived, the technician had checked the lift. | Geldiğimizde teknisyen asansörü çoktan kontrol etmişti. | Kontrol, gelişimizden önce bitti. |
- The technician had checked the lift when we arrived.
- Biz geldiğimizde teknisyen asansörü çoktan kontrol etmişti.Bölümlerin sırasını değiştirmek olayların sırasını değiştirmez.
Past Simple ve Present Perfect farkı
Geçmiş olayları sırayla saymak için çoğu zaman Past Simple yeterlidir: I opened the box, checked the contents and called the supplier. Anlatı önceki bir duruma döndüğünde ya da geçmiş bir noktaya kadarki sonucu vurgulamak önemli olduğunda Past Perfect yararlıdır. Her eylem çiftinin ilkine otomatik olarak had koyma.
Present Perfect geçmişi şimdiye, Past Perfect ise geçmişteki bir ana bağlar. I have lost the receipt ile I had lost the receipt when the shop asked for it cümlelerini karşılaştır. İlkinde fiş şimdi önemlidir; ikincide mağaza fişi istediğindeki durum anlatılır. İki yapı da tek başına daha sonra olanların tamamını söylemez.
| Anlatılan | Örnek | Çeviri |
|---|---|---|
| Tamamlanmış geçmişte bir olay | I sent the file at nine. | Dosyayı saat dokuzda gönderdim. |
| Şimdiye kadarki sonuç | I have sent the file. You can open it. | Dosyayı gönderdim. Açabilirsin. |
| Geçmiş bir noktaya kadarki sonuç | I had sent the file before the call began. | Görüşme başlamadan önce dosyayı göndermiştim. |
Before ve after neden otomatik olarak Past Perfect gerektirmez?
Before ve after olayların sırasını zaten belirtir. Bu yüzden I checked the address before I left ve After I checked the address, I left iki Past Simple ile doğrudur. Past Perfect ilk eylemin tamamlandığını daha fazla vurgulayabilir, ama yalnızca bağlaç nedeniyle zorunlu değildir.
Before + Past Perfect, ana olay gerçekleştiğinde diğer eylemin henüz bitmediğini de gösterebilir. The taxi arrived before I had packed my bag, taksi geldiğinde çantanın henüz hazır olmadığını anlatır. Before sözcüğünü dikkate almadan her had biçimini daha önce bitmiş eylem olarak yorumlama.
- After I checked the address, I left.
- Adresi kontrol ettikten sonra çıktım.After sırayı zaten belirtir; Past Simple yeterlidir.
- After I had checked every detail, I sent the form.
- Bütün ayrıntıları kontrol ettikten sonra formu gönderdim.Kontrolün gönderimden önce bittiği vurgulanır.
- The taxi arrived before I had packed my bag.
- Çantamı hazırlamayı bitiremeden taksi geldi.Taksi geldiğinde hazırlık bitmemişti.
Already, by, for ve since: ipuçları ve sınırlar
Already, just, never ve ever geçmiş bir noktadan önceki dönemi anlatabilir; by ve by the time ‘o ana kadar’ sınırını belirler. Bunlar yalnızca Past Perfect işaretleri değildir: already başka yapılarla da kullanılır. Önce sonucun ya da deneyimin ilişkili olduğu geçmiş noktayı bul.
For o noktaya kadarki süreyi, since başlangıcı belirtir. Durum sonrasında devam edebilir: I had known Ilya for six years when we became neighbours, birbirlerini tanımayı bıraktıkları anlamına gelmez. Uzun süreli etkinliği vurgulamak için Past Perfect Continuous çoğunlukla yararlıdır.
Üç tipik hatayı kontrol et: V3 yerine had + V2; had içeren soruda did; yalnızca olay çok önce oldu diye Past Perfect seçmek. Ana olaylar dizisine döndüğünde anlatıda yeniden Past Simple kullan. Sonraki her cümlede had kullanmaya devam etmek gerekmez.
- By the time the shop opened, we had already joined the queue.
- Mağaza açıldığında çoktan kuyruğa girmiştik.
- I had known Ilya for six years when we became neighbours.
- Komşu olduğumuzda Ilya'yı altı yıldır tanıyordum.
- By 2020, she had owned the studio since 2012.
- 2020'ye gelindiğinde, 2012'den beri stüdyonun sahibiydi.
Past Perfect: kısa tekrar
Bu, konuyla ilgili erişime açık kısa bir bölümdür; sonucu kaydedilen ayrı bir ders değildir. Sorular V3'ü, geçmiş referans noktasını ve before anlamını kontrol eder.