Önce ismi ve bağlamı kontrol et
Sayılabilen isim, tek tek sayılabilen bir şeyi belirtir: one chair, two chairs. Normal bir cümlede böyle bir isim tekilse önünde bir belirleyici gerekir: artikel, my, this ya da uygun başka bir sözcük. Information ve furniture gibi sayılamayan isimler normalde a/an ile kullanılmaz. İngilizcedeki sayılabilirliği Türkçe karşılığa bakarak değil, İngilizce kullanıma göre değerlendir.
Sonra şunu sor: Dinleyen, tam olarak hangi nesneden söz edildiğini anlayabilir mi? Anlayabiliyorsa çoğu zaman the kullanılır. Bir grubun hangi üyesi olduğu belirtilmiyorsa a/an uygundur. Nesnenin ‘benim için belli’ olması tek başına the gerektirmez: konuşan nesneyi tanısa da dinleyen hangisi olduğunu bilemeyebilir.
| Biçim | Kullanım yeri | Örnek ve çevirisi |
|---|---|---|
| a/an | Bir grubun üyesini belirten, tekil sayılabilen isim | a narrow street — dar bir sokak |
| the | Bağlamdan tanımlanabilen nesne, grup ya da madde | the streets near our hotel — otelimizin yakınındaki sokaklar |
| Artikelsiz | Çoğul ya da sayılamayan isimle genelleme | Music helps me relax. — Müzik rahatlamama yardımcı olur. |
| Başka bir belirleyici | İyelik, işaret ya da miktar | my new chair — yeni sandalyem |
A mı an mı? Harfe değil, sese bak
Ünsüz sesten önce a, ünlü sesten önce an gelir. Yalnızca ismin değil, artikelden hemen sonra söylenen kelimenin başlangıcını kontrol et. Bir sıfat seçimi değiştirebilir: a bag, ama an empty bag. A useful guide ifadesindeki useful, Türkçedeki ‘y’ sesine benzeyen /j/ ünsüzüyle başlar; bu yüzden a kullanılır.
An hour ifadesinde baştaki h okunmaz. Kısaltmalarda da aynı kural geçerlidir: an MRI scan, M harfinin İngilizce adıyla; a USB cable ise U harfinin İngilizce adının başlangıç sesiyle okunur. Bir kelimenin birden fazla telaffuzu varsa seçim değişebilir; ölçüt yine sestir.
- We need an extra chair for the meeting.
- Toplantı için fazladan bir sandalyeye ihtiyacımız var.Artikelden sonra chair değil, extra söylenir.
- He sent me a useful address and an honest review.
- Bana işe yarar bir adres ve dürüst bir değerlendirme gönderdi.Useful ünsüz sesle, honest ünlü sesle başlar.
Belirsiz artikel ne zaman kullanılır?
A/an, bir grubun üyesini tanıtmak, meslek belirtmek ya da bir nesneyi sınıflandırmak için kullanılır. I need a receipt, hangi makbuzun istendiğini belirtmez. She is an engineer cümlesinde meslek sayılabilen bir isimdir, bu yüzden artikel gerekir. Türkçede ‘O mühendis’ derken ‘bir’ dememiz gerekmez; İngilizcede bu yapıda an kullanılır.
‘İlk kez söz etme’ fikri yararlıdır, ama anlamın yerini tutmaz. Durum nesneyi tanımlamaya elveriyorsa nesneden ilk kez the ile söz edilebilir. Öte yandan a kullanmak, aynı gruptan başka bir nesneyi gösterebilir. A/an biçiminin çoğulu yoktur: birden çok belirsiz nesne için anlama göre books ya da some books kullanılabilir.
- I bought a folder and a pen. I still need a pen for the kitchen.
- Bir dosya ve bir kalem aldım. Mutfak için hâlâ bir kaleme ihtiyacım var.Son sözü edilen kalem, alınmış kalemden başka bir kalem olabilir.
- Our neighbour is a translator.
- Komşumuz çevirmen.
Dinleyen nesneyi tanımlayabiliyorsa: the
Nesneden daha önce söz edilmişse, iki kişinin de gözü önündeyse ya da açıklamadan ve durumdan hangisi olduğu açıkça anlaşılıyorsa the kullanılır. Hangi pencerenin kapatılacağı belliyse Close the window doğaldır. Pencereden daha önce söz etmek şart değildir. The; tekil, çoğul ve sayılamayan isimlerle kullanılır.
İsimden sonraki açıklama kendiliğinden the gerektirmez. A letter from the bank, bankadan gelen birkaç mektuptan biri olabilir. The letter from the bank ise dinleyenin hangi mektup olduğunu bildiğini varsayar. The, en üstünlük dereceleri ve sıra sayılarıyla sık kullanılır: the nearest exit, the second page; onun yerini başka bir belirleyici de alabilir: my first lesson.
- There is a parcel in the hall. The parcel is for you.
- Koridorda bir paket var. Paket senin için.
- Please return the key I gave you this morning.
- Lütfen bu sabah sana verdiğim anahtarı geri getir.Açıklama, hangi anahtarın kastedildiğini belirlemeye yardımcı olur.
- The water in this bottle is warm.
- Bu şişedeki su ılık.Sayılamayan water, burada belirli bir suyu anlatır.
Artikel kullanılmayan durumlar ve diğer belirleyiciler
Genel bir yargıda çoğul isim genellikle artikelsiz kullanılır: Bicycles need maintenance. Sayılamayan bir isim de genel bir kavramı temsil edebilir: Patience helps. Bunlar sıfır artikelin tipik örnekleridir. My bicycle ise farklıdır: artikel yoktur, çünkü ismi zaten my belirler; isim belirleyicisiz olduğu için değil.
Çoğu kişi, dil ve ülke adından önce artikel kullanılmaz: Anna, English, Spain. Bazı adlarda kalıplaşmış istisnalar vardır: the Netherlands, the United States. Nehir adları genellikle the alır; şehir adlarıysa genellikle almaz. Adın tamamını sözlükten kontrol et: bütün coğrafi adları tek bir kural açıklamaz.
- I enjoy tea, but the tea in this cup is too strong.
- Çayı severim, ama bu fincandaki çay fazla demli.Genel kavramla belirli bir miktar karşılaştırılıyor.
- These notes are on my desk.
- Bu notlar masamın üstünde.These ve my zaten belirleyici görevindedir.
Artikel bir ifadenin anlamını nasıl değiştirir?
Kalıplaşmış ifadelerde artikel kullanılmaması bir yerin olağan işlevini gösterebilir. Go to school genellikle öğrenci olarak okula gitmektir; go to the school ise belirli bir okulun gidilecek yer olduğunu belirtir. Hospital ile bölgesel bir fark vardır: hasta olarak hastanede bulunmayı Britanya İngilizcesi sıklıkla in hospital, Amerikan İngilizcesi ise genellikle in the hospital ile anlatır.
Her artikel farkını ‘bu’ diye çevirmek gerekmez. İngilizcede bağlamları farklı iki ifade Türkçeye aynı şekilde çevrilebilir. Türkçedeki ‘Müzik yardımcı olur’ gibi genel cümlelerde de İngilizcedeki gibi artikel kullanılmaz; ama sistemler bire bir örtüşmez. Anlamı kontrol et: genel bir kavram mı, bir gruptan yeni bir nesne mi, yoksa artık tanımlanabilen bir nesne mi?
| İfade | Anlam | Karşılaştır |
|---|---|---|
| have breakfast | kahvaltı yapmak; olağan öğün | The breakfast at our hotel was excellent. — Otelimizdeki kahvaltı harikaydı. |
| play tennis | tenis oynamak | The tennis we watched yesterday was exciting. — Dün izlediğimiz tenis maçı heyecanlıydı. |
| need a room | hangisi olduğu belirtilmeyen, uygun bir odaya ihtiyaç duymak | need the room — belirli bir odaya ihtiyaç duymak |
Sık yapılan hatalar ve kontrol sırası
‘Bir’ demek için sayılamayan bir ismin önüne a ekleme: a information yerine some information ya da a piece of information kullan. Aynı ismin önünde artikel ile iyelik belirleyicisini birleştirme: my phone doğru, the my phone yanlıştır. Türkçede de ‘telefonum’ derken iyelik ekini kullanırız; İngilizcede bu işi my üstlenir. Tek başına bir sıfat da belirleyicinin yerini tutmaz: a new phone ya da uygun başka bir yapı gerekir.
Kontrol etmek için asıl ismi bul, tekil mi çoğul mu ve sayılabilir mi belirle; sonra dinleyenin nesneyi tanımlayıp tanımlayamadığına bak. Ancak bundan sonra, bir sonraki kelimenin telaffuzuna göre a ya da an seç. Kuralı bildiğin hâlde seçim net değilse bağlam ekle: bir ayrıntı daha çoğu zaman kararı netleştirir.
Artikeller: kısa kontrol
Erişime açık bu kısa bölümde, kurs ilerlemeni kaydetmeden açıklamayı kontrol edebilirsin. Daha ayrıntılı çalışma için artikel alıştırmaları bölümüne bak.