Make up: znaczenie i użycie

Podstawowe znaczenia make up

Formy czasownika: make — made — made, forma -ing: making. Partykuła up się nie zmienia. Samo tłumaczenie „robić” nie pozwala tu wybrać znaczenia, ale znane dopełnienie często od razu zawęża możliwości: story, team, time lub bed.

Wymyślić historię, wyjaśnienie lub nazwę

Make something up oznacza wymyślić treść: historię, nazwę, wyjaśnienie. Może to być twórczy pomysł albo nieprawdziwe wyjaśnienie: sam czasownik nie oznacza, że każda opowieść jest kłamstwem. Połączenie jest rozdzielne: make up a reason / make a reason up. Z krótkim zaimkiem osobowym obowiązkowo make it up, nie make up it.

The children made up a secret language for their game.

Dzieci wymyśliły tajny język do swojej zabawy.Twórczy pomysł, nie próba oszustwa.

That explanation is not true. He made it up.

To wyjaśnienie nie jest prawdziwe. On je zmyślił.It zastępuje explanation i stoi przed up.

Did you read that somewhere, or are you making it up?

Przeczytałeś to gdzieś czy właśnie to wymyślasz?

Stanowić część i składać się z części

W znaczeniu składu kieruj się schematem „części + make up + całość lub udział”: volunteers make up half the team. W odwrotnym ujęciu używamy „całość + be made up of + części”. Of to przyimek po made up. Gdy wskazujesz udział lub skład, zachowaj szyk make up + ilość lub grupa; nie przenoś tutaj automatycznie konstrukcji make it up w znaczeniu wymyślania.

Local residents make up most of the audience.

Miejscowi mieszkańcy stanowią większość publiczności.Podmiot nazywa część, a po make up wskazano całość z określeniem udziału.

The panel is made up of two teachers and a student.

Komisja składa się z dwóch nauczycieli i jednego studenta.Is made up of opisuje skład, nie proces wymyślania.

Make up with: pogodzić się po kłótni

Gdy dwie osoby się godzą, można powiedzieć they made up bez dopełnienia bliższego. Aby wskazać drugą osobę, dodajemy with: make up with somebody, make up with her. Konstrukcja make her up nie oznacza pogodzenia się: może dotyczyć makijażu lub charakteryzacji. W brytyjskim angielskim spotyka się make it up w znaczeniu „pogodzić się”, ale neutralna konstrukcja make up with wyraźniej wskazuje, z kim odbudowano relację.

They argued about the booking but made up before dinner.

Pokłócili się o rezerwację, ale pogodzili się jeszcze przed kolacją.

Have you made up with your flatmate?

Pogodziłeś się już ze współlokatorem?

Uzupełnić kwotę, liczbę uczestników lub odpracować czas

Make up a shortfall / the difference oznacza uzupełnić brak do wymaganej ilości. Konstrukcja make up the time / missed work dotyczy odpracowania czasu lub nadrobienia zaległej pracy. W tych znaczeniach dopełnienie bliższe nazywa sam brakujący zasób, nie przyczynę niedogodności. Możliwa jest konstrukcja z dopełnieniem przed up: make the time up, make it up; długie dopełnienie wygodniej pozostawić po up.

The donation will make up the shortfall in our equipment budget.

Darowizna pokryje brakującą kwotę w naszym budżecie na sprzęt.

We need two more players to make up the numbers.

Potrzebujemy jeszcze dwóch graczy, żeby zebrać wymaganą liczbę uczestników.

I missed two hours on Monday, but I made them up on Friday.

W poniedziałek opuściłem dwie godziny, ale odpracowałem je w piątek.Them przed up odnosi się do opuszczonych godzin.

Przygotować miejsce do spania lub skompletować zestaw

Make up a bed oznacza pościelić łóżko lub przygotować tymczasowe miejsce do spania. Make up a package / a box to zebrać zawartość w gotową paczkę lub zestaw. Konstrukcja jest przechodnia i rozdzielna: make the bed up, make it up. Nie chodzi o wymyślanie: dopełnienie nazywa coś fizycznie przygotowywanego z części lub materiałów.

I made up a bed on the sofa for our guest.

Przygotowałem naszemu gościowi posłanie na kanapie.

We made up a welcome pack with a map and two tickets.

Przygotowaliśmy pakiet powitalny z mapą i dwoma biletami.

Make up for: zrekompensować coś nieprzyjemnego lub utraconego

Make up for something opisuje rekompensatę: coś dobrego zmniejsza negatywny wpływ niedogodności, braku lub błędu. For jest przyimkiem. Dopełnienie pozostaje po nim: make up for it, a czynność wyrażamy formą -ing: make up for arriving late. W tej konstrukcji nie przenosimy it między make a up.

Porównaj make up the missed hours, czyli „odpracować opuszczone godziny”, i make up for the delay, czyli „zrekompensować opóźnienie”. W pierwszym przypadku uzupełnia się bezpośrednio wskazany zasób. W drugim ocenia się, co może wynagrodzić niekorzystną sytuację; rekompensata nie musi być tym samym co utracony zasób.

The sea view made up for the small balcony.

Widok na morze rekompensował mały balkon.

I offered to cook to make up for arriving late.

Zaproponowałem, że ugotuję posiłek, żeby zrekompensować swoje spóźnienie.Po for stoi arriving, nie to arrive.

We missed the first session, but the extra practice made up for it.

Opuściliśmy pierwsze zajęcia, ale dodatkowa praktyka nam to zrekompensowała.

Make it up to somebody: wynagrodzić komuś przykrość

Make it up to somebody używamy, gdy obiecujemy zrobić dla kogoś coś dobrego po sprawieniu mu kłopotu lub rozczarowaniu go. W krótkiej obietnicy użyj make it up to you: it stoi wewnątrz połączenia, a to wprowadza adresata. Przyczynę można dodać przez for. Istnieje też pełna konstrukcja make up to somebody for something bez it, również oznaczająca rekompensatę. Trzeba ją odróżnić od samego make up to somebody: w potocznym brytyjskim angielskim oznacza ono, z dezaprobatą, „podlizywać się komuś”.

I am sorry I cancelled our walk. I will make it up to you.

Przepraszam, że odwołałem nasz spacer. Wynagrodzę ci to.

Let me make it up to you for missing your performance.

Pozwól mi wynagrodzić ci to, że nie byłem na twoim występie.

Make up, makeup i make up your mind

Czasownik make up piszemy rozdzielnie. Rzeczownik oznaczający kosmetyki lub makijaż zwykle zapisuje się make-up w odmianie brytyjskiej i makeup w amerykańskiej. Make somebody up oznacza umalować lub ucharakteryzować osobę; w make yourself up używamy zaimka zwrotnego. Do codziennego „nakładać makijaż” pasuje też put on make-up.

Make up your mind to odrębny stały zwrot „zdecydować się, podjąć decyzję”. O sobie mówimy my mind, o niej her mind, a o kilku osobach their minds. Możliwy jest też szyk make your mind up. Zwrot oznacza decyzję, nie wymyślanie.

The actor was made up to look much older.

Aktora ucharakteryzowano tak, żeby wyglądał na znacznie starszego.

I have made up my mind to apply for the course.

Zdecydowałem się zgłosić na kurs.

Dialog: pogodzenie się i rekompensata

Aby wybrać tłumaczenie, sprawdź trzy rzeczy: co jest podmiotem, czy występuje dopełnienie bliższe i jaki przyimek pojawia się dalej. W ramach powtórki możesz ułożyć po jednym własnym zdaniu o wymyślonej historii, składzie grupy, pogodzeniu się i rekompensacie. Naukę możesz kontynuować w ogólnym dziale ćwiczeń Luveng.

• Phrasal verbs: angielskie czasowniki frazowe
• Kolokacje angielskie i stałe zwroty
• Dialog po angielsku z kolegą
• Przydatne zwroty po angielsku na co dzień