Idiomy angielskie z tłumaczeniem

Jak rozumieć angielski idiom

Idiom to stałe wyrażenie o znaczeniu przenośnym, którego nie da się odtworzyć przez dosłowne tłumaczenie każdego słowa. Break the ice w rozmowie o poznawaniu ludzi oznacza „przełamać lody”, czyli zmniejszyć skrępowanie, a nie fizycznie rozbić lód. Otaczające słowa pomagają odróżnić sens przenośny od dosłownego.

Nie każde połączenie słów jest idiomem. Make a decision to typowe połączenie o znaczeniu „podjąć decyzję”; nie ma w nim odrębnego sensu przenośnego. Takie kolokacje zebrano w innym poradniku. Tutaj omawiamy wyrażenia, w których istotne jest właśnie znaczenie przenośne.

W tabelach podano znaczenia, a pod każdą tabelą zdania z tłumaczeniem i objaśnieniami. Oznaczenie „potoczne” wskazuje nieoficjalny ton. Brak tego oznaczenia nie znaczy, że wyrażenie pasuje do każdego oficjalnego dokumentu: w umowie, instrukcji lub precyzyjnym opisie problemu często lepsze jest sformułowanie dosłowne.

• Kolokacje angielskie i stałe zwroty

Komunikacja, porozumienie i tajemnice

A quick introduction round helped break the ice before the workshop.

Krótka runda przedstawiania się pomogła przełamać lody przed warsztatami.Break the ice: uczestnicy nie czuli się jeszcze swobodnie w swoim towarzystwie. To nie jest uniwersalny zamiennik rozpoczynania dowolnej czynności.

I won't beat around the bush: we need another week to finish the repairs.

Nie będę owijać w bawełnę: potrzebujemy jeszcze tygodnia, żeby skończyć naprawy.Beat around the bush oznacza unikanie sedna. W brytyjskim angielskim używa się też beat about the bush.

Reading between the lines of the reply, I think they would prefer a smaller event.

Czytając odpowiedź między wierszami, sądzę, że woleliby mniejsze wydarzenie.Read between the lines: to wniosek wyciągnięty z aluzji, nie bezpośrednia informacja. I think zachowuje różnicę między przypuszczeniem a faktem.

Maya and I are on the same wavelength about how the website should look.

Maya i ja podobnie wyobrażamy sobie wygląd strony internetowej.Be on the same wavelength about something oznacza podobnie rozumieć konkretną kwestię, niekoniecznie zgadzać się we wszystkim.

Don't spill the beans about the new office until the team has been told.

Nie zdradzaj informacji o nowym biurze, dopóki zespół nie zostanie o nim powiadomiony.Spill the beans samo w sobie nie określa, czy sekret ujawniono przypadkiem, czy celowo. W razie potrzeby dodaj about + temat.

I let the cat out of the bag when I asked Nora what she wanted for her leaving party.

Niechcący zdradziłem sekret, gdy zapytałem Norę, czego życzy sobie na przyjęcie pożegnalne.Let the cat out of the bag pasuje, jeśli przyjęcie miało być niespodzianką. Let nie zmienia formy w czasie przeszłym.

Emocje: radość, zdenerwowanie i bezradność

Sam was on cloud nine when the publisher accepted his first illustrated book.

Sam był w siódmym niebie, gdy wydawnictwo przyjęło jego pierwszą ilustrowaną książkę.Be on cloud nine wyraża silniejszą radość niż zwykłe happy. W angielskim idiomie występuje nine, choć polski odpowiednik mówi o „siódmym niebie”.

We were over the moon about getting a flat close to the station.

Byliśmy zachwyceni, że udało nam się znaleźć mieszkanie blisko dworca.Be over the moon about + powód radości; możliwe jest też with + to, z czego ktoś jest zadowolony. W oficjalnym raporcie prościej napisać very pleased.

I had butterflies in my stomach before introducing the guest speaker.

Miałem tremę przed przedstawieniem zaproszonego prelegenta.Have butterflies in your stomach nie dotyczy wyłącznie uczuć romantycznych, z którymi często kojarzy się polskie „motyle w brzuchu”. Tutaj chodzi o zdenerwowanie przed wystąpieniem.

Ella felt down in the dumps after her weekend plans were cancelled.

Ella była przygnębiona, gdy jej plany na weekend nie doszły do skutku.Be lub feel down in the dumps opisuje nastrój. Nie używaj tego potocznego wyrażenia jako diagnozy.

After three failed attempts to restore the file, I was at my wits' end.

Po trzech nieudanych próbach odzyskania pliku nie wiedziałem już, co robić.At my wits' end: określnik dzierżawczy zmienia się zależnie od osoby: my, your, her, their. Zwrot wyraża silną bezradność lub irytację.

He had agreed to give the opening speech, but he got cold feet the night before.

Zgodził się wygłosić przemówienie otwierające, ale poprzedniego wieczoru przestraszył się i nabrał wątpliwości.Get cold feet oznacza przestraszyć się planowanego działania. Zwrot nie przesądza, że dana osoba ostatecznie z niego zrezygnowała.

Praca, obciążenie i wkład we wspólne zadanie

During my first week, a colleague helped me learn the ropes at the reception desk.

W pierwszym tygodniu kolega pomógł mi wdrożyć się do pracy w recepcji.Learn the ropes oznacza poznawać zasady pracy; know the ropes oznacza już je znać. Nie jest to obietnica natychmiastowego zdobycia eksperckiej wiedzy.

With early shifts and evening rehearsals, Mia has been burning the candle at both ends.

Przez poranne zmiany i wieczorne próby Mia prawie nie ma czasu na odpoczynek.Burn the candle at both ends podkreśla brak odpoczynku przy zajęciach od wczesnego rana do późnego wieczora. Nie używaj tego jako pochwały każdej dużej ilości pracy.

I have a lot on my plate this week, so could we discuss the proposal on Monday?

W tym tygodniu mam dużo na głowie, więc czy możemy omówić propozycję w poniedziałek?Have a lot on my plate: sprawy mogą być zarówno zawodowe, jak i prywatne. Sam zwrot nie wyjaśnia, jakie zadania zajmują czas.

The librarian went the extra mile and found a large-print edition for my grandfather.

Bibliotekarz zrobił więcej, niż można było oczekiwać, i znalazł dla mojego dziadka wydanie z dużym drukiem.Go the extra mile oznacza dołożyć więcej starań, niż oczekiwano. Aby wskazać osobę: go the extra mile for someone.

We cannot cut corners on safety checks just to open the venue earlier.

Nie możemy przeprowadzać kontroli bezpieczeństwa po łebkach tylko po to, by wcześniej otworzyć obiekt.Cut corners ma negatywny wydźwięk. Korzystne uproszczenie procesu lepiej nazwać wprost: simplify the process.

Everyone pulled their weight, so the equipment was packed before lunch.

Każdy wykonał swoją część pracy, więc sprzęt spakowano przed obiadem.Pull your weight nie znaczy „zrobić wszystko za innych”. Zarzut You are not pulling your weight ma krytyczny wydźwięk.

Czas, plany i utracone okazje

We order takeaway once in a blue moon; we usually cook at home.

Jedzenie na wynos zamawiamy od wielkiego dzwonu; zwykle gotujemy w domu.Once in a blue moon wyraża ocenę „bardzo rzadko”, nie konkretny okres księżycowy lub kalendarzowy.

A local sponsor covered the remaining costs at the eleventh hour.

Lokalny sponsor w ostatniej chwili pokrył pozostałe koszty.At the eleventh hour oznacza „niemal za późno”. Nie wskazuje godziny jedenastej.

Better insulation costs more now but should reduce heating bills in the long run.

Lepsza izolacja kosztuje teraz więcej, ale na dłuższą metę powinna obniżyć rachunki za ogrzewanie.In the long run odnosi się do długoterminowego wyniku. Sam zwrot nie określa liczby miesięcy ani lat.

We've checked all the labels. Let's call it a day and finish the packing tomorrow.

Sprawdziliśmy wszystkie etykiety. Skończmy na dziś, a pakowanie dokończymy jutro.Call it a day oznacza przerwać, bo zrobiono już dość lub pojawiło się zmęczenie. Nie trzeba czekać do wieczora.

Our moving date is still up in the air because the repairs are not finished.

Termin naszej przeprowadzki nadal nie jest ustalony, bo remont jeszcze się nie skończył.Be up in the air nie oznacza „odwołane”: data lub ustalenie nie są jeszcze ostateczne.

I waited too long to apply for the workshop and missed the boat.

Zbyt długo zwlekałem ze zgłoszeniem na warsztaty i przegapiłem okazję udziału.Miss the boat w znaczeniu przenośnym nie dotyczy transportu: okazja była, lecz nie skorzystano z niej na czas.

Trudności, kłopoty i nieoczekiwany wynik

Finding the venue was a piece of cake once we spotted the red sign.

Znalezienie obiektu było bułką z masłem, gdy tylko dostrzegliśmy czerwony szyld.A piece of cake to potoczna ocena. Nie nazywaj tak cudzego trudnego zadania, jeśli mogłoby to zabrzmieć lekceważąco.

Designing a quiet cooling system for the tiny room was a hard nut to crack.

Zaprojektowanie cichego układu chłodzenia do tak małego pomieszczenia było twardym orzechem do zgryzienia.A hard nut to crack opisuje trudność rozwiązania, nie jego niemożliwość. Wariant o tym samym znaczeniu to a tough nut to crack.

The investigation hit a brick wall when the only witness moved away without leaving an address.

Śledztwo utknęło w martwym punkcie, gdy jedyny świadek wyprowadził się, nie zostawiając adresu.Hit a brick wall oznacza napotkać przeszkodę, która zatrzymuje pracę. Forma przeszła hit również brzmi hit.

He was in hot water with his manager after sharing the unfinished price list.

Miał kłopoty u przełożonego po rozesłaniu niegotowego jeszcze cennika.Be in hot water with someone oznacza mieć kłopoty u tej osoby lub narazić się na jej niezadowolenie. Nie oznacza po prostu dużego obciążenia pracą.

The third unexplained cancellation was the last straw, and we chose another supplier.

Trzecie odwołanie bez wyjaśnienia przelało czarę goryczy i wybraliśmy innego dostawcę.The last straw zakłada nagromadzenie wcześniejszych problemów. Do pierwszego przykrego zdarzenia ten obraz zwykle nie pasuje.

The cancelled booking was a blessing in disguise: we found a quieter place closer to the beach.

Odwołana rezerwacja okazała się szczęściem w nieszczęściu: znaleźliśmy spokojniejsze miejsce bliżej plaży.A blessing in disguise stosujemy, gdy można już wyjaśnić pozytywny wynik. Nie należy z góry uznawać czyjejś poważnej straty za coś dobrego.

Pieniądze, wydatki i brak środków

A hotel room next to the stadium costs an arm and a leg on match days.

W dni meczowe pokój w hotelu obok stadionu kosztuje majątek.Cost an arm and a leg to emocjonalna ocena wysokiej ceny. W kosztorysie zamiast niej potrzebna jest konkretna kwota.

We had to tighten our belts when my working hours were reduced.

Musieliśmy zacisnąć pasa, gdy zmniejszono mi liczbę godzin pracy.Tighten our belts: przy kilku osobach możliwa jest liczba mnoga belts. Chodzi o oszczędzanie, nie o rozmiar ubrania.

She takes extra shifts to make ends meet while she finishes her training.

Bierze dodatkowe zmiany, żeby związać koniec z końcem, dopóki nie ukończy szkolenia.Make ends meet nie oznacza „wzbogacić się”. Wyrażenie często podkreśla ograniczone środki.

A picnic in the park won't break the bank, and everyone can bring something.

Piknik w parku nie zrujnuje nam budżetu, a każdy może coś przynieść.Won't break the bank to żartobliwe „nie zrujnuje finansowo”. Taki ton może nie pasować do poważnej rozmowy o czyichś trudnościach finansowych.

We paid through the nose for a replacement charger at the airport.

Na lotnisku słono zapłaciliśmy za ładowarkę, która zastąpiła zgubioną.Pay through the nose for something wyraża niezadowolenie ze zbyt wysokiej ceny, nie tylko sam fakt zakupu.

The café was in the red for its first six months, but sales are now covering the costs.

Przez pierwsze sześć miesięcy kawiarnia przynosiła straty, ale teraz przychody ze sprzedaży pokrywają koszty.Be in the red opisuje ujemny wynik finansowy. Nie jest to dokładne wyliczenie księgowe i nie musi oznaczać bankructwa.

Decyzje, wątpliwości i porozumienie

We can't sit on the fence much longer; the venue needs our final answer today.

Nie możemy dłużej zwlekać z decyzją; zarządca obiektu potrzebuje dziś naszej ostatecznej odpowiedzi.Sit on the fence może oznaczać odmowę opowiedzenia się po którejś stronie sporu lub zwlekanie z decyzją. Nie chodzi o dosłowne siedzenie na płocie.

Take that review with a pinch of salt: the writer received the product for free.

Podejdź do tej recenzji z rezerwą: autor dostał produkt za darmo.Take something with a pinch of salt oznacza nie przyjmować czegoś bez zastrzeżeń. Nie jest stwierdzeniem, że wszystko, co powiedziano, jest na pewno fałszywe.

We jumped the gun by announcing the opening date before the repairs were approved.

Pospieszyliśmy się, ogłaszając datę otwarcia przed zatwierdzeniem remontu.Jump the gun ocenia działanie jako przedwczesne. By announcing wyjaśnia, na czym ono polegało.

When the test showed the material was unsafe, the designers had to go back to square one.

Gdy test wykazał, że materiał jest niebezpieczny, projektanci musieli zacząć od nowa.Go back to square one oznacza ponownie szukać rozwiązania po niepowodzeniu. Możliwe jest też be back to square one, czyli znów znaleźć się w punkcie wyjścia.

We don't see eye to eye on the budget, but we agree that the project matters.

Nie zgadzamy się w sprawie budżetu, ale zgodnie uważamy, że projekt jest ważny.See eye to eye with someone on/about something wskazuje, z kim i w jakiej sprawie mamy zgodne poglądy. Nie oznacza kontaktu wzrokowego.

I've sent you the revised proposal, so the ball is in your court now.

Wysłałem ci poprawioną propozycję, więc teraz ruch należy do ciebie.The ball is in your court informuje, od kogo oczekuje się następnego kroku. W pierwszej oficjalnej wiadomości precyzyjniej jest nazwać działanie: Please confirm whether you accept the proposal.

Jak dobrać wyrażenie do kontekstu

Najpierw określ znaczenie, potem ton. Jeśli chcesz powiedzieć „mamy dużo na głowie”, pasuje have a lot on our plate. Jeśli współpracownik robi mniej, niż wynosi jego część zadania, chodzi o not pulling their weight. Jeśli plany lub ustalenia nie są jeszcze ostateczne, użyj up in the air; jeśli okazja przepadła przez zwlekanie, miss the boat. Nie można zamieniać tych wyrażeń tylko dlatego, że wszystkie opisują trudności.

Obraz nie zawsze pokrywa się z polskim odpowiednikiem. Angielskie on cloud nine tłumaczymy jako „w siódmym niebie”, a a piece of cake w znaczeniu przenośnym jako „bułka z masłem”. W tłumaczeniu wybieraj zrozumiały polski sens, zamiast zachowywać każdy szczegół angielskiego obrazu.

Słów wewnątrz idiomu zwykle nie zastępujemy przypadkowymi synonimami: a piece of cake nie zmienia się w a slice of cake z tym samym utrwalonym znaczeniem. Czasownik i zaimek mogą natomiast zmieniać formę: break the ice → broke the ice; on your plate → on my plate. Słownikowe someone lub something wskazuje miejsce na osobę lub rzecz, a nie część gotowej wypowiedzi.

• Kolokacje angielskie i stałe zwroty
• Przydatne zwroty po angielsku na co dzień
• Dialogi po angielsku dla średnio zaawansowanych

Jak wykorzystać zestaw do ćwiczeń

Wybierz kilka wyrażeń do sytuacji, o których rzeczywiście rozmawiasz. Przeczytaj przykład, zasłoń tłumaczenie i wyjaśnij sens prostymi słowami. Następnie ułóż własne zdanie z tym samym znaczeniem i właściwym tonem. Przy czytaniu przydaje się także rozpoznawanie idiomów, których na razie nie planujesz samodzielnie używać.

Nie trzeba wypełniać każdej wypowiedzi przenośniami. Jeden trafnie dobrany idiom może oddać nastawienie, a zdanie dosłowne przekazać potrzebne szczegóły. W korespondencji służbowej szczególnie ważne jest, by nie zgubić konkretnej prośby, terminu lub przyczyny.

Aby dalej ćwiczyć angielski, otwórz katalog zajęć Luveng przyciskiem „Wszystkie ćwiczenia”. Wybierz odpowiedni rodzaj zajęć, poznaj jego program i zacznij od dostępnej lekcji.

• Phrasal verbs: angielskie czasowniki frazowe