Present Simple: budowa i zastosowanie

Present Simple opisuje nawyki, powtarzające się czynności, fakty i stany aktualne w teraźniejszości. W zdaniu twierdzącym używamy podstawowej formy czasownika, a po he, she i it dodajemy -s: I read, she reads. Większość pytań i przeczeń wymaga do lub does; czasownik be ma własne formy: am, is i are.

Przejdź do kursu angielskiego

Kiedy używamy Present Simple

Wybierz Present Simple, gdy mówisz, co ktoś zwykle robi, gdzie mieszka, co wie lub co lubi. Czynność nie musi odbywać się w chwili mówienia: zdanie o miejscu pracy pozostaje prawdziwe także wieczorem w domu. Simple nie oznacza jednak „na zawsze”: miejsce pracy czy upodobania mogą się zmienić.

Ta forma służy także do opisywania ogólnych prawidłowości, podawania instrukcji i rozkładów zajęć lub jazdy. W rozkładzie czas teraźniejszy może odnosić się do przyszłego odjazdu albo początku zajęć. Najpierw ustal sens wypowiedzi: nawyk, stan, instrukcja czy ustalony rozkład.

Mila checks her email after breakfast.
Mila sprawdza pocztę po śniadaniu.Powtarzająca się czynność, a nie opis jednego konkretnego poranka.
My brother lives near the station.
Mój brat mieszka niedaleko stacji.Sytuacja aktualna w teraźniejszości.
This key opens the side door.
Ten klucz otwiera boczne drzwi.Właściwość przedmiotu.
The evening class starts at seven tomorrow.
Jutro wieczorne zajęcia zaczynają się o siódmej.Przyszłe wydarzenie zgodne z rozkładem zajęć.

Budowa zdań twierdzących, przeczeń i pytań

Podstawowa forma czasownika bez to, oznaczana jako V1, to na przykład work, read, study. Po I, you, we i they pozostaje bez zmian. Po he, she, it oraz rzeczowniku w liczbie pojedynczej w zdaniu twierdzącym potrzebna jest forma z -s lub -es. Porównaj: the student reads i the students read.

W pytaniach i przeczeniach trzecią osobę wskazuje już does, dlatego czasownik główny wraca do V1. Formy do not i does not skracamy do don't i doesn't. Skróty są powszechne w mowie i nie zmieniają znaczenia.

Present Simple z czasownikiem głównym innym niż be
Podmiot Zdanie twierdzące Przeczenie Pytanie
I / you / we / theyThey work here.They do not work here.Do they work here?
He / she / itShe works here.She does not work here.Does she work here?
Imię lub rzeczownikOleg works here.Oleg does not work here.Does Oleg work here?
The shop sells notebooks.
W tym sklepie można kupić notesy.
The shop does not sell maps.
W tym sklepie nie sprzedaje się map.Po does not używamy sell, nie sells.

Jak dodawać -s i -es

Końcówka zależy od pisowni czasownika. W większości słów wystarczy -s. Po -s, -ss, -sh, -ch, -x i -zz zwykle dodajemy -es. Częste formy goes i does najlepiej zapamiętać w całości.

Jeśli przed końcowym y stoi spółgłoska, y zmienia się w i: study → studies. Po samogłosce y pozostaje bez zmian: play → plays. Osobno zapamiętaj have → has. Zmiany te dotyczą zdań twierdzących z he, she i it, a nie formy po does.

Pisownia formy trzeciej osoby liczby pojedynczej
Przypadek Forma podstawowa Po he / she / it
Reguła ogólnahelp, readhelps, reads
Zakończenia -sh, -ch, -ss, -xwash, teach, miss, fixwashes, teaches, misses, fixes
Spółgłoska + ycarry, studycarries, studies
Samogłoska + yenjoy, playenjoys, plays
Częste formy szczególnego, do, havegoes, does, has
Nina studies at home, but her friends study in the library.
Nina uczy się w domu, a jej znajomi uczą się w bibliotece.

Pytania z do i does, przeczenia i krótkie odpowiedzi

W pytaniu typu tak/nie postaw do lub does przed podmiotem: Do you cook? W pytaniu szczegółowym dodaj na początku wyraz pytający: What do you cook? Kolejność pozostałych części pozostaje taka sama. W krótkiej odpowiedzi powtarzamy czasownik pomocniczy: Yes, I do; No, she doesn't.

Jeśli who samo jest podmiotem i oznacza „kto wykonuje czynność”, w zwykłym pytaniu bez przeczenia nie potrzeba do ani does: Who cooks here? Gdy jednak pytamy o dopełnienie, potrzebny jest czasownik pomocniczy: Who do you call? Przeczenie ma budowę: podmiot + do not / does not + V1.

Where does your sister keep her keys?
Gdzie twoja siostra trzyma klucze?Does stoi przed your sister, a keep pozostaje bez -s.
Do you take the bus? Yes, I do.
Jeździsz autobusem? Tak.
Who repairs these chairs?
Kto naprawia te krzesła?Who jest podmiotem.
We do not order lunch on Fridays.
W piątki nie zamawiamy lunchu.

Czasownik be: am, is i are zamiast do i does

W zdaniach o zawodzie, stanie, wieku czy miejscu często potrzebny jest be. Po polsku również używamy „być”, ale możemy pominąć zaimek: „Jesteśmy w domu”. W zwykłym zdaniu po angielsku trzeba też wyrazić podmiot: We are at home. Mówiąc o wieku, używamy be, choć po polsku mówimy „mieć ileś lat”. Formę dobieramy do podmiotu: I am, he / she / it is, you / we / they are.

Be tworzy pytania i przeczenia bez do. Aby zadać pytanie, przesuń am, is lub are przed podmiot; aby utworzyć przeczenie, dodaj not po tej formie. Nie dodawaj do: Is the room warm? Krótka odpowiedź również zawiera be: Yes, it is; No, it isn't. Twierdzącej krótkiej odpowiedzi Yes, I am nie skracamy do Yes, I'm.

Czasownik be w Present Simple
Zdanie twierdzące Przeczenie Pytanie
I am ready.I am not ready.Am I ready?
She is at home.She is not at home.Is she at home?
They are students.They are not students.Are they students?
Are the tickets expensive? No, they aren't.
Czy bilety są drogie? Nie.

Przysłówki częstotliwości i różnica względem Present Continuous

Always, usually, often, sometimes i never pomagają określić częstotliwość. W neutralnym zdaniu twierdzącym zwykle stoją przed czasownikiem głównym, ale po be użytym jako łącznik: I often walk; I am often tired. Jeśli grupa czasownikowa zawiera czasownik pomocniczy lub modalny, typowa pozycja przypada po pierwszym z nich. Sometimes może też stać na początku lub na końcu zdania. Wyrażenia every Monday, twice a week i on Saturdays często umieszczamy na końcu zdania. Never już wyraża przeczenie, dlatego w standardowym angielskim zdaniu nie dodajemy don't. To inaczej niż po polsku, gdzie mówimy „nigdy nie”.

Obecność now nie wymaga Continuous: I need a pen now opisuje potrzebę, a nie trwającą czynność. Z kolei powtarzalność nie zawsze wymaga Simple: I am taking the bus this week podkreśla sytuację tymczasową. Porównaj zwykły rozkład dnia z czynnością wykonywaną teraz lub przedstawianą jako tymczasowa.

I usually write reports in the morning.
Zwykle piszę raporty rano.
I am writing a report now.
Teraz piszę raport.Czynność jest w toku, dlatego używamy Present Continuous.
Leo is never late.
Leo nigdy się nie spóźnia.Never stoi po is; nie dodajemy drugiego przeczenia.

Częste błędy i sposób sprawdzania zdania

Najpierw sprawdź rodzaj czasownika, potem podmiot i rodzaj zdania. Jeśli to be, wybierz am, is lub are. Przy innym czasowniku ustal, czy potrzebujesz -s w zdaniu twierdzącym albo do / does w pytaniu i przeczeniu. Nie dodawaj am ani is do zwykłego czasownika bez uzasadnienia.

Już kilka znanych czasowników pozwala opisać dzień: kiedy zaczynasz pracę, co czytasz, dokąd chodzisz. Aby sprawdzić konstrukcję, zmień jedno zdanie twierdzące w pytanie i przeczenie. Na przykład: She reads → Does she read? → She doesn't read. Widać wtedy, który element wskazuje trzecią osobę.

Co poprawić w typowych konstrukcjach
Błędna forma Poprawna forma Dlaczego
She work here.She works here.Zdanie twierdzące z she wymaga -s.
Does he reads?Does he read?Po does potrzebna jest forma podstawowa.
I am like tea.I like tea.Like w Present Simple nie wymaga pomocniczego am.
Do they are ready?Are they ready?Pytanie z be tworzymy bez do.
He doesn't never call.He never calls.Do wyrażenia znaczenia „nigdy” wystarczy never.

Krótki test z Present Simple

Wybierz formę, która oddaje wskazany sens. To krótki, ogólnodostępny zestaw ćwiczeń do tego objaśnienia, a nie lekcja kursu; wynik nie zapisuje się w postępach nauki. Ćwiczenia w kursie wymagają konta i Premium.

W każdym pytaniu jest jedna poprawna odpowiedź. Po rozwiązaniu przeczytaj wyjaśnienie.

1. Mowa o codziennym zwyczaju: My sister ___ the shop at nine every morning.
Odpowiedź i wyjaśnienie

opens. My sister można zastąpić przez she. W zdaniu twierdzącym w Present Simple dodajemy do open końcówkę -s: opens.

2. Uzupełnij lukę: Does Pavel ___ French?
Odpowiedź i wyjaśnienie

speak. Pytanie zawiera już does. Po nim używamy speak bez -s i bez -ing.

3. Jak powiedzieć „Nie pracujemy w niedziele”?
Odpowiedź i wyjaśnienie

We don't work on Sundays.. Po we potrzebne jest do not, w skrócie don't, oraz podstawowa forma work. Nie używamy tu be.

4. Wybierz formę w pytaniu o to, czy w pokoju jest ciepło: ___ the room warm?
Odpowiedź i wyjaśnienie

Is. Warm jest przymiotnikiem, dlatego potrzebny jest be. The room odpowiada it: Is the room warm?

5. Jak zapytać „Kto mieszka na górze?”
Odpowiedź i wyjaśnienie

Who lives upstairs?. Who jest podmiotem. W zwykłym pytaniu używamy lives bez dodatkowego is: Who lives upstairs?