Czasowniki modalne: ćwiczenia

W tych ćwiczeniach rozróżnisz umiejętność, pozwolenie, prośbę, radę i obowiązek. Zestaw obejmuje 18 zadań w trzech częściach: najpierw can i could, potem must i should, a następnie przeczenia i pytania. Kontekst wskazuje, jakie znaczenie należy przekazać; każdej odpowiedzi towarzyszy wyjaśnienie.

Przejdź do kursu angielskiego

Po can, could, must i should używamy podstawowej formy czasownika bez to: can read, should check. Nie dodajemy końcówki -s, nawet po he lub she. W pytaniu czasownik modalny stawiamy przed podmiotem, a w przeczeniu dodajemy do niego not.

Can i could mogą pasować do tej samej prośby: can brzmi bardziej bezpośrednio, a could jest zwykle grzeczniejsze. Dlatego w zadaniach dotyczących próśb nie przedstawiamy obu form jako odpowiedzi, z których tylko jedna jest poprawna. W zadaniach o umiejętnościach czas i znaczenie są podane osobno. Must i have to również mogą opisywać ten sam obowiązek: nie są wzajemnie wykluczającymi się odpowiednikami polskiego „musieć”.

Znaczenie jest ważniejsze niż samo polskie „można” lub „trzeba”
Cel wypowiedzi Konstrukcja Co przekazuje
Obecna umiejętnośćcan + czasownikKtoś umie lub jest w stanie coś zrobić.
Ogólna umiejętność w przeszłościcould + czasownikKtoś umiał to robić w danym okresie; nie musi chodzić o wykonanie pojedynczej czynności.
Pozwoleniecan + czasownikWolno to zrobić. Could służy do proszenia o pozwolenie, nie do zwykłego udzielania go.
Radashould + czasownikTak byłoby rozsądniej postąpić; nie jest to obowiązująca zasada.
Obowiązekmust / have to + czasownikZrobienie czegoś jest konieczne. Have to zmienia formę: has to, had to.
Zakazmust not + czasownikNie wolno tego robić.
Brak koniecznoścido not need to + czasownikMożna tego nie robić, ale nie jest to zakazane.
Mila can repair this kind of lock.
Mila umie naprawiać zamki tego rodzaju.Can opisuje umiejętność, nie obowiązek.
Could I use the spare chair?
Czy mogę skorzystać z dodatkowego krzesła?To uprzejma prośba o pozwolenie teraz, a nie wypowiedź o przeszłości.
You do not need to print the map.
Nie musisz drukować mapy.Można ją wydrukować, ale nie jest to konieczne.

Część 1. Umiejętność, pozwolenie i prośba

Odróżniaj informację o rzeczywistej umiejętności od prośby skierowanej do rozmówcy. Could w pytaniu nie musi dotyczyć przeszłości: stopień uprzejmości i odniesienie czasowe wynikają z całej sytuacji.

Wybierz wariant, który przekazuje wskazane znaczenie lub poprawnie tworzy pytanie. W każdym zadaniu jedna odpowiedź spełnia warunek.

1. Przekaż informację o obecnej umiejętności, nie radę ani obowiązek: Nika ___ read music; she uses this skill in the orchestra.
Odpowiedź i wyjaśnienie

can. Nika can read music znaczy „Nika umie czytać nuty”. Can informuje o umiejętności. Should wyrażałoby radę, a must konieczność, której nie wskazano w poleceniu.

2. Chodzi o ogólną umiejętność w dzieciństwie: When my grandfather was ten, he ___ already mend bicycle tyres.
Odpowiedź i wyjaśnienie

could. He could already mend bicycle tyres znaczy „Umiał już naprawiać opony rowerowe”. Could opisuje ogólną umiejętność w przeszłości. Can odnosiłoby się do obecnej umiejętności, a must nie wyraża tej dawnej zdolności.

3. Uprzejmie poproś pracownika o powtórzenie numeru: ___ you repeat the booking number, please?
Odpowiedź i wyjaśnienie

Could. Could you repeat the booking number, please? znaczy „Czy może Pan/Pani powtórzyć numer rezerwacji?”. To prośba o wykonanie czynności. Must you byłoby pytaniem o konieczność, a should you o to, czy warto ją wykonać.

4. Gospodarz wyraźnie pozwala gościowi korzystać z gniazdka, nie doradza ani nie nakazuje: Yes, you ___ charge your phone here.
Odpowiedź i wyjaśnienie

can. You can charge your phone here znaczy „Możesz tutaj naładować telefon”. Can udziela pozwolenia. Must wprowadzałoby obowiązek, a should zmieniałoby odpowiedź w zalecenie.

5. Wybierz poprawnie zbudowane pytanie o obecną umiejętność.
Odpowiedź i wyjaśnienie

Can Leo fix this printer?. Can Leo fix this printer? znaczy „Czy Leo umie naprawić tę drukarkę?”. Can stoi przed Leo, bez does. Po can potrzebna jest forma fix bez końcówki -s.

6. Przed rozpoczęciem nauki ta osoba w ogóle nie umiała pływać: Before her first swimming lessons, Eva ___ swim at all.
Odpowiedź i wyjaśnienie

could not. Eva could not swim at all znaczy „Eva w ogóle nie umiała pływać”. Could not zaprzecza umiejętności w przeszłości. Must not oznaczałoby zakaz, a should not radę, żeby nie pływać.

Should służy do udzielania rad, a must do stanowczego wyrażania konieczności lub obowiązującej zasady. Różnica nie sprowadza się do tego, kto ustalił regułę: must występuje również w oficjalnych wymaganiach. Have to odmienia się, dlatego w przeszłości używamy had to.

Zachowaj znaczenie podane po polsku: radę, wymóg albo konieczność w przeszłości.

1. Udziel niezobowiązującej rady dotyczącej wyglądu tekstu, nie wydawaj polecenia: You ___ use a larger font; the labels would be easier to read.
Odpowiedź i wyjaśnienie

should. You should use a larger font znaczy „Warto użyć większej czcionki”. Should odpowiada radzie. Must zmieniłoby ją w wymóg, a can only ograniczałoby dostępny wybór.

2. Przekaż obowiązującą zasadę warsztatu: Everyone ___ wear eye protection in this area. It is compulsory.
Odpowiedź i wyjaśnienie

must. Everyone must wear eye protection znaczy „Wszyscy muszą nosić okulary ochronne”. Compulsory wprost wskazuje obowiązek. Could oznaczałoby możliwość, a should perhaps ostrożną radę. Have to też mogłoby wyrazić obowiązek, ale nie ma go wśród odpowiedzi.

3. Opisz konieczność we wczorajszej sytuacji: The lift was broken yesterday, so we ___ carry the boxes upstairs.
Odpowiedź i wyjaśnienie

had to. We had to carry the boxes upstairs znaczy „Musieliśmy wnieść pudełka na górę”. Obowiązek w zakończonej sytuacji z przeszłości wymaga had to. Must nie ma osobnej formy przeszłej do przekazania takiej informacji.

4. Wstaw formę have to w zdaniu o stałym obowiązku: Lina ___ check the stock every Monday.
Odpowiedź i wyjaśnienie

has to. Lina has to check the stock every Monday znaczy „Lina musi sprawdzać stan zapasów w każdy poniedziałek”. Po Lina potrzebne jest has to. Have to nie odpowiada tu trzeciej osobie liczby pojedynczej, a samo has bez to nie tworzy tej konstrukcji.

5. Zachowaj radę, ale popraw formę: You should ___ a copy before editing the file.
Odpowiedź i wyjaśnienie

save. You should save a copy before editing the file znaczy „Warto zapisać kopię przed edycją pliku”. Po should używamy podstawowej formy save, bez to i bez -s.

6. Uczestnik chce zapytać, czy przyniesienie papierowej kopii jest obowiązkowe. Wybierz poprawne pytanie z have to.
Odpowiedź i wyjaśnienie

Do we have to bring a paper copy?. Do we have to bring a paper copy? znaczy „Czy musimy przynieść papierową kopię?”. W zwykłym pytaniu z have to potrzebne jest do, po którym używamy have, nie has. Pytanie z must powstałoby bez do: Must we bring a paper copy?

Must not i do not need to nie są wymienne. Pierwsza konstrukcja zakazuje czynności, druga mówi, że nie jest ona konieczna. Should not wyraża radę, by czegoś nie robić: nie warto tak postępować, ale nie musi to być zakaz.

Wybierz przeczenie lub pytanie, które dokładnie odpowiada sytuacji.

1. Regulamin zabrania wchodzenia do zamkniętego archiwum: Visitors ___ enter this room. Entry is forbidden.
Odpowiedź i wyjaśnienie

must not. Visitors must not enter this room znaczy „Odwiedzającym nie wolno wchodzić do tego pomieszczenia”. Forbidden oznacza zakaz. Do not need to informowałoby, że wejście nie jest konieczne, ale nie zabraniałoby go.

2. Wolno przynieść laptop, ale nie jest to wymagane: We provide computers, so you ___ bring your own laptop.
Odpowiedź i wyjaśnienie

do not need to. You do not need to bring your own laptop znaczy „Nie musisz przynosić własnego laptopa”. Komputery są już zapewnione. Must not i cannot w tym kontekście wprowadzałyby zakaz, którego nie ma w poleceniu.

3. Doradź, by nie przeładowywać slajdu, ale nie formułuj zakazu: You ___ put so much text on one slide; two slides would be clearer.
Odpowiedź i wyjaśnienie

should not. You should not put so much text on one slide znaczy „Nie warto umieszczać aż tyle tekstu na jednym slajdzie”. Should not wyraża radę. Must not byłoby zakazem, a do not need to oznaczałoby jedynie brak konieczności.

4. Wyraź brak obowiązku za pomocą have to: The meeting is optional. Dan ___ attend.
Odpowiedź i wyjaśnienie

does not have to. Dan does not have to attend znaczy „Dan nie musi być obecny”. Po does not wraca forma have. Optional oznacza dobrowolność, dlatego must not wyrażające zakaz nie pasuje.

5. Poproś o pozwolenie na otwarcie okna, zamiast pytać o obowiązek: ___ I open the window for a moment?
Odpowiedź i wyjaśnienie

Could. Could I open the window for a moment? znaczy „Czy mogę na chwilę otworzyć okno?”. Could I jest prośbą o pozwolenie. Should I pyta, czy warto to zrobić, a Must I, czy jest to obowiązkowe.

6. Zaznacz, że obecnie czegoś nie umiesz, a nie że nie wolno ci tego robić: Despite several lessons, I still ___ play this tune from memory.
Odpowiedź i wyjaśnienie

cannot. I still cannot play this tune from memory znaczy „Nadal nie umiem zagrać tej melodii z pamięci”. Cannot mówi tu o braku umiejętności. Must not zakazywałoby grania, a do not need to usuwałoby konieczność.

Jeśli mylą Ci się gramatycznie poprawne warianty, najpierw nazwij znaczenie po polsku: „umie”, „wolno”, „warto”, „musi” lub „nie musi”. Potem przeczytaj angielskie zdanie ponownie: forma ma przekazać właśnie to znaczenie.

Jeśli błąd dotyczy budowy zdania, sprawdź, czy nie przenosisz zasady zwykłego czasownika na modalny. Can i should nie wymagają do w pytaniu ani końcówki -s. Przy have to stosujemy natomiast has i had, a także pytania i przeczenia z do, does lub did.

Poprawianie częstych błędów
Błąd Poprawna forma Przyczyna
She can to drive.She can drive.Po can nie ma to.
Does he must leave?Must he leave?Pytanie z must tworzymy bez does.
He does not has to wait.He does not have to wait.Po does not używamy have.
You must not pay, gdy opłata jest po prostu nieobowiązkowa.You do not need to pay.Brak konieczności nie oznacza zakazu.

Ułóż trzy wypowiedzi o jednej sytuacji: co umiesz zrobić, co doradzasz i czego nie trzeba robić. Zmieniaj konstrukcję modalną wraz ze znaczeniem, zamiast jedynie zastępować jedno słowo drugim.

Ten zestaw to otwarte ćwiczenia z odpowiedziami przy materiale gramatycznym, nie lekcja Premium. Odpowiedzi nie zaliczają się do postępów w kursie. Program możesz przejrzeć w katalogu; do ćwiczeń kursu potrzebne są konto i aktywne Premium. Lekcje wybranego etapu przechodzi się kolejno, a ukończone można powtarzać.