როდის გამოიყენება Present Simple
Present Simple აირჩიე, როცა ამბობ, რას აკეთებს ადამიანი ჩვეულებრივ, სად ცხოვრობს, რა იცის ან რას ანიჭებს უპირატესობას. მოქმედება საუბრის მომენტში აუცილებლად არ მიმდინარეობს: სამსახურის შესახებ ნათქვამი საღამოს, სახლშიც შეიძლება მართებული იყოს. Simple არც „სამუდამოს“ ნიშნავს: სამუშაო ადგილი ან გემოვნება შეიძლება შეიცვალოს.
ეს ფორმა ზოგადი კანონზომიერებების, ინსტრუქციებისა და განრიგების გადმოსაცემადაც გამოიყენება. განრიგში აწმყო დრო შეიძლება მომავალ გამგზავრებას ან გაკვეთილის დაწყებას აღნიშნავდეს. ჯერ განსაზღვრე სათქმელის მნიშვნელობა: ჩვევა, მდგომარეობა, ინსტრუქცია თუ დადგენილი განრიგი.
- Mila checks her email after breakfast.
- მილა საუზმის შემდეგ ელფოსტას ამოწმებს.განმეორებადი მოქმედებაა და არა ერთი კონკრეტული დილის აღწერა.
- My brother lives near the station.
- ჩემი ძმა სადგურთან ახლოს ცხოვრობს.აწმყოში აქტუალური მდგომარეობა.
- This key opens the side door.
- ეს გასაღები გვერდით კარს აღებს.საგნის თვისება.
- The evening class starts at seven tomorrow.
- ხვალ საღამოს გაკვეთილი შვიდ საათზე იწყება.მომავალი მოვლენა განრიგის მიხედვით.
მტკიცებითი, უარყოფითი და კითხვითი წინადადებების აგება
საწყისი ფორმა to-ს გარეშე, ანუ V1, ასე გამოიყურება: work, read, study. I, you, we და they ნაცვალსახელებთან ის არ იცვლება. he, she, it ნაცვალსახელებთან და მხოლობით რიცხვში მდგომ არსებით სახელთან მტკიცებით წინადადებაში საჭიროა -s ან -es დაბოლოება. შეადარე: the student reads და the students read.
კითხვასა და უარყოფით წინადადებაში მესამე პირს უკვე does გამოხატავს, ამიტომ ძირითადი ზმნა V1 ფორმას უბრუნდება. do not და does not შემოკლდება ასე: don't და doesn't. შემოკლებული ფორმები მეტყველებაში ჩვეულებრივია და მნიშვნელობას არ ცვლის.
| ქვემდებარე | მტკიცებითი წინადადება | უარყოფითი წინადადება | კითხვითი წინადადება |
|---|---|---|---|
| I / you / we / they | They work here. | They do not work here. | Do they work here? |
| He / she / it | She works here. | She does not work here. | Does she work here? |
| სახელი ან სხვა არსებითი სახელი | Oleg works here. | Oleg does not work here. | Does Oleg work here? |
- The shop sells notebooks.
- მაღაზიაში ბლოკნოტები იყიდება.
- The shop does not sell maps.
- მაღაზიაში რუკები არ იყიდება.does not-ის შემდეგ გამოიყენება sell და არა sells.
როგორ დავამატოთ -s და -es
დაბოლოების არჩევა ზმნის მართლწერაზეა დამოკიდებული. სიტყვების უმეტესობას მხოლოდ -s ემატება. -s, -ss, -sh, -ch, -x და -zz დაბოლოებების შემდეგ ჩვეულებრივ ემატება -es. ხშირი ფორმები goes და does მთლიანად დაიმახსოვრე.
თუ ბოლო y-ს წინ თანხმოვანი ასოა, y იცვლება i-თი: study → studies. ხმოვნის შემდეგ y რჩება: play → plays. ცალკე დაიმახსოვრე have → has. ეს ცვლილებები ეხება მტკიცებით წინადადებას he, she და it ნაცვალსახელებთან და არა ფორმას does-ის შემდეგ.
| შემთხვევა | საწყისი ფორმა | he / she / it ნაცვალსახელებთან |
|---|---|---|
| ზოგადი წესი | help, read | helps, reads |
| დაბოლოებები -sh, -ch, -ss, -x | wash, teach, miss, fix | washes, teaches, misses, fixes |
| თანხმოვანი + y | carry, study | carries, studies |
| ხმოვანი + y | enjoy, play | enjoys, plays |
| ხშირი განსაკუთრებული ფორმები | go, do, have | goes, does, has |
- Nina studies at home, but her friends study in the library.
- ნინა სახლში მეცადინეობს, მისი მეგობრები კი ბიბლიოთეკაში მეცადინეობენ.
კითხვები do და does ფორმებით, უარყოფა და მოკლე პასუხები
კითხვაში, რომელსაც შეიძლება „კი“ ან „არა“ უპასუხო, do ან does ქვემდებარის წინ დასვი: Do you cook? თუ კითხვითი სიტყვაც საჭიროა, ის წინადადების დასაწყისში დასვი: What do you cook? დანარჩენი ნაწილების წყობა უცვლელია. მოკლე პასუხში დამხმარე ზმნა მეორდება: Yes, I do; No, she doesn't.
თუ who თავად არის ქვემდებარე და ნიშნავს „ვინ ასრულებს მოქმედებას“, ჩვეულებრივ კითხვაში უარყოფისა და დამატებითი ხაზგასმის გარეშე do და does საჭირო არ არის: Who cooks here? მაგრამ თუ კითხვა მოქმედების ობიექტს ეხება, დამხმარე ზმნა საჭიროა: Who do you call? უარყოფითი წინადადება ასე აიგება: ქვემდებარე + do not / does not + V1.
- Where does your sister keep her keys?
- შენი და გასაღებებს სად ინახავს?Does დგას your sister-ის წინ, ხოლო keep-ს -s არ ემატება.
- Do you take the bus? Yes, I do.
- ავტობუსით დადიხარ? კი.
- Who repairs these chairs?
- ამ სკამებს ვინ არემონტებს?Who ქვემდებარეა.
- We do not order lunch on Fridays.
- პარასკეობით სადილს არ ვუკვეთავთ.
ზმნა be: am, is და are ფორმები do და does-ის ნაცვლად
პროფესიის, მდგომარეობის, ასაკის ან ადგილსამყოფლის შესახებ წინადადებაში ხშირად საჭიროა be. ქართულშიც გვაქვს პირიანი ფორმები, მაგალითად „სახლში ვართ“, თუმცა ნაცვალსახელის გამოტოვება შეგვიძლია. ჩვეულებრივ სრულ ინგლისურ წინადადებაში საჭიროა ქვემდებარეც: We are at home. ფორმა ქვემდებარეზეა დამოკიდებული: I am, he / she / it is, you / we / they are. ქართულ „ის“-ს გრამატიკული სქესი არ აქვს, ინგლისურში კი he, she და it ერთმანეთისგან უნდა გაარჩიო.
Be კითხვასა და უარყოფას do-ს გარეშე აწარმოებს. კითხვისთვის am, is ან are ქვემდებარის წინ გადაიტანე; უარყოფისთვის ამ ფორმას not დაუმატე. Do არ დაამატო: Is the room warm? მოკლე პასუხშიც be გამოიყენება: Yes, it is; No, it isn't. მტკიცებითი მოკლე პასუხი Yes, I am არ მოკლდება ფორმამდე Yes, I'm.
| მტკიცებითი წინადადება | უარყოფითი წინადადება | კითხვითი წინადადება |
|---|---|---|
| I am ready. | I am not ready. | Am I ready? |
| She is at home. | She is not at home. | Is she at home? |
| They are students. | They are not students. | Are they students? |
- Are the tickets expensive? No, they aren't.
- ბილეთები ძვირია? არა.
სიხშირის ზმნიზედები და განსხვავება Present Continuous-ისგან
Always, usually, often, sometimes და never სიხშირის აღწერაში გვეხმარება. ისინი ჩვეულებრივ ძირითადი ზმნის წინ დგას, ხოლო be ზმნასთან მის შემდეგ: I often walk; I am often tired. გამოთქმები every Monday, twice a week და on Saturdays ხშირად ბოლოში თავსდება. Never უკვე გამოხატავს უარყოფას, ამიტომ სტანდარტულ ინგლისურ წინადადებაში don't საჭირო არ არის.
now-ს არსებობა Continuous-ს არ მოითხოვს: I need a pen now საჭიროებას აღწერს და არა მიმდინარე პროცესს. პირიქითაც ხდება: განმეორებადობა ყოველთვის Simple-ს არ მოითხოვს. I am taking the bus this week დროებით ვითარებას უსვამს ხაზს. ჩვეულებრივი განრიგი შეადარე მოქმედებას, რომელიც ახლა მიმდინარეობს ან დროებითად არის წარმოდგენილი.
- I usually write reports in the morning.
- ჩვეულებრივ ანგარიშებს დილით ვწერ.
- I am writing a report now.
- ახლა ანგარიშს ვწერ.მოქმედება მიმდინარეობს, ამიტომ გამოიყენება Present Continuous.
- Leo is never late.
- ლეო არასდროს აგვიანებს.Never დგას is-ის შემდეგ; დამატებითი უარყოფა საჭირო არ არის.
ხშირი შეცდომები და წინადადების შემოწმება
ჯერ ზმნა შეამოწმე, შემდეგ ქვემდებარე და წინადადების სახე. თუ ზმნა be არის, აირჩიე am, is ან are. სხვა ზმნასთან განსაზღვრე, საჭიროა თუ არა -s მტკიცებით წინადადებაში ან do / does კითხვასა და უარყოფაში. ჩვეულებრივ ზმნას am ან is უმიზეზოდ არ დაუმატო. არჩევანს მხოლოდ „მდგომარეობა თუ მოქმედება“ არ წყვეტს: know და need მდგომარეობას აღწერს, მაგრამ be-ს არ მოითხოვს.
რამდენიმე ნაცნობი ზმნითაც შეგიძლია შენი დღის აღწერა: როდის იწყებ მუშაობას, რას კითხულობ, სად დადიხარ. შესამოწმებლად ერთი მტკიცებითი წინადადების საფუძველზე კითხვა და უარყოფითი წინადადება ააგე. მაგალითად, She reads → Does she read? → She doesn't read. ასე ჩანს, სად გამოიხატება მესამე პირი.
| მცდარი ფორმა | სწორი ფორმა | მიზეზი |
|---|---|---|
| She work here. | She works here. | მტკიცებით წინადადებაში she-სთან საჭიროა -s. |
| Does he reads? | Does he read? | does-ის შემდეგ საჭიროა საწყისი ფორმა. |
| I am like tea. | I like tea. | like ზმნას Present Simple-ში დამხმარე ზმნა am არ ახლავს. |
| Do they are ready? | Are they ready? | be ზმნასთან კითხვა do-ს გარეშე აიგება. |
| He doesn't never call. | He never calls. | „არასდროს“ მნიშვნელობისთვის საკმარისია never. |
Present Simple-ის მოკლე ტესტი
აირჩიე ფორმა, რომელიც მითითებულ მნიშვნელობას გადმოსცემს. ეს წესის შესამოწმებელი მოკლე, უფასო სავარჯიშოებია და არა კურსის გაკვეთილი; შედეგი სწავლის პროგრესში არ ინახება. კურსის გაკვეთილებისთვის საჭიროა ანგარიში და Premium.