Present Simple: სავარჯიშოები პასუხებით

ამ ნაკრებში Present Simple-ის 24 დავალებაა: ზმნის დაბოლოებები, do და does, კითხვები, უარყოფა და to be-ს ცალკე ვარჯიში. ყოველი ბლოკის დასაწყისში მოკლე განმარტებაა, შემდეგ კი დავალებები თარგმანითა და ახსნით. am, is და are ფორმების გამეორება სხვა სავარჯიშოების გავლის გარეშეც შეგიძლია.

ინგლისურის კურსზე გადასვლა

მტკიცებითი წინადადებები: საწყისი ფორმა, -s და -es

Present Simple ჩვევებისა და ფაქტების აღსაწერად გამოდგება. I, you, we და they ნაცვალსახელებთან ზმნის საწყისი ფორმა to-ს გარეშე გამოიყენება; he, she და it ნაცვალსახელებთან მტკიცებით წინადადებაში -s ან -es ემატება. თუ ქვემდებარე ერთი ადამიანის სახელია, იგივე ფორმა აირჩიე, რაც he-სთან ან she-სთან.

ქვემოთ მოცემული დავალებები აწმყოში ჩვეულებრივ მოქმედებებს ეხება. მხოლოდ დაბოლოებას ნუ მიაქცევ ყურადღებას: have იცვლება has-ით. study-ში თანხმოვნის შემდეგ მდგომი y იცვლება i-ით, შემდეგ კი -es ემატება: studies. დროის ვრცელი განმარტება ცალკე გვერდზეა.

Present Simple ძირითადი ზმნებით
წინადადების ტიპი I, you, we, they He, she, it
მტკიცებითი წინადადებაworkworks
უარყოფითი წინადადებაdo not workdoes not work
კითხვითი წინადადებაDo ... work?Does ... work?

აირჩიე ფორმა აწმყოში ჩვევის ან ფაქტის გამოსახატავად. გამოტოვებულ ადგილს მხოლოდ ერთი ვარიანტი შეესაბამება.

1. Mila ___ the plants every morning. მილა მცენარეებს ყოველ დილით რწყავს.
პასუხი და განმარტება

waters. Mila ერთი ადამიანია და she ნაცვალსახელით შეიძლება ჩანაცვლდეს. Present Simple-ის მტკიცებით წინადადებაში water-ს -s ემატება. Water გამოდგება I, you, we, they ნაცვალსახელებთან, watering კი თავისთავად პირიანი ფორმა არ არის.

2. Our neighbours ___ the lift every day. ჩვენი მეზობლები ლიფტით ყოველდღე სარგებლობენ.
პასუხი და განმარტება

use. Our neighbours მრავლობით რიცხვშია; შესაბამისი ნაცვალსახელია they. ამიტომ საწყისი ფორმა use გვჭირდება, -s-ის გარეშე. every day ჩვეულებრივ, განმეორებად მოქმედებას აღწერს.

3. My brother ___ design in the evenings. ჩემი ძმა საღამოობით დიზაინს სწავლობს.
პასუხი და განმარტება

studies. my brother-სთან მხოლობითი რიცხვის მესამე პირის ფორმა გვჭირდება. study-ში y-ს წინ თანხმოვანი d დგას, ამიტომ y იცვლება i-ით და ემატება -es: studies.

4. The bakery ___ at seven every morning. საცხობი ყოველ დილით შვიდ საათზე იხსნება.
პასუხი და განმარტება

opens. The bakery ერთი ობიექტია და it-ით შეიძლება ჩანაცვლდეს. Present Simple-ის მტკიცებით წინადადებაში opens გამოიყენება. ქვემდებარე მრავლობით რიცხვში არ არის, მიუხედავად იმისა, რომ საცხობში შეიძლება რამდენიმე ადამიანი მუშაობდეს.

5. Her son ___ a short film every Saturday. მისი ვაჟი ყოველ შაბათს მოკლემეტრაჟიან ფილმს უყურებს.
პასუხი და განმარტება

watches. Her son შეესაბამება he-ს. Watch-ს -ch-ის შემდეგ -es ემატება: watches. watchs არასწორი მართლწერაა, watch კი მტკიცებით წინადადებაში ამ ქვემდებარეს არ შეესაბამება.

6. Our office ___ two meeting rooms. ჩვენს ოფისში ორი სათათბირო ოთახია.
პასუხი და განმარტება

has. Our office მხოლობით რიცხვშია, ამიტომ have იღებს has ფორმას. არჩევანს განსაზღვრავს office, როგორც ქვემდებარე, და არა ზმნის შემდეგ მდგომი მრავლობითი meeting rooms. ასეთ კონსტრუქციაში haves ფორმა არ არსებობს.

უარყოფა: do not და does not

Be-სა და მოდალური ზმნებისგან განსხვავებით, სხვა ძირითადი ზმნებით უარყოფისთვის do not ან does not გვჭირდება. მათ შემდეგ ძირითადი ზმნა საწყის ფორმაში ბრუნდება: does not carry და არა does not carries. don't და doesn't იგივე მნიშვნელობის შეკვეცილი ფორმებია.

Do და does ქვემდებარეს ეთანხმება. doesn't უახლოესი არსებითი სახელის მიხედვით არ აირჩიო: my friends from the office გამოთქმაში მთავარი სიტყვაა friends, ანუ they.

The driver does not carry cash.
მძღოლს ნაღდი ფული თან არ დააქვს.Does პირსა და რიცხვს გამოხატავს; carry-ს -s არ ემატება.

შეინარჩუნე თარგმანის უარყოფითი მნიშვნელობა. აირჩიე დამხმარე ზმნა ან წინადადების სწორი გაგრძელება.

1. My parents ___ order food online. ჩემი მშობლები საჭმელს ინტერნეტით არ უკვეთავენ.
პასუხი და განმარტება

do not. My parents შეესაბამება they-ს, ამიტომ do not გვჭირდება. Are not საწყისი ფორმის order წინ არ დგას, does not კი მხოლობითი რიცხვის მესამე პირს ეკუთვნის.

2. The printer does not ___ colour pictures. პრინტერი ფერად სურათებს არ ბეჭდავს.
პასუხი და განმარტება

print. does not-ის შემდეგ print დაბოლოების გარეშე გვჭირდება. მესამე პირს უკვე does გამოხატავს; prints-ში მისი ხელახლა მონიშვნა არ შეიძლება. Printing სხვა კონსტრუქციაში იქნებოდა საჭირო.

3. I ___ drink coffee after dinner. ვახშმის შემდეგ ყავას არ ვსვამ.
პასუხი და განმარტება

do not. I-სა და drink ზმნასთან უარყოფა do not-ით იქმნება. Am not ზედსართავი სახელის წინაც გვხვდება, -ing ფორმასთან კი დამხმარე ზმნის უარყოფითი ფორმაა; საწყის ფორმას ამ კონსტრუქციაში ვერ დაერთვის.

4. His sister ___ drive to work; she walks. მისი და სამსახურში მანქანით არ დადის; ფეხით მიდის.
პასუხი და განმარტება

does not. His sister შეესაბამება she-ს, ამიტომ does not drive გვჭირდება. Is not საწყისი ფორმის drive წინ უარყოფას არ ქმნის. მეორე ნაწილი გადაადგილების ჩვეულებრივ გზას ხსნის.

5. აირჩიე უარყოფა: „კვირაობით არ ვმუშაობთ“.
პასუხი და განმარტება

We do not work on Sundays.. We-სთან do not გამოიყენება, work კი საწყის ფორმაში რჩება. პირველ ვარიანტში ზედმეტი -s არის, მესამეში კი does არ ეთანხმება we-ს.

6. The museum does not ___ a café. მუზეუმში კაფე არ არის.
პასუხი და განმარტება

have. მტკიცებით წინადადებაში the museum has იქნებოდა, მაგრამ does not-ის შემდეგ have გვჭირდება. does not has სწორი უარყოფა არ არის: შესაბამის პირიან ფორმას უკვე does გამოხატავს.

კითხვები: do, does და სიტყვათა რიგი

ძირითადი ზმნით ზოგადი, დიახ/არა ტიპის კითხვა ასე აიგება: do ან does, ქვემდებარე, საწყისი ფორმა. ეს სქემა be-სა და მოდალურ ზმნებს არ ეხება. თუ გაინტერესებს სად ან როდის, where ან when დასაწყისში, do/does-ის წინ დგას. მოკლე პასუხში დამხმარე ზმნას ვიმეორებთ.

ცალკე შემთხვევაა ქვემდებარის კითხვა who-თი: როცა ვკითხულობთ, ვინ ასრულებს მოქმედებას, დამხმარე do ჩვეულებრივ არ გვჭირდება. აქ მოწმდება ჩვეულებრივი, ნეიტრალური კითხვა დამატებითი ხაზგასმის გარეშე.

აირჩიე კითხვა ან ფორმა მოცემული მნიშვნელობისთვის. ყველა დავალება აწმყოში ჩვეულებრივ მოქმედებებს ეხება.

1. ___ the gardeners start early every day? მებაღეები ყოველდღე ადრე იწყებენ?
პასუხი და განმარტება

Do. The gardeners მრავლობით რიცხვშია, ამიტომ Do ... start? გვჭირდება. Start დაბოლოების გარეშე რჩება. Are სხვა კონსტრუქციას მოითხოვდა, მაგალითად are starting-ს.

2. Where ___ your uncle keep his tools? სად ინახავს ბიძაშენი ხელსაწყოებს?
პასუხი და განმარტება

does. Your uncle შეესაბამება he-ს, ამიტომ where-ის შემდეგ does გვჭირდება. შემდეგ მოდის ქვემდებარე და საწყისი ფორმა keep. Is ასეთ კითხვაში keep-ის წინ არ გამოიყენება.

3. აირჩიე კითხვა: „ეს ღილაკი განათებას მართავს?“
პასუხი და განმარტება

Does this button control the light?. This button ერთი საგანია, ამიტომ does გვჭირდება, შემდეგ კი control -s-ის გარეშე. მეორე ვარიანტი მესამე პირს ორჯერ აღნიშნავს, მესამეში კი do ქვემდებარესთან არასწორადაა შეთანხმებული.

4. Does Lena teach here? Yes, she ___. ლენა აქ ასწავლის? დიახ.
პასუხი და განმარტება

does. კითხვა does-ით იწყება და she-სთან მოკლე პასუხშიც does გამოიყენება. Is be-ს კითხვებს ეკუთვნის, do კი she-ს არ შეესაბამება.

5. Do these buses stop at the station? No, they ___. ეს ავტობუსები სადგურთან ჩერდება? არა.
პასუხი და განმარტება

do not. Do ...? კითხვაზე they-სთან მოკლე უარყოფით პასუხში do not გამოიყენება. stop-ის გამეორება აუცილებელი არ არის. Are not პასუხი იქნებოდა are-ით დაწყებულ კითხვაზე.

6. იკითხე, ვინ ამოწმებს ჩვეულებრივ ანგარიშფაქტურებს: Who ___ the invoices every week? ვინ ამოწმებს ანგარიშფაქტურებს ყოველ კვირას?
პასუხი და განმარტება

checks. Who აქ თვითონ არის ქვემდებარე, ამიტომ ნეიტრალური კითხვა do/does-ის გარეშე აიგება: Who checks ...? ასეთ კითხვაში, თუ მრავლობითი ქვემდებარე მითითებული არ არის, checks ფორმას ვიყენებთ.

ცალკე სავარჯიშოები to be-ზე: am, is, are

To be ამ ბლოკში გვჭირდება იმის სათქმელად, ვინ არის ადამიანი, სად არის საგანი ან რა მდგომარეობაშია. აწმყოში I-სთან am დგას, he/she/it-სთან is, you/we/they-სთან კი are. ქართულშიც გვაქვს „ვარ“, „არის“, „არიან“ და სხვა პირიანი ფორმები, თუმცა მათი განაწილება ინგლისურს ზუსტად არ ემთხვევა. მაგალითად, ქართულ „მზად ვარ“-ში ნაცვალსახელი შეიძლება გამოვტოვოთ, ინგლისურ სრულ წინადადებაში კი I am ready გვჭირდება. ქართულში გრამატიკული სქესი არ არის: ქართულ „ის“-ს ინგლისურში კონტექსტის მიხედვით he, she ან it შეიძლება შეესაბამებოდეს. მხოლოდ ის, რომ წინადადება მდგომარეობას აღწერს, ამ ზმნის ასარჩევად საკმარისი არ არის: სხვა ძირითადი ზმნებიც შეიძლება მდგომარეობას აღნიშნავდეს.

კითხვაში am, is ან are ქვემდებარის წინ გადადის, უარყოფაში კი be-ს ფორმის შემდეგ not დგას. ამ კონსტრუქციებს do და does არ ემატება. ქვემოთ მოცემულ სავარჯიშოებში to be ქვემდებარეს მის დახასიათებას ან მდებარეობას უკავშირებს. სხვა ძირითადი ზმნებით აგებული წინადადებები და Continuous-ის კონსტრუქცია აქ ცალკე არ მოწმდება.

The address is correct. Is the address correct?
მისამართი სწორია. მისამართი სწორია?კითხვაში სიტყვათა რიგი იცვლება; does არ ემატება.

Am, is თუ are

ყველა წინადადება აწმყოს აღწერს. აირჩიე to be-ს ფორმა; not, თუ საჭიროა, წინადადებაში უკვე წერია.

1. I ___ responsible for this list. ამ სიაზე პასუხისმგებელი ვარ.
პასუხი და განმარტება

am. I-სთან აწმყოს ფორმაა am. Responsible აღწერს, რაზეა პასუხისმგებელი მოსაუბრე. აქ შემასმენელი be-ს ფორმითა და ზედსართავი სახელით აიგება; do და დამატებითი ძირითადი ზმნა საჭირო არ არის.

2. The entrance ___ on the left. შესასვლელი მარცხნივაა.
პასუხი და განმარტება

is. The entrance ერთ შესასვლელს აღნიშნავს და it-ით შეიძლება ჩანაცვლდეს. მისი მდებარეობის აღსაწერად is გვჭირდება. Are მრავლობით რიცხვთან ან you-სთან გამოიყენება.

3. My gloves ___ in the drawer. ჩემი ხელთათმანები უჯრაშია.
პასუხი და განმარტება

are. Gloves მრავლობით რიცხვშია, ამიტომ are გამოიყენება. ინგლისურ წინადადებაში მდებარეობას be-თი გადმოვცემთ. ქართულად ბუნებრივია „უჯრაშია“ ან „უჯრაში დევს“, მაგრამ ინგლისური ფორმა ინგლისურ ქვემდებარეს უნდა შეუთანხმო.

4. ___ you available now? ახლა თავისუფალი ხარ?
პასუხი და განმარტება

Are. You-სთან are გამოიყენება მაშინაც, როცა ერთ ადამიანს მიმართავ. კითხვაში ეს ფორმა you-ს წინ დგას. Do არ გვჭირდება, რადგან შემასმენელი be-თი არის აგებული.

5. The parcel ___ not heavy. ამანათი მძიმე არ არის.
პასუხი და განმარტება

is. The parcel ერთი საგანია, ამიტომ is გვჭირდება. Not უკვე დგას გამოტოვების შემდეგ და ქმნის is not უარყოფას; კიდევ ერთი უარყოფითი ელემენტის დამატება საჭირო არ არის.

6. Where ___ the spare keys? სად არის სათადარიგო გასაღებები?
პასუხი და განმარტება

are. The spare keys მრავლობით რიცხვშია. where-ის შემდეგ are დგას, მერე კი ქვემდებარე: Where are the spare keys? Is ერთ key-ს შეესაბამებოდა.

თვითშემოწმება და Present Simple-ის გამოყენება

გარჩევისას ჯერ ნახე, რომელი ზმნით აიგება შემასმენელი. Be კითხვასა და უარყოფას დამოუკიდებლად ქმნის; სხვა ძირითად ზმნებს, მაგალითად work, know ან live-ს, do/does სჭირდება. განსხვავება კონსტრუქციის აგებულებას ეხება და არა მხოლოდ მდგომარეობასა და მოქმედებას: know-ც მდგომარეობას აღწერს. შემდეგ ქვემდებარე იპოვე. მტკიცებით წინადადებაში დაბოლოება შეამოწმე, do/does-ის შემდეგ კი ძირითად ზმნას ზედმეტი -s არ უნდა ჰქონდეს.

ნასწავლის გამოსაყენებლად ნაცნობი ადგილის შესახებ სამი წინადადება შეადგინე: სად მდებარეობს, როდის იხსნება და რა არ არის იქ. ერთი სიტუაცია is, opens და does not have კონსტრუქციების გამოყენების საშუალებას მოგცემს. შემდეგ ერთი წინადადება კითხვად გადააქციე დროის შეუცვლელად.

დავალებების ქვეშ პასუხები JavaScript-ის გარეშეც ხელმისაწვდომია; ეს სავარჯიშოები კურსის პროგრესს არ ინახავს. როცა ფორმებს გაიგებ, ჩვეული მოქმედებები Present Continuous-ში მიმდინარე მოქმედებებს შეადარე.

The workshop is near my home. It opens at nine. It does not have a reception desk.
სახელოსნო ჩემს სახლთან ახლოსაა. ცხრა საათზე იხსნება. იქ მისაღები დახლი არ არის.ერთსა და იმავე ქვემდებარესთან შემასმენლის სხვადასხვა კონსტრუქცია გამოიყენება.