Punkt odniesienia w przeszłości
Ustal dwa momenty: początek czynności oraz późniejszy moment, o którym opowiadasz. Past Perfect Continuous łączy je: do tamtej chwili czynność trwała już przez pewien czas. Sam punkt odniesienia często wyraża Past Simple, ale może on też wynikać z poprzedniego zdania.
Forma nie oznacza, że czynność musiała zakończyć się dokładnie w wybranej chwili. Oczekiwanie mogło się skończyć wraz z przyjazdem autobusu, a praca mogła trwać dalej po telefonie. Jeśli to istotne, opisz dalszy przebieg zdarzeń osobno. Głównym zadaniem tej formy jest pokazanie wcześniejszej czynności w trakcie.
- We had been waiting for forty minutes when the bus finally arrived.
- Czekaliśmy już od czterdziestu minut, kiedy autobus wreszcie przyjechał.Liczymy oczekiwanie do przyjazdu autobusu, nie do chwili obecnej.
- At six, I had been editing the report for two hours. I continued until seven.
- O szóstej redagowałem raport już od dwóch godzin. Pracowałem dalej do siódmej.Szósta to punkt, względem którego oceniamy długość pracy, nie jej koniec.
Wzór, przeczenia i pytania
Z każdym podmiotem używamy tej samej konstrukcji: had been + V-ing. Had nie zmienia się przy he, she ani they. Przeczenie tworzymy przez had not, w skrócie hadn't. W pytaniu had stawiamy przed podmiotem, a been i czasownik główny pozostają po podmiocie.
Skrót I'd been working oznacza I had been working. Would przed been bez have nie pasuje do tej konstrukcji. Krótkie odpowiedzi tworzymy z had: Yes, I had. / No, I hadn't. W pytaniu z How long obowiązuje ten sam szyk: How long had you been working?
Trzecia forma w tej konstrukcji dotyczy be: been. Sam czasownik główny otrzymuje -ing, nie V3. Porównaj had been writing i had written: obie konstrukcje są poprawne gramatycznie, ale pierwsza podkreśla przebieg czynności, a druga może informować o gotowym rezultacie.
| Typ zdania | Wzór | Przykład i tłumaczenie |
|---|---|---|
| Twierdzenie | S + had been + V-ing | They had been preparing the documents. - Wcześniej przygotowywali dokumenty. |
| Przeczenie | S + had not been + V-ing | They had not been preparing the documents. - Wcześniej nie zajmowali się przygotowywaniem dokumentów. |
| Pytanie ogólne | Had + S + been + V-ing? | Had they been preparing the documents? - Czy wcześniej przygotowywali dokumenty? |
| Pytanie szczegółowe | What + had + S + been + V-ing? | What had they been preparing? - Co wcześniej przygotowywali? |
Czas trwania: for, since i how long
For podaje długość okresu, który upłynął do punktu w przeszłości: for half an hour, for several weeks. Since wskazuje początek: since breakfast, since the office opened. Czas liczymy do momentu opisywanego w przeszłości, nie automatycznie do dzisiaj.
Before, when i by the time pomagają połączyć zdarzenia, ale nie zastępują analizy znaczenia przy wyborze formy. Before może po prostu wskazywać kolejność dwóch zakończonych zdarzeń; when może wprowadzać moment, w którym czynność trwała już od pewnego czasu. Past Perfect Continuous jest potrzebny, gdy chodzi właśnie o tę wcześniejszą, trwającą czynność.
- By the time the technician arrived, the machine had been making that noise for three days.
- Kiedy przyjechał technik, maszyna wydawała ten dźwięk już od trzech dni.
- She had been working at the library since September when I met her in December.
- Kiedy poznałem ją w grudniu, pracowała w bibliotece już od września.
- How long had you been practising before your first concert?
- Jak długo ćwiczyłeś przed swoim pierwszym koncertem?Pytanie o długość przygotowań przed zdarzeniem w przeszłości.
Skutki czynności w sytuacji z przeszłości
Past Perfect Continuous często wyjaśnia stan osoby lub przedmiotów w opisywanym momencie przeszłości. Ważna jest czynność, która doprowadziła do tego stanu: ręce były w glinie po pracy, ekran był gorący po długim użytkowaniu. Nie trzeba podawać dokładnej długości działania.
Czynność mogła się zakończyć, zanim zaobserwowano jej skutek. Nie musi nadal trwać w opisywanej chwili. Jednocześnie sama forma nie dowodzi przyczyny: związek przyczynowy wyjaśnia kontekst, na przykład because. Dla konkretnego, ukończonego rezultatu często wybieramy Past Perfect Simple.
- His hands were covered in clay because he had been making a bowl.
- Miał ręce pokryte gliną, ponieważ lepił miskę.Forma wyjaśnia ślady czynności, ale nie mówi, czy miska była gotowa.
- The kitchen smelled of bread. Someone had been baking before we arrived.
- W kuchni pachniało chlebem. Przed naszym przyjazdem ktoś zajmował się pieczeniem.
Różnice względem Past Continuous i Past Perfect
Past Continuous pokazuje czynność trwającą w chwili w przeszłości: at nine she was checking the files. Past Perfect Continuous odnosi się do jej wcześniejszego przebiegu z perspektywy takiego momentu: by nine she had been checking them for an hour. Pierwsze zdanie nie podaje, ile czasu już upłynęło; w drugim ta informacja stanowi część głównego znaczenia.
Past Perfect Simple pozwala przedstawić gotowy rezultat lub liczbę wykonanych rzeczy: had checked twelve files. Past Perfect Continuous opisuje czynność: had been checking files. Nie jest to sztywny podział na czynności zakończone i niezakończone: z work i live również Simple może opisywać sytuację trwającą do danego punktu w przeszłości.
Present Perfect Continuous ma inny punkt odniesienia: teraz. Gdy mówisz o dzisiejszym zmęczeniu, pasuje have been working; gdy wyjaśniasz zmęczenie tamtego wieczoru, potrzebujesz had been working. Nie wybieraj had tylko dlatego, że czynność zaczęła się w przeszłości: tak samo jest w Present Perfect Continuous.
| Forma i przykład | Tłumaczenie | Znaczenie |
|---|---|---|
| At noon, she was checking the files. | W południe sprawdzała pliki. | Czynność trwająca w tamtej chwili. |
| By noon, she had been checking the files for two hours. | W południe sprawdzała pliki już od dwóch godzin. | Czas trwania do tamtej chwili. |
| By noon, she had checked twelve files. | Do południa sprawdziła dwanaście plików. | Liczba zakończonych kontroli. |
Stany, powtórzenia i granice czynności
Z know, own, believe i innymi czasownikami stanu w ich zwykłych znaczeniach używamy Past Perfect Simple: had known, had owned. Sama długość okresu nie wymaga Continuous. Dla „wtedy znaliśmy się już od dziesięciu lat” naturalną formą jest had known each other for ten years.
Z czasownikami, które mogą oznaczać czynność, Continuous jest możliwe: had been thinking about a move. Może też łączyć powtórzenia: had been calling every morning. Nie chodzi wtedy o jedną nieprzerwaną rozmowę telefoniczną, lecz o regularne działanie przed wybranym momentem.
Dla pojedynczego rezultatu osiągniętego w jednej chwili zwykle nie potrzebujemy Continuous: had found the key informuje, że klucz został już znaleziony. Had been looking for the key opisuje wcześniejsze poszukiwania. Nie traktuj jednak tej zasady jako zakazu dotyczącego każdego czasownika nazywającego krótką czynność: powtarzane zdarzenia można przedstawić jako trwającą aktywność, jeśli pozwala na to kontekst.
- They had known each other for ten years when they started the company.
- Kiedy założyli firmę, znali się już od dziesięciu lat.
- Before the move, I had been calling the agency every morning.
- Przed przeprowadzką dzwoniłem do agencji każdego ranka.Czynność powtarzana we wcześniejszym okresie.
Częste błędy: budowa i logika opisu
W had been worked pomylono Continuous z trzecią formą: aby w omawianej konstrukcji wyrazić „pracowałem już od pewnego czasu”, potrzebujesz had been working. Samo polskie „pracowałem” nie wymaga tego czasu: wybór zależy od przeszłego punktu odniesienia i tego, co chcesz podkreślić. W Did you had been working? niepotrzebnie dodano did: pytanie zaczyna się od Had you been working? Przy he nie pojawia się has, ponieważ czasownikiem pomocniczym jest tu had dla wszystkich osób.
Nie zastępuj tą formą wszystkich długotrwałych czynności w przeszłości. I worked there for two years może samodzielnie opisać zakończony okres. Had been working wymaga czytelnego punktu odniesienia w przeszłości: na przykład w chwili przeprowadzki ktoś pracował tam już od dwóch lat. Punkt odniesienia może znajdować się w poprzednim zdaniu; nie trzeba go powtarzać w każdej wypowiedzi.
Jeśli chcesz pokazać ukończenie pracy, podaj rezultat osobno. Had been repairing the door nie gwarantuje, że drzwi zostały naprawione. Had repaired the door przenosi nacisk na zakończenie. Ćwiczenia poniżej pomagają sprawdzić te różnice; odpowiedzi nie zapisują się w postępach kursu.
Ćwiczenia: Past Perfect Continuous
Najpierw znajdź punkt odniesienia w przeszłości, potem sprawdź, czy chodzi o trwającą czynność, jej długość czy gotowy rezultat.