Present Perfect: სავარჯიშოები პასუხებით

რა უნდა გაითვალისწინო Present Perfect-ში

Present Perfect have ან has დამხმარე ზმნითა და მესამე ფორმით იწარმოება. მესამე ფორმას V3-ს ან past participle-საც უწოდებენ; ეს ნამყოს მიმღეობაა და Past Simple-ის მეორე ფორმისგან უნდა განვასხვაოთ. I, you, we, they-სთან have გამოიყენება, he, she, it-სა და მხოლობითში მდგომ არსებით სახელთან კი has. წესიერი ზმნების V3 -ed-ზე მთავრდება; არაწესიერი ცალკე უნდა შეამოწმო: write / written, take / taken.

ეს ფორმა მოვლენას აწმყოდან განიხილავს: მნიშვნელოვანია ახლა არსებული შედეგი, გამოცდილება ამ მომენტამდე ან ადრე დაწყებული მდგომარეობა, რომელიც ახლაც გრძელდება. ამიტომ თავად მოვლენის დასრულებული წარსული დროის მითითება, მაგალითად yesterday, ჩვეულებრივ Past Simple-ს მოითხოვს. მარტო ის, რამდენი ხნის წინ მოხდა რამე, არჩევანს არ წყვეტს.

Just, already და yet Present Perfect-ის არჩევის უპირობო ნიშნები არ არის. კერძოდ, ამერიკულ ინგლისურში ახლახან მომხდარი მოვლენებისთვის Past Simple-ც შესაძლებელია. აქ შედეგის დავალებებში ეს რეგიონული ვარიანტები სწორად და მცდარად არ არის დაპირისპირებული: მოწმდება მითითებული ფორმა ან მკაფიოდ აღწერილი მნიშვნელობა.

სქემები და მნიშვნელობები
ამოცანა	სქემა	რას მიაქციო ყურადღება
მტკიცებითი წინადადება	ქვემდებარე + have/has + V3	V3 მეორე ფორმით არ ჩაანაცვლო.
უარყოფა	ქვემდებარე + have/has not + V3	Haven't და hasn't შემოკლებული ფორმებია.
ზოგადი კითხვა	Have/Has + ქვემდებარე + V3?	Do და does არ ემატება.
გამოცდილება	Have you ever + V3 ...?	პერიოდი ცხოვრებას ამ მომენტამდე მოიცავს.
მიმდინარე მდგომარეობა	have/has + V3 + for/since	For ხანგრძლივობას აღნიშნავს, since კი საწყის მომენტს.

The mechanic has replaced the cable, so the lift works now.: ხელოსანმა ბაგირი შეცვალა, ამიტომ ლიფტი ახლა მუშაობს.შედეგი ახლაა მნიშვნელოვანი; შეცვლის ზუსტი დრო დასახელებული არ არის.
I have known this neighbour since 2020.: ამ მეზობელს 2020 წლიდან ვიცნობ.ნაცნობობა ადრე დაიწყო და ახლაც გრძელდება. ქართულად აქ აწმყოს ვიყენებთ; ქართული და ინგლისური დროის ფორმები ერთმანეთს სიტყვასიტყვით არ შეესაბამება.
Have you ever repaired a radio?: ოდესმე რადიო შეგიკეთებია?კითხვა ამ მომენტამდე არსებულ გამოცდილებას ეხება და არა ერთ კონკრეტულად დათარიღებულ მოვლენას.

ნაწილი 1. Have, has და მესამე ფორმა

აქ დრო უკვე მითითებულია: ყველა გამოტოვებულ ადგილას Present Perfect უნდა ააგო. ჯერ have ან has ქვემდებარეს შეუთანხმე, შემდეგ ძირითადი ზმნის ფორმა შეამოწმე. მხოლოდ იმიტომ ნუ აირჩევ Past Simple-ს, რომ ქართული თარგმანი დასრულებულ მოქმედებას გადმოსცემს: ქართული დროისა და ასპექტის ფორმები ინგლისურს ერთმნიშვნელოვნად არ ემთხვევა.

აირჩიე Present Perfect-ის სწორი ფორმა.

1. The editor ___ checked the final page, so it is ready to print. have has is

პასუხი და განმარტება

has. The editor has checked the final page ნიშნავს „რედაქტორმა ბოლო გვერდი შეამოწმა“. The editor მხოლობითშია, ამიტომ has გვჭირდება. Checked უკვე მოცემულია; ეს წესიერი check ზმნის V3-ია.

2. We ___ saved a copy of the file, so the original is safe. has are have

პასუხი და განმარტება

have. We have saved a copy of the file ნიშნავს „ფაილის ასლი შევინახეთ“. We-ს შემდეგ have გვჭირდება, შემდეგ კი V3 saved. Are saved მოქმედებით გვარში Present Perfect-ის საჭირო ფორმას არ ქმნის.

3. Marta has ___ the report; it is on your desk now. (write) written wrote write

პასუხი და განმარტება

written. Marta has written the report ნიშნავს „მარტამ ანგარიში დაწერა“. Write-ის ფორმებია write, wrote, written. Has-ის შემდეგ მესამე ფორმა written გვჭირდება და არა Past Simple-ის wrote.

4. The courier has ___ the wrong parcel. (take) took taken taking

პასუხი და განმარტება

taken. The courier has taken the wrong parcel ნიშნავს „კურიერმა შეცდომით სხვა ამანათი აიღო“. Take-ის მესამე ფორმაა taken. Took Past Simple-ს ეკუთვნის, taking კი -ing ფორმაა; ვერცერთი ასრულებს has + V3 სქემას.

5. Our guests have ___ a later train, so they are still here. (choose) chosen chose choosing

პასუხი და განმარტება

chosen. Our guests have chosen a later train ნიშნავს „ჩვენმა სტუმრებმა უფრო გვიან გამავალი მატარებელი აირჩიეს“. Have-ის შემდეგ chosen არის საჭირო: choose, chose, chosen. მრავლობითი ქვემდებარე guests have-ს ეთანხმება.

6. The new battery ___ solved the problem; the device works again. have does has

პასუხი და განმარტება

has. The new battery has solved the problem ნიშნავს „ახალმა ელემენტმა პრობლემა მოაგვარა“. ქვემდებარის მთავარი სიტყვა battery მხოლობითშია, ამიტომ has გვჭირდება. Does Present Perfect-ს არ აწარმოებს.

ნაწილი 2. კითხვები, უარყოფა და ზმნიზედები

კითხვაში have ან has ქვემდებარის წინ გადადის. უარყოფაში not have/has-ის შემდეგ დგას. Never უარყოფით მნიშვნელობას უკვე შეიცავს, ამიტომ ჩვეულებრივ წინადადებაში დამატებით not აღარ გვჭირდება. Yet ხშირად კითხვის ან უარყოფის ბოლოშია, already კი have/has-სა და V3-ს შორის.

შეინარჩუნე Present Perfect და გრამატიკულად სწორი ვარიანტი აირჩიე.

1. გამოცდილებაზე იკითხე: ___ you ever used a sewing machine? Has Have Did

პასუხი და განმარტება

Have. Have you ever used a sewing machine? ნიშნავს „ოდესმე საკერავი მანქანით გისარგებლია?“. Present Perfect-ის კითხვა have-ით იწყება, რადგან ქვემდებარე you არის. Did-ის შემდეგ საწყისი ფორმა გვჭირდება: Did you ever use…? Did-ის used-ის წინ ჩასმა აქ გრამატიკულად მცდარია.

2. აირჩიე სწორი კითხვა ქვემდებარით the technician. Has the technician finished the repair? Have the technician finished the repair? Does the technician has finished the repair?

პასუხი და განმარტება

Has the technician finished the repair?. Has the technician finished the repair? ნიშნავს „ტექნიკოსმა შეკეთება დაასრულა?“. The technician მხოლობითშია, ამიტომ ქვემდებარის წინ has დგას. Present Perfect-ის კითხვას does არ ემატება.

3. გადმოეცი „ანას ინსტრუქცია ჯერ არ წაუკითხავს“: Anna ___ the instructions yet. has not readed have not read has not read

პასუხი და განმარტება

has not read. Anna has not read the instructions yet ნიშნავს „ანას ინსტრუქცია ჯერ არ წაუკითხავს“. Has not და V3 read გვჭირდება. Read არაწესიერი ზმნაა: -ed დაბოლოება მას არ ემატება.

4. შეინარჩუნე მნიშვნელობა „აქამდე არასოდეს“: We ___ seen this symbol before. have not never have never has never

პასუხი და განმარტება

have never. We have never seen this symbol before ნიშნავს „ეს სიმბოლო აქამდე არასოდეს გვინახავს“. Never უარყოფას უკვე გამოხატავს, ამიტომ not არ ემატება. We-სთან have გვჭირდება და არა has. ქართული უარყოფის ფორმა ინგლისურ წინადადებაში დამატებითი not-ის ჩასმის საფუძველი არ არის.

5. აირჩიე სწორი მოკლე პასუხი: Have the guests arrived? — Yes, ___. they has they arrived they have

პასუხი და განმარტება

they have. Yes, they have ნიშნავს „დიახ, მოვიდნენ“. მოკლე პასუხში კითხვიდან დამხმარე have მეორდება, ძირითადი ზმნა კი აღარ ითქმის. Guests ნაცვალსახელით they იცვლება.

6. შეინარჩუნე already და Present Perfect: The team ___ the first stage. has already completed already has complete has completed already the

პასუხი და განმარტება

has already completed. The team has already completed the first stage ნიშნავს „გუნდმა პირველი ეტაპი უკვე დაასრულა“. ამ წინადადებაში already ბუნებრივად has-სა და V3 completed-ს შორის დგას. Has complete V3-ს არ შეიცავს, მესამე ვარიანტი კი დამატების აგებას არღვევს.

ნაწილი 3. გამოცდილება, შედეგი და პერიოდი ამ მომენტამდე

For პასუხობს კითხვას „რამდენ ხანს“, since კი „როდიდან“. მიმდინარე მდგომარეობის დავალებებში ეს პირდაპირაა მითითებული. შედეგის დავალებებში თავად მოვლენის კონკრეტული დასრულებული წარსული თარიღი არ სახელდება. Been to აღნიშნავს, რომ ადამიანი იქ ყოფილა და დაბრუნებულა; gone to კი ჩვეულებრივ გვატყობინებს, რომ წავიდა და ჯერ არ დაბრუნებულა.

აირჩიე ფორმა ან გამოთქმა, რომელიც მითითებულ აწმყოსთან კავშირს შეინარჩუნებს.

1. 2018 წელს გავიცანით ერთმანეთი და ახლაც ვიცნობთ: We ___ each other since 2018. knew have known are knowing

პასუხი და განმარტება

have known. We have known each other since 2018 ნიშნავს „ერთმანეთს 2018 წლიდან ვიცნობთ“. მდგომარეობა ახლაც გრძელდება, ამიტომ have known გვჭირდება. Knew წარსულ პერიოდს აღწერდა, know კი ამ მნიშვნელობით Continuous-ში ჩვეულებრივ არ გამოიყენება.

2. მდგომარეობა ახლაც გრძელდება; 2022 მისი საწყისი წელია: I have owned this bicycle ___ 2022. for ago since

პასუხი და განმარტება

since. I have owned this bicycle since 2022 ნიშნავს „ეს ველოსიპედი 2022 წლიდან მაქვს“. Since დასაწყისის მომენტს მიუთითებს. For ხანგრძლივობას მოითხოვს, მაგალითად for four years; ago კი დროს აწმყოდან უკან ითვლის.

3. მდგომარეობა გრძელდება; სამი კვირა მისი ხანგრძლივობაა: The shop has been closed ___ three weeks. for since ago

პასუხი და განმარტება

for. The shop has been closed for three weeks ნიშნავს „უკვე სამი კვირაა, რაც მაღაზია დაკეტილია“. For ხანგრძლივობას აღნიშნავს. Since საწყის მომენტს მოითხოვდა, მაგალითად since Monday. ქართული თარგმანის ფორმით არჩევის ნაცვლად ინგლისურ შესიტყვებაში ხანგრძლივობა დასაწყისისგან განასხვავე.

4. გასაღებები დაკარგულია და ახლაც არ გვაქვს; სწორედ ეს შედეგია მნიშვნელოვანი: I ___ my keys, so I cannot open the door. have lose have lost am lost

პასუხი და განმარტება

have lost. I have lost my keys, so I cannot open the door ნიშნავს „გასაღებები დავკარგე, ამიტომ კარს ვერ ვაღებ“. Have lost Present Perfect-ს სწორად ქმნის და ახლანდელ შედეგს აჩვენებს. Have lose V3-ს არ შეიცავს. Am lost აქ my keys დამატებას ვერ შეიერთებს; ცალკე I am lost ნიშნავს „დავიკარგე“.

5. სახლში უკვე დავბრუნდი და ორ ქალაქში სტუმრობის გამოცდილებაზე ვსაუბრობ: I have ___ to both cities, and I can compare them. been went gone

პასუხი და განმარტება

been. I have been to both cities ნიშნავს „ორივე ქალაქში ვყოფილვარ“. Been to სტუმრობისა და დაბრუნების გამოცდილებას გადმოსცემს. Went V3 არ არის; gone to ჩვეულებრივ ნიშნავდა, რომ ადამიანი იქ წავიდა და ჯერ ისევ არ დაბრუნებულა, რაც პირობას ეწინააღმდეგება.

6. ახლა ოთხშაბათია და სამუშაო კვირა გრძელდება. Present Perfect-ით ამ მომენტამდე შედეგი შეაჯამე: So far this week, we ___ twelve orders. have send has sent have sent

პასუხი და განმარტება

have sent. So far this week, we have sent twelve orders ნიშნავს „ამ კვირაში ამ დრომდე თორმეტი შეკვეთა გავგზავნეთ“. Have we-ს ეთანხმება, sent კი send-ის V3-ია. პერიოდი ჯერ არ დასრულებულა და შედეგს ახლა ვაჯამებთ; მარტო this week კონტექსტის გარეშე ავტომატური წესი არ იქნებოდა.

რა შეამოწმო გამეორებისას

ფორმისა და მნიშვნელობის შეცდომების ცალ-ცალკე განხილვა სასარგებლოა. Has wrote-ში პრობლემა მესამე ფორმაა: has written გვჭირდება. Have finished yesterday-ში კი დროითი ხედვაა პრობლემა: yesterday მოვლენას დასრულებულ წარსულში ათავსებს, ამიტომ ჩვეულებრივი ინფორმაციისთვის finished yesterday გვჭირდება.

ინგლისური დრო მხოლოდ ქართული ზმნის ასპექტით ან დროის ფორმით არ აირჩიო. „ბავშვობიდან ვიცნობ“ Present Perfect-საც შეიძლება მოითხოვდეს, რადგან მდგომარეობა გრძელდება. და პირიქით, დღეს მნიშვნელოვანი შედეგი Past Simple-ს არ აუქმებს, თუ თავად მოვლენის დრო დასახელებულია: I lost the key yesterday ნიშნავს „გასაღები გუშინ დავკარგე“. ქართულსა და ინგლისურ Perfect ფორმებს შორის ავტომატური შესაბამისობა არ უნდა ვივარაუდოთ.

ქვემდებარე მოძებნე Have ან has გადაამოწმე, მათ შორის მაშინაც, როცა ქვემდებარე გრძელი შესიტყვებითაა გადმოცემული.
V3 შეამოწმე განასხვავე wrote და written, took და taken, saw და seen.
დროითი ხედვა განსაზღვრე გამოცდილება ამ დრომდე, შედეგი ახლა ან მიმდინარე მდგომარეობა კონკრეტულად დათარიღებული წარსული მოვლენის აღწერისგან განსხვავდება.
პერიოდი შეამოწმე For ხანგრძლივობას აღნიშნავს, since კი დასაწყისს. Today და this week კონტექსტის მიხედვით შეაფასე; ისინი კონკრეტულ დროს ავტომატურად არ მოითხოვს.

Present Perfect და Past Simple: შედარება და სავარჯიშოები

როგორ გამოიყენო პრაქტიკის შედეგი

თუ have/has ან V3 გიჭირს, პირველი ნაწილი გაიმეორე, შემდეგ ყოველი მტკიცებითი წინადადება კითხვად და უარყოფითად გადააკეთე. თუ ფორმა გამოგდის, მაგრამ დროის არჩევა ჯერ გაურკვეველია, Present Perfect-ისა და Past Simple-ის ცალკე შედარებაზე გადადი: იქ მხოლოდ აგებაზე კი არა, დროით ხედვაზეც ვარჯიშობ.

ეს მცირე საჯარო ნაკრები გამეორებისთვის უფასოდაა ხელმისაწვდომი და შედეგებს კურსის პროგრესად არ ინახავს. კატალოგში თანმიმდევრული პროგრამის ნახვა შეგიძლია; კურსის სავარჯიშოებს ანგარიში და Premium სჭირდება. დასრულებულ გაკვეთილებს ხელახლა გაივლი, ეტაპის შიგნით ახალი გაკვეთილები კი რიგით მიმდინარეობს.