Anlama göre modal fiil nasıl seçilir?
Can, could, must ve should sonrasında fiilin to almayan yalın hâlini kullanırız: can read, should check. He veya she sonrasında bile -s eklemeyiz. Soruda modal fiil özneden önce gelir; olumsuz cümlede modal fiile not ekleriz.
Can ve could bazen aynı rica için kullanılabilir: can daha doğrudandır; could genellikle daha naziktir. Bu yüzden rica sorularında, biri yanlışmış gibi ikisi bir arada seçenek olarak sunulmaz. Beceri sorularında zaman ve anlam ayrıca belirtilir. Must ve have to da aynı zorunluluğu anlatabilir; Türkçedeki “-meli/-malı” veya “zorunda olmak” ifadelerinin birbirini dışlayan karşılıkları değildir.
| Amaç | Yapı | Aktardığı anlam |
|---|---|---|
| Mevcut beceri | can + fiil | Kişi bir şeyi yapmayı bilir veya yapabilir. |
| Geçmişteki genel beceri | could + fiil | O dönemde yapabiliyordu; belirli bir eylemi gerçekten yapmış olması gerekmez. |
| İzin | can + fiil | Eyleme izin vardır. Could izin istemek için kullanılır; normalde izin vermek için kullanılmaz. |
| Tavsiye | should + fiil | Böyle davranmak önerilir, ancak zorunlu bir kural değildir. |
| Zorunluluk | must / have to + fiil | Bir şeyi yapmak gerekir. Have to biçim değiştirir: has to, had to. |
| Yasak | must not + fiil | Eyleme izin verilmez. |
| Gerekli olmama | do not need to + fiil | Yapılmasa da olur, ancak eylem yasak değildir. |
- Mila can repair this kind of lock.
- Mila bu tür kilitleri tamir edebilir.Can zorunluluk değil, beceri anlatır.
- Could I use the spare chair?
- Fazladan sandalyeyi kullanabilir miyim?Geçmişi anlatmaz; şimdiki zamanda nazikçe izin ister.
- You do not need to print the map.
- Haritayı yazdırman gerekmiyor.Yazdırmaya izin var, ancak gerekli değil.
Bölüm 1. Beceri, izin ve rica
Gerçek bir beceri hakkında bilgi vermekle birinden bir şey rica etmeyi ayırt et. Sorudaki could mutlaka geçmişi anlatmaz: nezaket ve zaman, durumun bütününe bağlıdır.
Bölüm 2. Tavsiye mi, zorunlu eylem mi?
Should tavsiye verir; must güçlü bir gerekliliği veya zorunlu kuralı belirtir. Aradaki fark yalnızca kuralı kimin koyduğuna indirgenemez: must resmî gerekliliklerde de kullanılır. Have to çekimlenen bir yapıdır; bu nedenle geçmişte had to kullanırız.
Bölüm 3. Yasak, gerekli olmama ve olumsuzluk
Must not ve do not need to birbirinin yerine kullanılamaz. İlk yapı eylemi yasaklar; ikincisi gerekliliği ortadan kaldırır. Should not olumsuz tavsiye verir: yapmamak daha iyidir ama mutlaka yasak olduğu anlamına gelmez.
Kontrolden sonra neyi tekrar etmelisin?
Dil bilgisi açısından doğru seçenekleri karıştırdıysan önce Türkçe anlamı belirle: “yapabiliyor”, “izin var”, “tavsiye edilir”, “zorunlu” veya “gerekli değil”. Ardından İngilizce cümleyi yeniden oku: yapı bu anlamı aktarmalıdır.
Hata yapıdaysa modal fiile asıl fiil kuralını uygulayıp uygulamadığını kontrol et. Can ve should soruda do gerektirmez, -s de almaz. Have to ise has ve had biçimlerini; soru ve olumsuz cümlelerde do, does veya did kullanır.
| Hata | Düzeltme | Neden |
|---|---|---|
| She can to drive. | She can drive. | Can sonrasında to kullanılmaz. |
| Does he must leave? | Must he leave? | Must ile soruda does kullanılmaz. |
| He does not has to wait. | He does not have to wait. | Does not sonrasında have kullanılır. |
| Ödeme yalnızca isteğe bağlıyken You must not pay demek. | You do not need to pay. | Gerekli olmaması, yasak olduğu anlamına gelmez. |
Tek tek anlamlardan kendi cümlelerine
Aynı durum hakkında üç mesaj yaz: yapabildiğin şey, tavsiye ettiğin şey ve zorunlu olmayan şey. Yalnızca bir kelimeyi diğeriyle değiştirmek yerine anlamla birlikte modal yapıyı da değiştir.
Bu bölüm cevaplarıyla birlikte herkese açık bir alıştırmadır; Premium dersi değildir. Cevaplar kurs ilerlemesine sayılmaz. Program katalogda yer alır; kurs alıştırmaları için hesap ve Premium gerekir. Seçtiğin aşamada dersler sırayla ilerler ve tamamladıklarını tekrar edebilirsin.